Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua

Amonen eskubideak

Oier Gorosabel 2017/06/23 10:50
Udako oporraldia dator, eta honek zorionezko lehen inpresioa ematen badu ere, seme-alabak ditugunok segituan konturatzen gara honen benetako esanahiaz: umeak egun osoan etxean izatea, honek dakarren zoriona eta nekea oso-osorik gure gain hartuta.
Amonen eskubideak

Aittitta-amamak? Aukeran, halan hobeto, umiak zaintzen baiño.

Batzuk hobeto daramagu, beste batzuk txartoago; baina ez dago protestatzerik: haurrak mundura ekartzea erabaki genuenean jakinaren gainean baikeunden. Halere, egia da denok ez ditugula seme-alabak jagoteko aukera berdinak izaten, batez ere lan kontuak direla eta. Duela 30 urte, nire lagunen etxe gehienetan ama egoten zen egun osoan: horixe zen bere lana, etxekoandrearena alegia, orduko gizartean guztiz arrunta. Gaur egunean, ostera, nekez aurkituko dugu paper hori betetzen duen inor.... duela 30 urteko etxekoandre haiek izan ezik.

Izan ere, gure gizartean emakume gazteak lan merkatuan ondo sartuta daude aspalditik. Askotan gizonak baino baldintza kaskarragoetan, esan beharko da; baina gaur egunean behintzat aukera dute, lehen ez bezala, kalean edo etxean lana egiteko. Halere, kontuz: horrek ez du esan nahi “etxeko zaindari perpetuo” horien falta emakumeei soilik egotzi behar zaienik; izan ere, gizonek ere aukera berbera baitute, kalean lan egin beharrean, etxean geratzeko.

Edonola ere: arazoa hortxe dugu. Modernoak gara, etxetik kanpo lan egiten dugu, baina opor sasoian gure ume bihurriak libre dabiltza, eta inork sekuestratu ez ditzan haien gainean egongo den norbait falta da. Gizartea ere modernotzen doanez, gurasoei gero eta udaleku, aisialdiko talde eta bestelakoen aukera handiagoa eskaintzen die. Baina, halere, ez da nahikoa izaten: gehienetan, gurasoak ez baitira ailegatzen haurrek behar omen duten besteko arreta eta kuidadoak ematera (beste gauza bat da, ea benetan horrenbesteko arreta behar dutenik; baina hori beste eztabaida dugu, oso interesgarria bide batez esanda).

Baina beno: hor gaude, modernoak gu, haurrak non kolokatu ez dakigula. Eta egoera honetan, gehiegitan, batere modernoa ez den soluzioari kolpe egiten zaio: duela 30 urteko etxekoandreei, alegia. Gaur eguneko amonei. Soluzio hau atzeko atetik eta ezkutuan hartzen da gainera, gaur egunean zabaltzen ari diren diskurtso politikoki zuzenei bizkar emanda; familia tradizionaletan bai, bistan da (gehienetan amonaren beraren oniritziarekin); baina baita ere feministatzat eta progresistatzat hartzen diren familia askotan ere.

Izan ere, amona esklaboen arazoari (hortaz ari baikara) ez zaio behar den besteko garrantzia aitortzen; ez instituzioetan, ez familietan, ezta askotan amonen euren artean ere (zoriontsu bizi diren esklaboen kasuak ez baitira batere arraroak izaten). Banakakoak dira bilobak zaintzeaz edo seme-alaben gauzez arduratzeaz kexu diren amonak; badaude, bai; baina oso gutxi dira, eta pertsona xelebretzat hartzen dira. Ez behintzat bere eskubidea aldarrikatzen ari diren emakume burujabetzat.

Bai: ez da bidezkoa bizitzaren zatirik handiena matxismoaren zapatapean egin duzuen emakume horiek, atsedena hartzea tokatzen zaizuenean, seme-alaben arazoen zama hartu behar izatea. Ez behintzat esklabo moduan, zuen osasunaren kaltetan!

Info7 irratirako, 2017ko bagillan 20xa.

Guardia Zibillen kontura

Oier Gorosabel 2017/06/19 22:40
Gure lagun orlegi omnipresentiak, eguneroko bizitzan eta 1967-68ko komiki batian.

Oñatin zapatuan ospatutako Fan Hemendik Eguna dala eta, zalaparta politta montau da. Danak emon dabe bere iritzixa, eta txiolandian be trending topika izan da #YoSoyGuardiaCivilDeOñate traola sutsuakin. Bistan da, pikoluekingo elkartasun mezuak etenbakuak izan dira Espainia aldetik, zeozelan eurak betetzen daben papel sinbolikua (Flandriako pikiana) aldarrikatuz; baiña nik, hain zuzen be, oso ondo ulertzen dot kontrako jarreria. Sinbolo kontuak halakuak diraz.

Kuriosidade moduan, egun eta leku berian (zapatuan, Oñatin bertan), Euskal Espeleo Laguntzako billeria izan genduan, Jose Gambinoren istripuan egindako interbentziñua baloratzeko; eta bertan (speleo kide oñatiarren sarkasmo eta guzti), Nafarroan guardia zibillen GREIM-akin izaten doguzen harremanak hobetu biharrari buruz jardun genduan. Eze, kalian harrika ibilli bageinke be, nik behintzat argi dakat emerjentzia egoeretan hórrek gauzak alde batera laga bihar dirazela (eurak guri buruz izaten dittuezen prejuiziuak barne), danok batera modu koordinau eta bizkorrian jarduteko. Eta beste koloretako talde armatuekin, bardin.

Bestalde, galtzaillien alde jartzeko joeria dakat, eta askotan tokau izan jata, guardiazibil kontuetan gabizela, beste datu ezezagun xamarra aittatzia: 1936xan, Beasaiñen, guardia zibillez osatutako talde batekErrepublikian alde burrukatu zebala, Alejo Beñaran komandantian aginduetara, gero golpisten mendeku basatixa ekarriko zetsena. Halakuen aurrian, errespetu osua.

Baiña hau salbuespena da, jakiña; ordutik hona gure “lagun” orlegien portaeriak illuntasun gehixago izan dau-eta, esker ona emoteko motibuak baiño. Goguan dakat Angiozarko senidiak kontautakua: gaur egunian be, guardia zibillak tarteka Intxortako monumentua apropos apurtzera juaten dirala; gerria zeiñek irabazi zeban gogorarazteko, kontizu. Eta hori baiño ondorixo larrixagoko gauzak ezin konta ahalakuak diraz...

Beraz, oso egokixa eresten detsat asteburu honetako mobidian kontura, oin dala gitxi irakorrittako liburu baten ikusittako komiki/fanzine hau gogoratzia.

Oñatin bertan, 1967 inguruan bizi zan girua isladatzen dau eta, modu xelebrian, euskal #speleo historixiakin lotura bikotxa daka: ia igartzen detsazuen ;-)

zum-038'

 

zum-039'

 

zum-040'

Zer, igarri detsazue? Hala bada, bi puxtarri. 

Kontua da bai Oñatiko alkatia, eta bai ETA-ko komandokuak... espeleologuak zirala; belaunaldi desbardiñetakuak, bistan da. Alde batetik, Reyes Korkostegi Aranzadiko kidiekin Gesaltzako Lizuna esploratzen ibilli zan 1950 hamarkada hasieran (argazki honetan, goiko filan, eskumatik lehelengua da). Eta bestetik, ETA-ko lehelengo komando hartako kide gehixenak Zornotzako GEAC speleo taldekuak ziran. Urte horretan hasitta zeguazen, eta Oñatin zehazki, txibatuen eta guardia zibillen kontrako kanpaiñia abixau zeben, urte horretako jaixak boikoteatzeko deikadia egiñaz. Kanpaina horren barruan argitaratu zeben komiki/fanzine hau.

Bistan danez, espeleologuak gizarteko alde guztietan sartuta gagoz. Guzti-guztietan gero...

Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 EibarOrg Info7 Zer erantzi abertzale abittaga abortuak aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna andoain antzerkia araba arantzazu aranzadi ardantza argentina_2005 armando gorosabel arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza comunitat_valenciana culineitor deba desempolving diaspora diego-rivera egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari espeleologia etxebarria eup euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza indalecio ojanguren info7 irabiaketa irratia irun iruñea izarraitz jacinto_olabe juan san martin kalamua kanposantuak katarain kirola koska kuku kurik-3 kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia maputxe markina-xemein markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia ozeta paisajiak parakaidistiarenak paris patxi_gallego polo_garat sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria umeologia urberuaga urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018