Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua

Igeslarixak

Oier Gorosabel 2016/03/21 06:52
KERR, Judith. 1971. Cuando Hitler robó el Conejo Rosa. Ed. Alfaguara. Madrid, 1991.

Garbigunetik erreskatautako liburua hau be, sorpresa atsegiña. Izatez gaztetxuendako liburua da (baiña hala sentitzen gara gu, zimurren azpittik) eta 30 hamarkadan Berlindik hanka egin bihar izan daben familia judu igeslari bateko alabian azalian sartziak gaztetu egitten gaittu. Ume baten begi xaloetan jartzia oso gauza baliotsua da; hori hasieran, liburuak aurrera egin ahala nerabezaruan olatuak be sartzen jakuz-eta. Begirada garbi eta umoretsu horretatik, II Mundu Gerra aurreko Suiza eta Pariseko girua ezagutu geinke, eguneroko bizimoduko gauza txikixetatik abixauta. Gauza garrantzitsuenetatik, beinke. Oso liburu politta, etxian gordeko dotena Niko eta Tomaxendako. Eta, aukeria badakat, Kerr honen liburu gehixago be irakorriko neukez.

La Gloriosa inguruko kontuak

Oier Gorosabel 2016/03/13 15:19
PÉREZ-REVERTE, Arturo. 1988. El maestro de esgrima. Ed. Alfaguara. Madrid 1992.

Asko gustau jatak 1868ko Iraultzian kontuen barri izatia: Isabel II erregiña Lekitton dagola, bere gobernuan kontra izandako matxinadia (gehixago inbestikauko juat), Prim jeneralan gorabeherak (Otolako txakurrak “Prim” izena zekan)... zentzu horretan, Vicente Agirre medikuan sasoi hortaz gehixago jakitzeko gonbidapen ederra dok liburua. Baitta Benito Perez Galdosen gauzak irakortzeko be. Betiko lez, Alfredon idazkeria magnetikua dok, eta ritmuak eta zerak ederto kontrolatzen jittuk, azken zatixan liburua ezin soltatzeko punturaiñok. Labankada bakarra topau jetsat mekanismuari: hamen be, azken dueluan atarixan gaiztuak bere gaiztakeri guztiak zitz eta mitz kontatzen dabeneko errekurtso txapuzeruori. Bestela, etxuat esango etxian gordetzeko moduko liburu supergogoangarrixa danik, baiña bai behintzat ondo pasatzeko eta ikasteko produktu ona.

Idazle honen konstantiak be topau geinkez, zelan ez: tabako eta izardi usaiña darixen gizzzzon ohoretsuak... abizen periferikodun protagonistak (kaso honetan euskalduna). Tira, bakotxak bere obsesiñuak jittuk ;-)

Sosa & Cafrune

Oier Gorosabel 2016/03/10 13:23
Entzun eta irakorri, irakorri eta entzun, jakindako guztien artian bere hastapenetako anekdota bat gustau jata gehixen: Argentinan hain zabalduta dagon arrazakerixiakin lotutakua, hain zuzen be.
Sosa & Cafrune

https://www.flickr.com/photos/ffmendo/5779786165

Egunotan Mercedes Sosa haundixan diskografixia errepasatzen nabil; ume-umia nintzala radixuan entzutzen nittuan kantuak, gerora ezagutu dittudazenak... baiña gehixenak ezezagunak izan dira neretako. Gure biharrerako lagungarri ona izango dira hamendik aurrera, beinke.

Entzun eta irakorri, irakorri eta entzun, jakindako guztien artian bere hastapenetako anekdota bat gustau jata gehixen: Argentinan hain zabalduta dagon arrazakerixiakin lotutakua, hain zuzen be.

50 hamarkada amaieran hasi zan kantuan Sosa, eta neurri baten arrakastia be izan zebala esan geinke. Jatorri indigenekua zanez, baiña, arrakasta hori mugatu xamarra izan zan. Hamen euskal musikiakin gertatzen danakin parekatu geinke: talde euskaldun “arrakastatsuak” (salbuespenen bat kenduta), nekez urtetzen dabe publiko euskaldunen ghettotik; gehixenak ezezagunak dira “mundu errealian”. Halan, disko bi grabauta bazittuan Sosak; estimatua zan; kontzertuak emoten zittuan; baiña ezin da esan masiboki ezaguna zanik. Hori 1965eko egun batez aldatu zan, Cosquin herrixan. Cosquineko jaialdixa herri musikari eskinduta bazeguan be, berak ez zekan han lekurik; hori ulertzeko, aurretiko azalpen batzu emon bihar diraz.

Esandako moduan, Argentinan (lehen eta oiñ) arrazakerixia oso zabalduta dago. Nik askotan esaten dot, Txilen eta Argentinan ibilli nintzanian, desbardinttasun haundi bat topau nebala: Txilen, kalian “indio arpegidun” jente asko ikusten zan. Argentinan, barriz, danak zuri-zuri: (ni ibilli nintzan lekuetan, behintzat); indixuak beste auzuetan zeguazen. Aparte.

Musikiari dagokixonez, hau be kontuan hartu bihar da: Cosquingo festibala “herri musikara” zuzenduta bazeguan be, “criolluak egindako herri musikara” esan biharko genduke, hobeto. Indixo usaiñik ez zekana. Horregaittik ez zeben gonbidatzen Mercedes Sosa, nahiz eta bere ibilbidia nabarmena izan ordurako.

Baiña, esandako moduan, 1965 urtia desbardiña izan zan. Jaialdixan parte hartu zeban artistetako batek ezohizko gauzia egin zeban, bere fama haundixa aprobetxauta. Jorge Cafrunek, kantatzeko txandia allegau jakonian, mikrofonua hartu eta Sosa eskenatokira deittu zeban, bere ordez kantatzeko. Cafrunek bazekixan antolatzaillien kontrako probokaziño itzala zala hori, eta hala aitortu zeban bere aurkezpenian. Hamen entzun zeinkie:

«¿Quién es esa mina con pinta de sirvienta? ¿Qué hace acá?» esaldixa be etorkizunerako geratu da, antolatzaillietako baten harriduria isladatuz. Sosak indigenei buruzko kantu hau kantau zeban, a capella, eskuko tanbor txiki batez lagunduta. Amaieran txalo zaparrada itzala jaso zeban, eta bere arrakasta haundixen sasoian hastapena izan zan.

Berriztarra (Lekeitio)

Oier Gorosabel 2016/03/05 10:20
Umetan, sarri juaten giñan bertara –aitta halako zulo illunen zalia zan-, eta lanbro artian orduko errekuerdo bizixak dakadaz: Joxen goxotasuna; banderilla pikantiak, estraza papel gaiñian zerbitzatuta; mostradorian formika jaspeau berdia; barrika arteko illuntasun bildurgarrixa; ardau minduan eta upel zaharren usaiña...
Berriztarra (Lekeitio)

Berriztarraneko irudixa, Piñupe taberna barrixian. Irudixa: Kiñuka.

Aittitta Txiki elkartekuak aspaldittik dabiz Lekittoko argazki zaharrak biltzeko txindurri-lanian. Erakusketa monografikuak antolatzen dittuez: umiak... arrantzaliak... kirola... eta jentiari horri buruzko argazki zaharrak ekartzeko eskatzen detse, eskaneatzeko; gaiñera, bertan dagon jentia identifikatzen be saiatzen dira, erakusketetan ikusliei galdetuta. Ekimen txalogarri honekin artxibo politta osatzen dabiz.

