Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Munillak blokeatuta nauka

Leire Narbaiza 2018/04/20 14:20
Gipuzkoako Hitzan argitaratua 2018ko apirilaren 20an

Munillak blokeatuta nauka Twitterren. Duela hilabete batzuk konturatu nintzen, kasualitatez. Txiolari lagun batzuekin komentatu, eta euretako batzuek ere hala zeudela aditzera eman zidaten. Kontua da blokeatutako kide horiek ez diogula inoiz berbarik egin gizon horri, eta normalean blokeatzearena txio gurutzaketa baten ostean izaten da.

[Sare sozial hori erabiltzen edota ezagutzen ez duzuenoi oharra: Twitterren blokeatzearena neurri latza izaten da ia beti, egiten zaiona jazartzen duen jendeari, iraintzen duenari, trolei, jasan ezinak direnei… Blokeatzearen ondorioz, blokeatuak ezin ditu blokeatzailearen mezuak ikusi. Zigor moduko bat ere badela esan genezake, kokoteraino gaudenean egiten dena soilik].

Sareko lagunok barrezka jardun genuen. Arduratzen ez bagintuen ere, sekulako harridura sortu zigula esan nezake. Dena den, barreak egin ostean, buelta batzuk eman nizkion kontuari, eta iruditu zitzaidan Munilla oso kristau txarra zela, ez zuelako ebanjelioetan dioena betetzen. Izan ere, bataiatutako pertsona naiz; beraz, katolikoa Elizaren begietan, inoiz ez baitute inor borratzen, apostasia egin arren. Kontuan izan, euren zerrendetan agertzen garen guztiok zenbatu, eta kopuru horrekin presioa egiten dietela gobernuei. Hori horrela, ikuspuntu horretatik begiratuta, bera nire gotzaina da, gipuzkoarra naizelako. Horregatik, nola baztertu du elizakide bat? Zer dela eta? Ez dut esan, baina hori guztiori greba feminista baino lehenago izan zen, bere adierazpen deabruzko horiek baino askoz lehenago, alegia.

Ziur naiz blokeatu ninduenean sumatuko zuela nire profilean (eta lagunenean) demonioaren sufre usaina. Bekatari zantzuak ere ikusiko zizkigun. Horretara, eta betiere bere ikuspegitik, ardi galduak gara, bide okerretik joan direnak. Seguru nago ondotxo ezagutuko duela apaiz horrek ardi galduaren parabola, zeinak dioen artzain onari ardi bakar bat galtzen bazaio, artaldea laga, eta desagertutako horren bila joango dela; izan ere, ardi galdu horrek artalde osoak baino gehiago balio du. Kasu honetan gu ardi galduak (ejem), bera artzaina; beraz, gu blokeatuta bere harrokeria eta lan txarra baino ez du erakusten.

Baina jokaera horrek ezin gaitu harritu. Eliza katolikoaren hierarkiako kide nahikotxok erakusten dute txakur amorratuaren jarrera hori. Latza egingo zaie boterea galtzea, euren ideiak ezin inposatu, eta konturatzea gero eta jende gutxiagok egiten diela jaramon, gero eta pisu gutxiago dutela gizartean. Ahaleginak ahalegin, ez dute lortzen berreskuratzea beste erregimen batzuetan izan zuten itzala, zorionez.

Horregatik, gustuko ez dutena gaitzetsi behar dute gizon hierarka horiek. Munillak berak esan zuen deabrua emakume feministen artean dagoela, eta gaineratu feminismo ona eta txarra daudela. Bitartean, guk deabrua bere aurpegian ikusten dugu, eta Pierre de Lancreren jarraitzaile modernotzat ere jo genezake, XVII. mendean Lapurdin jardun zuen inkisidorearen oinordeko. Hark 200 bat lagun, ia denak emakumeak, sorgintzat hartu, zigortu eta hil zituen. Munillak ezin du halakorik egin, baina hitz eta ekintza horiekin kondenatu gaitu. 400 urte pasatu arren, gauza batzuk ez dira aldatzen!

Gipuzkoako Hitzan

Familiabakoak

Leire Narbaiza 2018/04/16 13:55
Argia aldizkarian 2593. zenbakian argitaratua

Galdera batek zurtuta laga ninduen ETBko Ur Handitan saioan. Xabier Madariagak Berri Txarrak taldeko Gorka Urbizuri egindako honexek: Familiarik ez baldin baduzu uste duzu dela musikaren erruagatik?

Familiarik ez zeukala esan zion, aurretik haren arreba elkarrizketatu arren. Eragindako harriduraren ostean, gure amamaren sasoiko andreak etorri zitzaizkidan burura, halaxe galdetzen zuten-eta seme-alaben kontuaz.

