Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Hutsunea

Leire Narbaiza 2020/07/31 14:20
Argia astekariko 2692. zenbakian argitaratua

Hil ala biziko zeregin baten aurrean, geure gorputz eta buruak lanari era berezian ekiten diote. Dena emanda jarduten dugun bitartean, estresak edota adrenalinak aurrera eroaten gaitu, mantendu eginkizun horretan buru belarri. Nahiz eta batzuetan pot egin, edo animo gorabeherak izan, beharrean segitzen dugu, besterik egin ezin delakoan.

Esfortzu handiaren ondorioak sinestezinak izaten dira, baina. Eginbeharra amaitutakoan, haren falta igartzen da, eta noraezean bezala geratzen gara, zer egin eta gure lekua non dagoen jakin ezinda.

Halako zeozer gertatu zaigu batzuoi itxialdiaren ostean. Konfinamenduaren helburua argia zen, zehaztapen nahasiak eman bazizkiguten ere. Ahalegin handia eginda, indarrak ere ia agortu zaizkigu bidean, hustuta sentitzen gara barrutik, kantsatuta. Normalitate berrira ailegatutakoan, ostera, ez dago ezer espazio horretan, ez dugu xede zehatzik, hutsik dago, zulo beltz erraldoi bat besterik ez da, energia xurgatzen duena, ezerezean laga gaituena.

Itxialdiak kaleak hustu zituen lez, deskonfinamenduak barruan hutsune erraldoi bat zabaldu digu, gaitza betetzeko.

Argian

Uztaileko antsiak

Leire Narbaiza 2020/07/20 13:32
2020ko uztailaren 10ean Gipuzkoako Hitzan argitaratua

Uda hasierak beti egiten zaizkit gogorrak, aldaketak beti konplikatuak izaten direlako. Uztaila ez da hilabete erosoa, neguan alde batera lagatakoa, geroratutakoa, azaltzen zaigulako: Geroa, alferraren leloa esaerak ederto definitzen du. Era berean, arropa kentzeko unea ere bada, eta buruhaustez betetako sasoia: armairu aldaketak; arropa zaharra deskubritzea (onerako zein txarrerako); oso gustuko dugun nikia ez aurkitzea; oinak, bernak eta besoak airean erakustea… Azal-huste bat, nolabait esateko. Biluzte fisiko eta metaforikoa, arropa geruzak erauztea, benetako hezur-haragia erakusteko. Latza, oso latza!

Are latzago aurtengo uztaila, udaberri bariko uda dugulako. Etorri, etorri zen udaberria, baita joan ere. Baina itxialdian harrapatu gintuen. Esan genezake ez dugula primaderarik bizi izan, gure leihoetatik pasatu besterik ez zelako egin negu osteko urtaroa. Eta orain, bat-batean, eguzkia eta beroa jaun eta jabe bihurtu dira. Gure larru zurbilegiak, hanka iletsuak eta konfinamenduan areagotutako girgiloak azaleratu eta protagonista bilakatu zaizkigu, arropa erantzi dugulako, batere sexya ez den striptease ez-borondatezkoan.

Porlan eta asfaltoz betetako lekuetan gogorragoa da trantsizio hau. Galipotak beroa, eta ondorioz izerdia, handitu egiten baitu. Gipuzkoako barru aldeko herri handietakook freskura bila ihesi irten behar izaten gara gure hiribilduetatik mendira edota itsasora, gure herriak negurako daudelako pentsatuta —inork ezer pentsatu eta planifikatu bazuen, behintzat, kaleak eta plazak egitean—, kale-zuloegi direlako, egonean egoteko ez daude diseinatuta, baina bai barruan (tabernan zein etxean) sartzeko. Ez dira bertako biztanleokin goxoak, abaroan ez gaituzte hartzen, batez ere, beroaldietan. Horregatik egiten dugu ospa, eta inguruko herri eta toki amultsu eta atseginagoetara joaten ahalegintzen gara, bake bila.

Hanka egiten dugunean, ahal den moduan egiten dugu. Etengabe errepikatzen duten mantra ere sartuta dugu buruan: erabili garraio publikoa. Adibiderako, egunotan ikusi ditugun irudiak Eibar-Deba-Eibar treneko desplazamenduetan. Baina ez dira pandemiak ekarritako nobedadeak, ekain amaierak eta uztailak halako imajinak laga izan dituzte, umetatik bizi izan ditugu. Trenak egurrezkoak zirenean, orain 35 urte, ikusita gaude umeak leihoetatik sartzen, ezinezkoa zelako pasatzea. Taldeko ama pare bat aurretik sartu eta beste amak umeak bentanatik pasatu. Orain ez dago halakorik, leihoak ezin direlako zabaldu, bestela…

Kontu historiko bat izan arren, ez da ezer egiten trenen edukiera zaintzeko, segurtasuna bermatzeko. Izan ere, geltoki askotan ez dago langilerik kontrolatzeko, eta langilerik badago, bakarra, eta ez da nahikoa.