Halan, azken erakusketian gaixa “tabernak” izan da. Betiko lez, bertatik bueltia emon neban umiekin, gaztetan ezagututako azken taberna zaharren irudixak ikusi nahixan. Nere faborituenetako bat topau neban: sanpedropeko Kai Gane. Halan be, bestia faltan bota neban: Berriztarra. Meabe arduradunari be galdetu netsan, eta hango argazkirik ez zekela erantzun zestan; horregaittik hartu neban hain sorpresa atsegiña atzo, Piñupe Hoteleko taberna barrixan sartu eta paretian Berriztarraneko argazkixa topau nebanian.

Antza danez, euren alabiak lagatako argazkixa da. Hormia dekoratzeko anpliaziñua Kiñukakuak egindakua da. Bertan Joxe gaztetan ikusi geinke, bodegako mostradore printzipalian. Betiko lez, mahoizko jantzitta; upelak nik gogoratzen nittuan moduan dagoz; eta esango neuke atzeko afixetako batzu be (“Gorostiaga y Goitisolo” etabar) ezagutu nittuala, urtiekin eta kedarrakin horittuta.

Askotan gogoratu izan naiz beti Berriztarraneko taberniakin. Umetan, sarri juaten giñan bertara –aitta halako zulo illunen zalia zan-, eta lanbro artian orduko errekuerdo bizixak dakadaz: Joxen goxotasuna (poliki-poliki egitten zeban berba, abots leunez, txikituak xentimo erdi igotzen zebanian be, bezeruari ixa-ixa barkamena eskatzen...); banderilla pikantiak, estraza papel gaiñian zerbitzatuta; mostradorian formika jaspeau berdia; barrika arteko illuntasun bildurgarrixa; ardau minduan eta upel zaharren usaiña...

Behiñ koskortuta, gurasuen ondotik hegan egin eta gero be, bertara juaten jarraittu neban baiña beste plan batian: amak 5 litroko gantxillakin bialtzen ninduan, ardaua ekartzera. Joxek “kuartillo” neurrixakin betetzen ziharduala, nik lokalan barrukaldeko txokua ikusten neban: upel artian jarrileku batzu zeguazen, mahai txiki baten inguruan, fluoreszente argi motela illuntasuna ozta-oztan argitzen; gizon zaharren biltokixa izaten zan hori.

80 hamarkadan amaieria izango zan hori, eta handik gitxira itxi zeben. Andra-gizonak jubilauko ziran kontizu, eta arau barrixekin bodega ha ez zeguan kondiziño horretan mantentzerik. Nik 17 bat urte izango nittuan dana barriztau eta “Berriz” izeneko tabernia zabaldu zebenian; parranda latzen sasoia izan zan neretako, eta han barruan nenguala xelebria izaten zan lehengo bodega zaharra gogoratzia.

Harrezkero, esandako moduan, askotan ekarri izan dot gogora taberniori. Bereziki azken urte bixan, Bixkokalian biharrian hasi naizenetik, auzoko jentiak kontatzen destazelako hango gauzak. Adibidez, hau ez nekixan: horman gasolina “dispentsadore” moduko bat ei zekan, txiskeruak betetzeko. Norberak zabaltzen zeban txorrua eta (artian antigoteo sistemak ez ziran esistitzen) operaziñua normalian lurrian botatako gasolina-parrastadiakin amaitzen zan. Sasoi hartan tabernetan zigarro-mutxikiñak eta posporuak lurrera botatzen zirala kontuan hartuta, harrigarrixa da egurrezko etxe hartan sekulan ezebe ez gertatu izana...

Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 EibarOrg Zer erantzi abertzale abittaga abortuak aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna andoain antzerkia arantzazu ardantza argentina_2005 armando gorosabel arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza comunitat_valenciana culineitor deba desempolving diaspora egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari espeleologia etxebarria eup euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza indalecio ojanguren info7 irabiaketa irratia irratixa irun iruñea izarraitz jacinto_olabe juan san martin kalamua kanposantuak katarain kirola koska kuku kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia maputxe markina-xemein markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia paisajiak parakaidistiarenak patxi_gallego polo_garat sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria umeologia urberuaga urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017