Zaharmindu usaina hartu nion itaunari, badirudielako umerik ekarri ezean, ez dugula familiarik. Alferrik da gogoratzea guraso, neba-arreba, ilobak edota koinatuak izan genitzakeela, buru horietan familiabakoak izango gara beti kumerik ez dugunok.

Jakina, ezin aitatuko diegu lagun eta bizikide batzuk ere senideak bezain familiako direna guretako. Bizitzako trantzeak pasatzen, eta aurrera egiten laguntzen diguten pertsona begiko horiek ez dira odoleko familiakoak, ez dugu DNArik konpartitzen, baina bizipenak, pozak eta tristurak elkar banatu ditugu, bidea arinago egiteko asmotan. Aukeratutako gure familia dira, bestea bezain garrantzitsua.

Seme-alabak munduratu izanak ez duelako kategoria handiagoa ematen, ezta estatus altuagoa ere. Sendia modu askotakoa izan litekeelako, hain zuzen ere.

Argian

Zahartze programatua

Leire Narbaiza 2018/04/06 13:39
Gipuzkoako Hitzan 2018ko apirilaren 6an argitaratua

"Apiril hontan beteko ditut nik nahi baino urte gehio kanta nezake, Ruper Ordorikaren Bertso berriak abestia parafraseatuta. Egia esatera, artikulu hau irten orduko beteta izango ditut urteok; nahiko nukeena baino zaharragoa naiz, alegia. Zenbaki biribila, eta hamarkada aldaketa. Latza! Urtebetetze eguna okasio berezia dela baderitzot ere, nire asmoa ez da zorion agur gehiago jasotzea —baina opariak hartzeko beti prest nago, kar, kar, kar—, digitu aldaketa beti hausnartzeko momentua izaten da defendatzea baizik.

Esango nuke jaiotze datak dioena gugan islatzen dela, nahiz eta batzuk hobeto kontserbatuko diren, eta beste batzuek zaharragoak emango duten. Azkenean, zahartze programatua dugu gure geneetan. Gainbehera hasita dago aspaldi.

Bitxia da, ostera, geure buruan zer gertatzen den: edadea (zenbakia) ikusi, eta ikara sortzen du. Izan ere, ez datoz bat barruan dugun irudia, adin horretako pertsonak izan beharko lukeena, eta geu garena. Jakina, gu askoz gazteagoak gara, gazteago gaude, ideia modernoagoak dauzkagu, modan janzten gara… Berba batean, gazteak gara oraindik.

Tira, baina egia da hau? Ez ote zaizkigu zimurrak igartzen? Ile zuriek ez ote dute zahar itxurarik ematen orain? Haragia eta azala hogei urterekin bezain leun eta tente ote daude? Begi-zuloak, girgiloak eta nekeak ez dira ageri gure gorputzetan? Menopausiaren mamuari ez diogu oraindik ere izararen barrena ikusi, ala? Irakurtzean hizki guztiak ez zaizkigu txikiegiak begitantzen? Gorputza ez zaigu aldatu, horratik? Larruan ez ote zaigu irten mantxarik?

Bai, jakina. Baina gorputzak oihuka esaten badigu ere heldu-helduak garela, gaztaroa laga dugula, guk entzungor egiten diogu, edo ez-entzunarena egiten dugu. Zelan izango gara, bada, zaharrak? Beti-gazte belaunaldikoak gara, barren! Txosnetan gure lehenengo gaztaroko musika jartzen dute-eta!

Pista batzuk, baina, jasotzen ditugu kanpotik ere. Aspaldian esan ziguten lehenekoz señora, por favor hura. Dena den, azkenaldian, gaztelaniaz atenditu izan nautenean komertzio edo halako batean, askotan usted esan didate, inoizkorik gehien. Hasieran pentsatu nuen moda berria zela, bezeroarenganako tratua hobetzeko asmotan egindako zerbait —niregan kontrako eragina duena, halere—. Gerora, ostera, oker nengoela iruditu zitzaidan, eta benetan emakume heldu-heldutzat hartzen nindutela, señoratzat naukatela, alegia.

Señora eta usted guztiak gorabehera, eta besteen pertzepzioak alde batera lagata, badago helduaroan bete-betean gauden seinale argi bat. Kalean adinkide ezagun batekin topo egindakoan argi eta garbi ageri dena. Lehentxeago, lagun horri seme-alabez edota lanaz galdetuko geniokeen. Baina orain galdera horiek egiten baditugu ere, gurasoen osasunaz itauntzen dugu, batez ere. Aldaketa nabarmena, bai horixe. Gurasoak zahartzeak ere ematen duelako, orokorrean, gure zahartzearen neurria. Sasoi eta aro berriek beste arazo mota bat dakarkigutelako.

