Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Eibartik

Pellak, sanblasak, eta Internet apur bat

Asier Sarasua 2005/02/20 11:55

Harañegun, barixakuan, afarixa euki genduan "Ondo Nai" soziedadian. Afarixa ederto. Oso ondo. Betiko moduan. Garik gure postazerrendan aittatu zeban letxe, menestria mundiala, pellak eta sanblasak zer esanik ez, eta konpañixia hobia. Aitor, Leire, eskerrik asko.

Arrateko Amaren berbak be, betiko moduan, zerutiarrak, zelan ez. Hor goittik itsasua ikusten da, eta olatu artian zer datorren esan zeskuan gure guru partikularrak.

Afarixan eta afari osteko hitzaldixan botatako batzuk, gaur bertan topau dittut bloglines -en bertan (bloglines be euki genduan berbagai, zelan ez).

Eta gehixenbat hau: Eibartarron lehelengo podcasting-a

Argazki gehixago, Garikoitzek ipini dittu Interneten: Eibar.org argazkiak

PD.: Eibar.Org-kuon artian afarixa eitten dogun bakoitxian konturatzen naiz zergaittik gustatzen jatan Eibar.Org-ko kide izatia. Elkarte askotako kide naiz, eta elkarte gehixenetan eskatu eitten deste: dirua, lana, laguntzia, edo danadalakua. Eibar.Org-k emon besterik ez desta eitten: Internetan inguruko jakitturixia, jendiakin hartu-emon aberasgarrixa, eta afarixak duan. Zeozer gehixago eskatu leike?

Bergara aldeko hiztegia

Asier Sarasua 2005/02/16 01:00

Bergara aldeko hiztegia, ElexpuruBa bai, barixakuan (2005-02-11) izan zan Bergara aldeko hiztegia liburuaren aurkezpena. Urtiak liburu horren zain (10 urte bai, gitxienez), baina merezi izan dau. Elexpuruk berak aurkezpenian esan zeban moduan, "babak sugeldixan hobeto eitten dira, baina hónek babok erretzen ba hasitta zeren". Ez, ez dago erre-usainik hiztegi honetan, gozo-gozuak urten jakoz babak, ondo eginda, saltsa ederrakin, eta sakramento guztiekin: txorixo, odoloste, sahieski, eta baitta azia be.

Aurkezpenian jende mordua, arpegi ezagun pillua, Bergarako eta alboherrixetako euskalzale ugari. Bergarako udaletxeko aretua jendez gaiñezka. Antolatzaile eta argitaratzailiak pozik, entzuliak gustora, eta egilia zoratzen. Aurkezpen politta egin zeban Elexpuruk, holakuetan gertatzen dan moduan, hunkigarrixa.

Bergaran liburu larregi ez dabe ataratzen, baina ataratzen dittuen guztiak ederrak. Oinguan be sekulako lana eskindu desku Juan Martin Elexpuru bergarrak. Sakona, ederra, aberatsa...

Urtietako lana

Elexpuruk berak aurkezpenian esan zeban moduan, urtietako lana izan da. Bera basarrixan jaixo arren, gazte denporan erdal giruan hazi zan; ez zeguan euskaltzaletasunik beran inguruan. Seminarixotik bueltan, 18 urte ingurukin, orduan piztu jakon euskereian gaiñeko interesa. 1968-1970 inguru horretan hasi zan konturatzen aittajaunak eta amandriak beste euskera bat zekela, aberatsagua, bizixagua, eta perlak jasotzen hasi zan, zapata-kajetan pilatutako fitxetan.

Bergara aldeko hiztegia, Elexpuru1990 inguruan hasi zan proiektua indartzen. Bergara aldeko lanbidiak jasotzeko lan-taldia sortu zan, eta grabaziñuak eitten hasi ziran. Horrek asko aberastu zeban proiektua. 1996-1997 inguruan doktoradutzako tesisa aurkeztu zeban, eta orduan ordenagailura pasatuta zekan hiztegixan zatirik haundiña.

Bergara aldeko hiztegia, ElexpuruHarrezkero, beti argitaratzekotan, baina ezin amaittu, beti berbaren bat eta adibideren bat gehitzeko. Eta orain dala urte batzuk pentsau zeban inguruko herrixetako berbak sartzia be aberasgarrixa izango zala. Lehen ez zeguan bailara kontzientziarik, baina azken urtiotan asko indartu da kontzientzia hori, eta bailarako euskeriak batasun bat dakala jakin badakigu. Holan, Oñati, Leintz eta Eibarko berbak be gehittu dittu Elexpuruk.

Kataia ezin da eten

Bergara aldeko hiztegia, ElexpuruBizitza katai bat da, eta kataia ezin da eten. Gure aurrekuak emon zeskuena jaso egin bihar dogu, eta gure ondorengueri eskindu. Betiko euskeria badoiala sentitzen dogu, desagertzekotan dagola, eta ahaleginak egin bihar doguz igesian doian horri eusteko.

Aurkezpena Atxagaren zita batekin amaittu zeban. Hiztegixan bertan be sartu dau:

"Mundu zaharra desegiteko zorian zegoen ordurako eta Iruainen biltzen zen jende hura bera ere atzenduta zegoen, bere hizkuntza desberdin hura ahazteko zorian. Espuru, gezeta, domentxa, inguma, txoleta, mitxirrika; elurraren matazak bezala ari ziren hitz haiek erorika, urtu egiten ziren zoru berria ukitzean.
Soinujolearen semea, Bernardo Atxaga

Beste webgune batzuetan be informaziño gehixago:

Lan zoragarrixa. Zorionak Juan Martin!

Eibarko XXVIII Antzerki Jardunaldiak

Asier Sarasua 2005/02/04 08:02

Eibarko antzerki jardunaldiak, 2005Gaur hasten dira Eibarko antzerki jardunaldixak.

Aurtengo egitaraua, beti bezin zabala eta aberatsa. Gaur, otsailaren 4an hasi, eta datorren hileko 29ra arte, 25 emanaldi. Ixa danak, badakizue, Eibarko Unibertsiteko Areto Nagusixan.

Kuriosua da Eibarren antzerkixakin eta kultur ekitaldixekin gertatzen dana: urte guztian zihar antolatzen dira hainbat gauza, eta gehixenetan inor ez da mobitzen; baina antzerki jardunaldixak hasten diran momentuan, sekulako zoramena, eta jende guztia teatrora. Honezkero 4 edo 5 emanaldirako sarrerak agortu dira. Eta 700 lagunendako aretua da... Egitarau osua hamentxe behian. Eibarko udalak kaleratu daben otsaileko kulturgidatik hartu dot. Egoibarra webgunian dago. Erderaz oso-osorik.

XXVIII JORNADAS INTERNACIONALES DE TEATRO DE EIBAR

Del 4 de febrero al 29 de marzo, en el Salón de Actos del Complejo Educativo.

  • 4-II Viernes - 17:00/20:00 h. Untzaga
    III MUESTRA DE ESTATUAS HUMANAS
  • 7-II Lunes - 20:30 h.
    8-II Martes - 20:30 h.
    SABRE PRODUCCIONES. Madrid
    "Cinco horas con Mario"
    de Miguel Delibes.
    Esta representación está programada en colaboración con la Mesa de la Mujer del Ayuntamiento de Eibar, dentro de los actos programados con motivo del 8 de marzo, Día Internacional de la Mujer.
  • 11-II Viernes - 19:00 h. - Portalea
    Conferencia de apertura a cargo del actor Gonzalo de Castro.
    A continuación tendrá lugar la entrega de los premios de la XX edición "Narruzko Zezen" para artículos y guiones teatrales.
  • 12-II Sábado - 20:30 h.
    13-II Domingo - 20:30 h.
    ANIMALARIO. Madrid
    "Ultimas palabras de Copito de Nieve"
    de Juan Mayorga.
  • 14-II Lunes - 20:30 h.
    TRASPASOS PRODUCCIONES. Alava
    "Mario por alusión"
    de Jose A. Pérez.
  • 16-II Miércoles - 20:30 h.
    PENTACIÓN. Madrid
    "El precio"
    de Arthur Miller.
  • 18-II Viernes - 20:30 h.
    MICOMICÓN. Madrid
    "Castrucho"
    de Lope de Vega, versión de Laila Ripol.
  • SABADO CON HUMOR
    HUMOREAREN LARUNBATA
    19-II Larunbata - 18:00ean
    HIKA. Gipuzkoa
    "IXA"
    Arantza Iturbe eta Agurtzane Intxaurragarrena
  • 19-II Sábado - 21:00 h.
    SINDROME CLOWN. Sevilla
    "La prematura muerte de un viajante"
    de Arthur Miller.
  • 19-II Sábado - 23:00 h.
    Christian Anastasio. Alemania
    "El Don de Don Donde"
    de Christian Anastasio.
  • 21-II Lunes - 20:30 h.
    MACADEMIA. ESCUELA LALAVANDERIA. Madrid
    "Dios ...qué lío!"
    de Woody Allen.
  • 22-II Martes - 20:30 h.
    SABRE PRODUCCIONES. Madrid
    "La guerra de nuestros antepasados"
    de Miguel Delibes.
  • 25-II Viernes - 19:00 - 22:00 h.
    KANPINGAGS. Gipuzkoa
    "Por los pelos"
    "Ezetz lepoa jarri"
    de Paul Portner.
  • 28-II Astelehena - 20:30ean
    ARTEAN. Bizkaia
    "Sonata segundu batean... eta piku"
    Patxo Telleriarena.

Organizado por Narruzko Zezen y UNI Kultur Elkartea, con la colaboración del Ayuntamiento de Eibar.

VENTA ANTICIPADA DE ENTRADAS:

Del 31 de enero al 5 de febrero, de 10:00 a 14:00 y de 17:00 a 20:00 h. en el Hogar del Jubilado de Untzaga. Todas las obras se representarán en el teatro de la Uni, excepto aquellas que se señalan debidamente junto al día y la hora de representación.

Sanblas errezeta

Asier Sarasua 2005/02/03 15:50

Azken egunotan anis usain gozua dago Eibarko peora eta etxe guztietan. Gaur zapi zuri mordua ikusi dira kalian, elixara bidian. Eztarrixa zaintzeko, sanblasak bedeinkatu egin bihar dira, badakizue. Bestela jai dago.

Baina zelan eitten da sanblasa?

Mertxe Besoitagoenaren errezeta

Mertxe Besoitagoena Mikel Larreategi "Erral"en amama da. Orain dala hile batzuk Erralek beran amaman errezetia kontau zeskuan.

Hona hemen nere amaman rezetia:

Libra bat urun
Libra erdi azukre
4 arrautza (zuringo bat aparte laga)
Royal kutxarakadatxo bat
0.50 gramo mantekilla
Anis esentzia kafe kutarakadatxo bi
0.100 gramo glas-azukre

Uruna mahaixan ipini eta erdixan zulotxo bat egitten da (sumendi baten antzera), eta bertara botatzen da, azukria, arrautzak, Royala eta anisan esentzia. Masia prest daonian, mantekillia bota eta ondo amasau egin bihar da. Behin ondo eginda dagola, marmolan gainian zabaldu formia emoteko. Gero labara sartu bihar dira (ez dago denbora konkreturik, zaindu egin bihar da noiz einda dagon).

Maite Aranberri, zurixa zelan egin?

Nere amak be sanblasgiñan jardun dau azken egunotan. Gure etxian ez da benetako sanblasik eitten. Nere aman aittitta eta amama (aman partetik), Bergara eta Antzuolakuak ziran, eta Eibarrera heldu ziranian, sanblasa gustau ez, eta beste rezeta bat asmau zeben: madalenak eitteko oria gertau, anisa bota, eta horreaz sanblasak ein. Guri asko gustatzen jaku, baina ez da benetako sanblasa. Ez dot hamen rezetia emongo.

Baina zailena sanblasen zurixa eittia ei da: ez gogorregixa, ez bigunegixa, eta hori ondo be ondo eitten dau nere amak. Holaxen kontau zestan:

10 koilarakada azukre eta sei koilarakada ur hartu, eta hori ipintzen da almibarra eitten, egosten. Lantzian behin tenedore batekin beiratu. "Punto de hebra" egon bihar da; holaxen esaten jako. Tenedorian hortzen artian harixa geldittu bihar da. Ziriñagua bada, gero ez da gogortzen; larregi egositta, gogortu eitten da, kristalizau. Hari-puntua ondo hartzia da inportantiena.

Gero, katillo baten zuringo bat euki. Almibarra gertauta dagonian, hartu batidoria, eta juan sosiguz-sosiguz zuringora botatzen eta emoten, batidoriakin emoten. Holan hotzittu arte. Onena, katillua ur hortzetan eukitzia; ontzi baten barruan sartzia, baiño-maria moduan, baina ur hotzakin.

Eta badago. Opilla berua euki bihar da, eta labatik etara ahala sanblasen zuri hori gaiñian emon.

Aratuste

Asier Sarasua 2005/02/03 08:50

aratustiak carnavales. • Ald. aratostiak. Erab. JME-k Bergaran zaharrak bakarrik erabiltzen dabela diño; Eibarren arrunta da. Ik. eguen zuri, koko jantzi, koko txiki egun.

Domekan, frontoian jeneralian; astelehenian Kasinuan; martitzenian Rialtuan... Ta gu danian ibiltzen giñan. Hiruretan pixkat ibili, ta komeni jakun lekuan geldittu. Behin juan gintzonazen Kasinora, ta han Kasinuan soziua zonan Luisan anaia; harek organizauta bailia. Ta agure zahar guztiak han; ta guk etara gizonak dantzara! Ala! Ta zaharrenetan etaratzen juan giñan, e? Akordatzen jatan neri; Villavella etara najonan nik. Ta dantzan zelan eitten jonan...! Neuk baiño hobeto eitten jonan dantzan harek! Agure zaharrak! Bueno, agure zaharra ez, baiña gure onduan zaharrak, bertako Kasinoko soziuak. (...) Ta gero, mahaixa erdixan, ta dana pastela! E? Ha zonan sakia, e? Ha zonan sakia ein pasteleri! Orduantxe kendu karetak haretxek jateko! Hor dakaguz erretratuak. Hara! Hi hauxe haiz ta hau Luisa; hau Teresa ta hau neu. Euki be ez dittun eingo igual honek? Badakanaz? (Luziana Larreategi, 1912-2003).

Eibarko Hiztegi Etnografikoa

Koko jantzi

Asier Sarasua 2005/02/03 08:45

koko jantzi disfrazar(se). • Ald. koko-moko jantzi. Ik. Eguen Zuri

Karnabal aurreko astian, eguenian, Eguen Zuri izeten zan. Ta orduan ume txikixak jantzi (...). Jentiak biharra eitten eban, baiña gurasuei gustatzen jakuen umiak jaztia basarrittar, ta antxiñako andra zaharren zerekin. Ta tanboliña arratsalde guztian joten egoten zan, ta dantzan. Sobre todo andrak, ezta? Euren umiekin pozik haintxe! Ta Karnabal egunian, umiak igual-igual jazten ziran, Eguen Zuriko moruan. Ta orduantxe pintturak eta... Koko jantzitta, haixe izaten zan koko jaztia. Aratustiak izaten da domekia, astelehena ta martitzena. Ta eguaztena izaten zan Hauts-eguna. Handik garizuma guztian ez zan dantzarik egoten (Timoteo Zubiate, 1887-1987).

koko-txiki egun viernes flaco.

Eibarko Hiztegi Etnografikotik

Eguen zuri

Asier Sarasua 2005/02/03 08:40

Gaur eguen zuri, koko jazteko eguna. Hasi dira Aratustiak!

Eguen Zuri Jueves Gordo. • Ik. aratustiak, koko jantzi, koko-txiki eguna.
Eguen Zuri egunian koko jantzi eitten giñan. Ene...! Erropia, zeozer, erropa diferentia! Ba, orduan ez zan frakarik eruaten ta frakia-edo. Ta gero, arpegixa pinttau ikatzakin! Honen tiok, baten, neri lustria eiñ zestan. Zapateri eitten jakue ba? Ta zeguan euzki bat... Ta jo-ta arpegi guztia erre! Eukiko nittun nik hamar urte edo... Baiña dotore e! Ha eguna jai hartu, gero arratsaldian jantzi, ta etxerik etxe ibiltzen giñan. Gero dirua emoten zeskuen.

Eibarko Hiztegi Etnografikoa

Katalangua baserria

Asier Sarasua 2005/01/31 15:05
Katalangua baserria Urki eta Txonta bitartean zegoen. 1970. urte inguruan bota zuten, autopista egiteko. Gutxi gorabehera Bolingua baserri gainean zegoen, Arane gainean.

Katalangua. Izen berezia baserri batentzat. Nik neuk teoria bat daukat; berezi samarra, beharbada, baina guztiz zentzuzkoa, nire ustez, daukagun dokumentazio historikoari jaramon egiten badiogu.

1750. urtera arte makina bat aldiz agertzen da Eibarren Loidi toponimoa (Loidi, Loidi Etxebarri, Loidi-erreka, Loidiko iturria...). 1741eko udal erroldan, esate baterako, Loidi Etxebarri baserrian Joseph izeneko katalan bat bizi zela agertzen zaigu. Ondorioa ateratzea ez da gatxa: Loidi baserriak bere izena galdu eta Katalangua izena hartu zuen, Eibarko baserritar katalan bakarraren omenez. Ondoren, inguruak ere antzera, eta Loidi inguru guztia Katalangua bihurtu zen.

Gaur egun inork ez daki Loidi zer den, eta Katalangua bakarrik ezagutzen du.

Goiko argazkia 1968 ingurukoa da eta Errekatxu-Bolingua aldetik dago aterata. Eloisa Narbaizak laga dit; Katalanguan bertan jaiotakoa da Eloisa. Irudian, Katalangua baserria eta bere lurrak; gorago Katalangua goikua izeneko etxeak.

Eskerrik asko Eloisa.

Javier Agirresarobe eibartarrarentzat Goya saria

Asier Sarasua 2005/01/31 12:43

Atzo gauean banatu ziren Espainiako Zinema Akademiaren 2004ko sariak. Sarituen artean eibartar bat: Javier Agirresarobe argazkilaria.

Harritu ere ez gara egiten honezkero, Javier Agirresarobek lehenago ere irabazita dituelako beste pare bat Goya sari. Bera da onena, ez dago dudarik.

Alejandro Amenabarren Mar Adentro filmean egindako lanarengatik jaso du aurtengoan Argazkilaritza onenaren saria.

Goya sariek badute bere webgunea, baina ez ahalegindu bertan sarituen informaziorik aurkitzen, oraindik nominatuen zerrenda besterik ez dutelako argitaratu.

Eitb24.com webgunean aurkitu dut zerrenda euskaraz.

Edadia zer dan, ezta?

Asier Sarasua 2005/01/26 22:10

Edadia zer dan, ezta? Oin dala sei edo zortzi urte, gaurkua modoko egualdixakin, txakurra eta erretatatzeko makiñia hartu, eta mendira juango nitzake antxitxiketan.

Gaur egun, berriz:

  • ez dakat txakurrik
  • orkatillia leher eginda dakat eta aldasgora ibiltzeko indarrik ez
  • etxe barriko kalefaziñua eta katxemir mantia epel-epelak dira.

Ezkirol bihurtzen egongo ete naiz?

Aurkezpena

Eibar, Euskalkiak, Natura, Etnografia

Asier Sarasua Aranberri

(Eibar, 1969). Blogroll ibiltari bat naiz.

..........................

Blog honetako testu original guztien lizentzia: Creative Commons by-sa.

Somerights20

..........................

Blog honetako gai nagusiak

Sarean

Asier Sarasua Aranberri Twitter

Asier Sarasua Aranberri Flickr

Asier Sarasua Aranberri Facebook

Liburu eta proiektuak
Lehen Hitza Euskaraz