Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua

Francoist broken pitcher

Oier Gorosabel 2017/12/30 09:00
MARSÉ, Juan. 1973. Si te Dicen que Caí. El Mundo, 2001.

Duda barik, merittu haundixa daka nobelionek: idazteko teknikia eta gaixa ikusitta, ulergarrixa da bere sasoian arrakasta itzala euki izana. Neri be interesgarrixa egin jata, irakortzeko erreza –trukulentziak asko laguntzen dau- baiña esango neuke “apurtutako pitxarran” egittura kaotikuak nobeliari berari ez detsala mesederik egitten. Efekto inpresionistia itzala da, ados; baiña historixian muiña, kontatu nahi dana (edo), asko illuntzen dau. Nik neuk esango neuke ez dotena dana ulertu: emakumezko pertsonaje nagusi batzuk nahastau jataz; ospittaleko deposittuan dagozen zeladoria eta hildakua umetan zeintzuk izan ziran be nekez ulertzen da; makixen eta umien historixei loturaren bat falta jako (edo nik ez dot ikusten jakin); dialogo batzuetan ez dago argi berbak ze pertsonajek esandakuak dirazen, edo noiztik aurrera aldatzen dan hiztuna, edo 1949xan dan, edo 1970ian dan... Dana dala gustau jata nobelia, batez be Bartzelona aldeko gerraosteko panoramian erretratu ezin sordiduaguangaittik.

Matrallako Irratixa (2001-2008?)

Oier Gorosabel 2017/12/21 17:13
Etxian audio material pillua nekan, epoka horretakua; hille batzuk naroian aukeraketa bat egitteko gogoz, eta musika + irudi batzukin montaje bat eginda argitaratzeko. Bistan da, hasieran Eibarko irrati libre honen historia partikularra izan bihar zana, azkenian "eten barik hiltzen eta berpizten dirazen munduko irrati txikixei" omenaldixa bihurtu dala.

Ipurdiak ukitzen

Oier Gorosabel 2017/12/18 23:15
Ez dakit antolatutako kanpaina den, ala espontaneoa, baina azkenaldian emakumeen kontrako sexu jazarpen ezkutuak ikusarazteko oldarraldi hau txalogarria iruditzen zait. Bereziki interesatzen zait kaleko emakumeen ahotsak entzuten ari garela, erakundeetako mezuen gainetik.
Ipurdiak ukitzen

Gure "manada" partikularra

Lekukotasun asko hunkigarriak dira (egokiago litzateke iraingarriak esatea); halere, inpresio handiena Maite Bidarte irratikidearenak egin dit. Maitek artikulu batean kontatu du bere esperientzia (“Nik ere sufritu dut indarkeria matxista” du izenburua) Inpresioa, bistan da, handiagoa izan da biktima ezaguna dudalako; baina baita nire bizitzan behin eta berriz bizi izandako zenbait egoera bere gordinean erakutsi dizkidalako.

Besteek egindakoak –lagunak, ezezagunak, parranda giroan batez ere- ezin konta ahalakoak dira; arruntak izatearengatik, gehienak oharkabean pasatu izan zaizkit eta gaur egunean ez nintzateke gogoratzeko gai izango. Ostera, ez zait berdin gertatzen nik neuk zuzenean parte hartutakoekin: nire oroimenaren zoko batean gorde izan ditut, ez harro baina ezta lotsatuta ere (esandako moduan, hemen guztiz arrunta izan delako hori oraintsu arte). Argi berri honetan, berriz, bere siniestrotasun osoan ageri zaizkit, eta dagokien lekuan klasifika ditzaket: sexu indarkeria, nik neuk egina.

Lehena udako jai giroan izan zen: Lekeitiotik Ispasterrera gindoazen kotxez, 17 bat urteko 4-5 mutil, eta bide bazterretik oinez neskak. Gorputz erdia leihatilatik atera nuen, eta haien paretik pasatzean... zapla! Haietako bati ipurdian txalo demasa eman nion. Arrisku kontuak alde batera lagata -30 kilometro orduko joanda ere aberia majoa egin daiteke-, balorazioa zuen esku utziko dut.

Bigarrena sasoi beretsuan izango zen (1988 inguruaz ari naiz) Eibarren, aratusteetan. Taberna ilun batean, nire gelako neska bat ikusi nuen tabernako beste puntan, niri bizkarra ematen. Ez nuen bereziki gustuko, baina (agian horrexegatik) harengana atzetik hurreratu, eta ipurdi masail batean “mok-mok” egin nion, gomazko bozina bati nola; irri artean lagun artera itzuli nintzen, nire balentriaz harro.

Seguru aski entzuten ari diren gizonezko askori ez zaie gauza bereziki larria egingo: “Zer kalte du, bada, ipurdia ukitzeak?” esango dute. Agian ni bezalakoak izango baitziren: gaztetxo lotsatiak, neska bati gustuko dutela argi esatera ausartu ez eta modu basati xamar honetan hurreratzen zirenak. Baina, hain zuzen ere, horixe da gauza siniestroena: ohizkotasuna, horrelakoei garrantzirik ez ematea.

Aitorpen honekin ez nabil absoluzio eske, bistan da; aspaldi nabil jaungoikozaleengandik aparte, eta gero eta balio gutxiago ematen diot barkamen kontzeptuari. Erantzukizun kontua da: gauzak izan diren bezala azaltzea, onartzea, eta aldaraztea. Aintzinan emakumea bahitzea eta bortxatzea ohizkoa zen; gizonen jabegoa ziren, nahieran erosi, saldu, trukatu eta hiltzeko moduko abereak (“la poseí”, “la maté porque era mía”)... Gure gizarteak aspaldian hoberantzko bidea hartu duen arren, edozein albistegi entzunda ikus dezakegu jokaera basati hauek ez direla oraindik desagertu; begi bistara ekartzeak haiekin behingoz amaitzeko balio dezala!

"Talaiatik", Info7 irratirako, 2017ko gabonillan 18xa.

Herri grisan prototipua

Oier Gorosabel 2017/12/14 07:13
RUSIÑOL, Santiago. 1902. El pueblo gris. Ed. Aguilar, 1950.
Herri grisan prototipua

Argazkia: Antonio Napoleon

Harrittu egin nau liburuak; herri grisen, edo hobeto esan lur kolorekuen, muiña destilau dau Zuloagan Bohemiako lagunak (ez nekixan, pinttoria izatiaz gain Cau Ferrat famatuko sortzaillia idazlia be izan zanik). Betidanik erakarri nabe “ezer ez daken herrixak” (ez historiarik, ez jauregirik, ez monumenturik...), Atxagan Villamedianan estilokuak, eta liburu honetan autoriak alderik alde, detallez detalle, xehetzen dittu. Artistian begiradian ezaugarrixa da hori: “ezer” ez dagon lekuan edertasuna billatzia. Baiña, kasu honetan, edertasunetik gitxi daka Rusiñolen begirada zorrotz eta umoretsuak.

Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 EibarOrg Info7 Zer erantzi abertzale abittaga abortuak aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna andoain antzerkia araba arantzazu aranzadi ardantza argentina_2005 armando gorosabel arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza comunitat_valenciana culineitor deba desempolving diaspora diego-rivera egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari espeleologia etxebarria eup euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza indalecio ojanguren info7 irabiaketa irratia irun iruñea izarraitz jacinto_olabe juan san martin kalamua kanposantuak katarain kirola koska kuku kurik-3 kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia maputxe markina-xemein markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia ozeta paisajiak parakaidistiarenak paris patxi_gallego polo_garat sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria umeologia urberuaga urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018