Debako irudiak pic.twitter.com/KbprQVuJQU

— GAZTEZULO (@Gaztezulo) July 1, 2020

Jendeak badu ardurarik? Bai, jakina. Baina itxialdiak eragindako antsia horrek galduko gaitu izurrite sasoi honetan. Halere, eguzki eta aire libre goseak ezin justifika lezake zer zikin lagatzen diren hondartzak. Horrek ere galduko gaitu, izurrite izan ala ez.

Gogoko dut trenean mugitzea, eta hondartza. Desiratzen nago Debaz disfrutatzeko. Beste edozein paraje ederrez ere berdin. Baina merezi du horrela ibiltzea? Ezingo diogu antsiari eutsi, eta disfrutatzeko beste modu batzuk deskubritu? Seguru badaudela!

Gipuzkoako Hitzan


Solstizioa sukaldean

Leire Narbaiza 2020/07/05 16:36
Gipuzkoako Hitzan 2020ko ekainaren 26an argitaratutakoa
Solstizioa sukaldean

Zaldibar Argitu banderatxoa (Anboto.eus-etik hartutakoa)

Igande eguerdia da, eta sukaldean nabil bazkaria prestatzen. Oraintxe etorri naiz etxera, berandu, domeka goizetako patxadarekin ibili naizelako. Eguraldi ederra egiten du, naturala. Solstizioa da. Leihotik begiratu, eta bertan zintzilik dudan Zaldibar Argitu banderatxoa buelta emanda dago, airea dabil eta. Eraz jarri dut, ondo ikus dadin.

Oraintxe kaletik etortzea egin dudanez, etxea isilik dago, ez dut inolako zaratagailurik isiotu. Kozinatzeko, baina, beti da ona irratia. Piztu dut. Hara non Aritz Gallastegi agertu den uhinetan futbol partida bat kontatzen. Ez dakit zein, eta ez dit ardura. Amatatu egin dut.

Banderatxoa dantzan dabil airean. Bentanatik begiratu dut berriro ere, eta Ertzaintzaren automobil bat dakusat aparkatuta. Tira, autoaren ipurdi aldea. Luzaroan dago bertan, argiak emanda. Zertan ote dabiltza?

guakamoliaAhuakatea nabil sardexkaz zapaltzen, maspil-maspil egiten guakamolea lortzeko. Goxoa irteten zaidalakoan nago. Baina ahuakateak ezin dira sarri erosi, karuak eta urrunekoak direlako. Urrun, Malagakoak direlako, kontinente honetakoak, halere. Amerikarrek, gure plateretara iristeko, nik baino gehiago bidaiatu dute. Hauek gutxiago bidaiatu arren, besteak baino garestiagoak dira. Orokorrean, sasoiko fruta eta berdura freskoa dena dago karu, iaz baino askoz karuago. Gereziak 6 eurotan. Gerezi denbora den arren —literala, ez metaforikoa, pandemiak ez digu halakorik ekarri-eta, zoritxarrez. Osasun arduradunek egunean bost errazio fruta/barazki jan behar ditugula esaten dute. Merkeagoa da txokolatezko palmera industrial erraldoi bat erostea, kilo bat sagar baino. Palmera palma olio eta azukrez lepo badago ere. Kontraesanak. Txileko sagarrak, adibidez, Lleidakoak baino merkeago. Mundua aldrebes. Diru hori sasoikako fruta batzaileendako balitz, sikiera. Baina ez. Lleidan Keita Balde futbolariak ordaindu behar izan die langile horiei lolekua. Balioko balu, behintzat, Huelvako mailuki batzaileek kontratu duinak izateko, sexu jazarpenik ez jasateko? Ez, hori ere ez. Zeinen eskuetan geratzen da etekina, orduan? Nola elikatu ganoraz umeak eta zaharrak prezio horiekin? Normalitate berria lehengo normalitatea da, baina garestiagoa.

Normalidadea esaten zioten gure aurreko andreek opor sasoiaz kanpoko denborari, umeak eskolara eta senarrak beharrera itzultzen zirenekoari, errutinari. Baina oraingo normalidade berria delakoak betiko anormalidadea du bere baitan, lehenengo anormalidade zaharra. Zaldibarkoak argitu barik segitzen du, Alberto eta Joaquin zaborpean daude oraindik. Futbola ere hortxe, egunero, negozioan. Ertzaintzaren automobil aparkatua, orain ere susmagarri. Pandemia batek ere aldatzen ez dituen kontuak.

Solstizio eguna da, uda dator. Baina barruak esaten dit ezin dela uda izan, ez nago-eta prestatuta uda izateko. Hala ere, naturak bere bidean segitzen du, ez du barkatzen; nahiz eta niri begitandu duela gutxi izan zela sukaldeko bentana txiki honetatik malutak jausten ikusi nituen unea, banderatxoa lekuko.

Normalitate anormal honetan, hemen, sukaldean, segituko dut telelanean. Garbigailua jarri ezinda, bideo-deian sar ez dadin zarata. Bazkaria egiten den bitartean, erlatibo erreferente gabea azaltzen jardungo dut. Bitartean, Zaldibar Argituko banderatxoa dilindan, ezer aldatu ez den seinale.

Gipuzkoako Hitzan

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Artxiboa
2020 2019 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua