Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Eibartik

"Plomo en los bolsillos" (Izagirre, 2012): Tourraren 110 urteak pasioz kontatuak

Asier Sarasua 2013/09/29 21:30
Ander Izagirre. Libros del KO, 2012.
"Plomo en los bolsillos" (Izagirre, 2012): Tourraren 110 urteak pasioz kontatuak

"Plomo en los bolsillos", Ander Izagirre 2012

Plomo en los bolsillos (Izagirre, 2012) irakurri berri dut. Zoragarri pasatu dut! Tourraren historia laburbiltzen du Ander Izagirre kazetari eta karrerista ohiak, modu atsegin eta apasionatuan. 110 urte hauetan izan diren istorio nabarmenenak jaso ditu: batzuk dramatikoak, asko barregarriak, guztiak epikoak.

Lehen urteetako "zoroen" ibilerak ezagutuko ditugu, Octave Lapizeren garraixiak entzungo, gure aurreko izen mitikoen gora-beherak biziko (Coppi, Bartali, Gimondi, Anquetil, Poulidor, Koblet, Kübler, Tarangu...); gaztaroko txapetan itsatsitako Hinault, Zoetemelk eta Van Impe berpiztuko, eta azken 25 urte gorabeheratsuen errepasoa egingo. Guztia ere, Tourmaleteko eta Aubisqueko haize-boladek orrazten gaituzten bitartean.

Euskarri digitalean irakurri dut, hemen erosita.

Tarteka, loturarik gabeko anekdotario hutsaren itxura hartzen du, baina hala ere, gozagarria zeharo. Pasioz eta mirespenez idatzitako liburua; txirrindularitza miresten dugunok pasioz irakurriko duguna.

Marranta eta mafrundia; hotzeria, katarroa eta burutik beherakoa

Asier Sarasua 2013/09/29 14:25
Izen asko, gaixotasun bakarra.

Udazken hasierako eguraldi aldaketa zakarrekin, hemen dira berriz eztul, muki, eztarriko min, karkaxa, dindirri eta buruko minak. Hotzeria, alegia. Izen-saltsa ere bai, euskaraz (hotzeria, marranta, burutik beherakoa...) zein gaztelaniaz (catarro, constipado, resfriado...); izen asko ditugulako, funtsean gaixotasun berbera dena izendatzeko. Gutxienez 6 hauek:

  • marranta (tradizio zabalekoa, gehienbat Iparraldean)
  • burutik beherakoa (Hegoaldean, oro har, erabili izan dena)
  • mafrundia (Iparraldeko mailegua, gaskoitik hartua)
  • katarroa (Hegoaldean, gaztelaniatik hartua)
  • erramazkoa (Bizkaiko inguru batzuetan erabilia, itxuraz hau ere mailegua)
  • hotzeria, tradizio gutxikoa, baina gaur egun erabat hedatu dena

Izenak izen, guztiek ere gaixotasun berbera adierazten dute. Errinobirus generoko birusek sortzen duten gaixotasun infekzioso arina izan ohi da. Eritasun arrunta eta, batez ere, eguraldi hotzarekin agertzen dena (eta eguraldi aldaketekin). Goiko arnasbideak kaltetzen ditu, sudurra eta eztarria, eta guztiok ezagutzen ditugun sintomak dakartza: mukiak, doministikuak, eztarriko mina,... Ondoeza, azken batean.

Berez sendatzen da 6-10 egunetara. Bitartean, zaindu!

Osakidetzako harrera guneak, izebergaren punta zorrotza

Asier Sarasua 2013/09/23 09:05
Nola liteke, 30 urteren ostean, oraindik erdaldun hutsak izatea, telefonoa hartzen edo harrera guneetan jartzen dituzten langileak?

Euskararen normalizazioak 80ko hamarkada hasieran eman zituen bere lehenengo urratsak. Esango nuke, gainera, nahiko urrats sendoak eman dituela hainbat esparrutan eta euskararen egoerak aurrera egin duela, oro har, orain dela 35-40 urtekoarekin alderatuta. Zulo beltzak ere baditu, ordea, eta horien artean nabarmenena Osakidetza da (justizia edo Ertzaintza ere aipa ditzakegu, ziurrenik, ezta?).

Adibideak nahi adina izan daitezke. Hortxe daude, esate baterako, pediatra erdaldunen adibideak, herri txiki erabat euskaldunetara bidalitako sendagile erdaldun elebakarrak, eta abar. Garbi dago: 30 urteren ostean, Osakidetza oso urrun dago euskaldun izatetik. Oraindik ere hortxe gabiltza, 'mediku onak' vs. 'mediku euskaldunak' eztabaidarekin, edo sendagile mutuak aldarrikatzen.

Baina esango nuke Osakidetza euskalduntzeko porrotaren paradigmaren muturra harrera guneetan dagoela. Nola liteke, 30 urteren ostean, telefonoa hartzen edo sarreretan harrera egiten jartzen dituzten langileak, oraindik erdaldun hutsak izatea? Ez dago ulertzerik! Ez dihardugu anestesista edo administrarien profil linguistikoaz (eta horietaz ere jardun beharko genuke); 'kaixo' esaten (ez) diguten horietaz baizik. Zer herri klase gara 30 urteren buruan oinarri-oinarrizko euskarazko agurra ere lortzen ez duena? 'Kaixo, egun on' horren ordez, 'mejor en erdera' ofizialtzen duena?

Izebergaren punta zorrotza besterik ez da, baina aldi berean porrot handi baten erakusle. Administrazioaren porrota eta herritarrona, bere eskubideak aldarrikatzeko eta babesteko gauza ez den komunitate gaixoarena.

Irakurle taldearen ikasturte berria, hasteko prest

Asier Sarasua 2013/09/18 21:10
Dagoeneko ireki da izena emateko epea. Hiru saio eta horrenbeste liburu izango dira Gabonak bitartean, Eibarko liburutegian. Lehenengoa urriaren 8an Kirmen Uriberekin (Mussche, 2012).

Aurtengo udaberrian hasi zuen bere ibilbidea Eibarko liburutegiko irakurle taldeak (irakurle taldea? irakurketa taldea? irakurle kluba?... adostu beharko dugu egunen batean...). Lehenago gaztelaniaz egiten zenaren parean, euskarazkoa ere hasi ziren antolatzen, Idazleen Elkartearekin elkarlanean. Lau saio izan genituen urte hasieran, Canoren Twistekin hasita, betiere idazlearen parte-hartzearekin. Hilero elkartu ginen 10-12 lagunontzat, gozagarria izan zen oso.

Zorionez, aurten ere jarraipena izan du ekimenak. Oraingoan, gainera, ...eta kitto! euskara elkartearekin batera (...eta kittok ere bazeukan bere irakurle-taldea Antxon Narbaizaren gidaritzapean) eta Antxon bera izango dugu aurrerantzean irakurle-taldeko moderatzaile.

Hilean saio bat izango da, liburutegian bertan, hileko lehenengo martitzenean. Oraingoz 3 saio aurkeztu dituzte (urrian, azaroan eta abenduan), baina beste 4 ere izango ei dira udaberrian. Aurreneko saioa urriaren 8an izango da eta Kirmen Uriberen Mussche (Susa, 2012) izango dugu mintzagai.

Izen-ematea irekita dago eta doan da. Hilero irakurri beharreko liburua liburutegiak berak lagatzen die irakurleei. Animatu, benetan merezi du eta (hasteko, Iban Zalduak irakurle taldeen inguruan idatzitako oinarrizko dekalogo modukoa irakurri dezakezu).

Gaztelaniazkoa eta haurrena ere bai

Euskarazko taldearekin batera, gaztelaniazkoa eta haurrena (haur eta gurasoena) ere aurkeztu dituzte eta horietan izena emateko epea ere ireki da.

Animo!

Aurkezpena

Eibar, Euskalkia, Etnografia, Natura

Asier Sarasua Aranberri

(Eibar, 1969). Blogroll ibiltari bat naiz.

 

Blog honetako testu guztien lizentzia: Creative Commons by-sa.

Somerights20

 

Sarean

Asier Sarasua Aranberri Twitter

Asier Sarasua Aranberri Flickr

Asier Sarasua Aranberri Facebook

Lehen Hitza Euskaraz

Monthly archive
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017