Zahartzea da dagokiguna. Denoi. Hogei urtekoa ere zahartu egin delako, ez bakarrik hirurogeikoa. Zahartzea programatua dugulako, edozein traste edo trepetxu legez. Horrelakoa da bizitza, egin ezazu behar duzuna.

Gipuzkoako Hitzan

Zoriona ez da euforia

Leire Narbaiza 2018/04/02 01:27
Gipuzkoako Hitzan 2018ko martxoaren 23an argitaratutakoa.

Artikulu hau irakurtzen hasi zareten asko opor usainean ibiliko zarete, laster etorriko zaizkizuelako Aste Santuko jaiegunak, batez ere Hegoaldean egiten baduzue lan. Beste batzuk dagoeneko oporlekurako bidean ere izango zarete. Besteak, berriz, deskantsu nahian. Oro har, zoriontasuna dela iritziko diozue lasai asmoko tarte horri, errutina alde batera lagata, nahi dena egiteko aukera ematen duelakoan.

Zoriontasuna. Baina zer da zoriontasuna? Aste honetan, hilaren 20an da Zoriontasunaren Nazioarteko Eguna. Hala dauka izendatuta Nazio Batuen Erakundeak martxoko egun hori. Gezurra badirudi ere, halakoetan ematen du denbora munduaren gobernuak —orain ulertzen da zergatik ez duen gure planeta honetan agintzen—. Erakunde horrek ikerketa bat egin du zoriontasuna zertan datzan aztertzeko. Zoriontasunaren gaineko aurtengo Nazioarteko Txostenaren arabera, herrialde eskandinaviarrak dira zoriontsuenak, Finlandia da txapelduna, eta Norvegia dago bigarren postuan. Bizi maila garrantzitsua dela aitortu dute halako rankingak egiteko orduan. Nahiz eta esaerak dioen diruak ez duela zoriontasuna ematen, argi dago lortzen lagundu egiten duela.

Egia esan, oinarrizko beharrizanak ase izatea ezinbestekoa da zoriontasunaren bidean. Egunero jateko bila ibiltzea, edota lolekua aurkitzen jardutea ez da parte onekoa ditxa badugu xede.

Baina bizi maila ona izatea ote da zoriontasuna? Zoriontasun kontzeptua ez da pixka bat finkatu maitasun erromantikoarekin batera? Zoriontasun txepela, zozongoa, alegia? Ez da asmakeria bat, azken finean? Ez ote da irentsarazi nahi diguten amua, beti deskonforme, baina beti eroso egon gaitezen? Ez dakit. Zeren zoriontasun absolutua ezin baita egon, ondo dakigun moduan. Beraz, etenbako zoriontasun utopiko horren bila jardutea da saldu nahiko liguketena, aurreko hipotesia zuzen balego, behintzat!

Horregatik esan genezake zoriontasuna unetxoak direla, euforia hutsa ere ez dela, gainera. Adibidez, Martxoaren 8an kaleak lepo ikusi genituenean, poz ikaragarria izan genuen. Txundituta geunden, oilo ipurdia jarri zitzaigun, emozionatu egin ginen, zoramena izan zen, kabitu ezinda geunden. Baina zoriontsu izan ginen? Ostean, bai!

Era berean, zorionak badu baretasunetik ere. Esango nuke berotasunean ez dagoela zoriontasunik, subidoia delako. Endorfinek ematen diguten gorakada hori ez da zoriontasuna, horren ostean datorkigun asebete sentimendua baizik. Iraunkorragoa eta egonkorragoa da dontsutasuna, patxadarekin zerikusia du, eta emozioen oreka ere bada. Gainera, grinetatik aparte dagoela begitantzen zait. Zerbait helduagoren traza hartzen diot. Nik, behintzat, hala bizi dut. Dena dela, emozio horiek ere ez daude gaizki. Azkenean pilak bezalakoak dira, bateriak kargatzeko modua, bizirik gauden seinale.

Egia da bizimodu honek ere ez digula lagatzen baretasun hori lortzen, dena antxintxika egin behar izateak astirik ere ez digulako ematen. Izan ere, atsegintasun geldoa da felizitatea, laino baten moduan egotea: liburu on batekin, tximinia ondoan jesarrita, kanpoan elurra, mantatxo batekin, edari beroa ondoan dugula. Aldamenean, maite gaituen norbait, baina bakean lagako diguna liburua irakurtzen. Baina hortxe dagoela jakinda, ttak! Zoriona!

Gipuzkoako Hitzan

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Artxiboa
2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua