Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Eustakio

Leire Narbaiza 2016/07/18 22:28

Hamar urte bete dira aitxa joan zitzaigula. Gaitza da baloratzea aita bat zer den. Gainera,  bakoitzaren esperientzia ere desberdina izango da. Egia esatera, askotan zer dugun ere ez dakigu falta den arte. Hala izan da nire kasuan. Ez naiz aitazuloa izan (amazuloa ere ez, bide batez esanda). Aita hor zegoen figura bat zen, beste barik. Maitatua? Bai,  baina neurrian. Askotan gaitzetsia ere bai. Jakina da gu garela ‘Hil ezazu aita’ kantatzen zuen belaunaldi batekoak.

Abestiak abesti, ez genuen hil. Bat-batean hil zen Eustakio. Bihotzekoak jota, abisatu barik, uztailaren 18 batean, gainera, frankismoaren ikur den egunean. Nor eta bera, frankismoaren biktima bikoitza edo hirukoitza. Frankismoaren kontrako behargin fina izan zenaren patu ironikoa.

Biktima zela aldarrikatzen zuen azken urteetan. Durangoko bonbardaketan etxe barik laga zuten eta gerrako ume bihurtu (nahiz eta horrela ez duten ofizialki onartzen, 4 urteak bete barik zituenez, amarekin eta anaia txikiarekin ebakuatu zuten Frantziara).

Bigarrenez biktima atxilotu  torturatu eta kartzelaratu zutenean. Izan ere, subertsiboa zen oso euren aktibitatea. Donostiako Artzain Onaren katedrala eskalatu eta ikurrina jarri zuen orratz bateko puntan. Ekintza gogoangarria,  baina berarendako baino peligrorik ez zuena. Komando arriskutsua, alajaina.

Ironiaz nioen hau, gaur eguneko perspektibatik, baina orduan bide bat zabaltzen ziharduten eta errepresioa brutala izan zen. Tortura kasuez berbetan ibili direnean azken egunotan, gure aitxa beti izan dut presente. Berak ez zuen aukerarik izan testigantza emateko. Eta ez dago zerrendan. Eustakio Manzanasek torturatu zuen. Badakigu jipoi itzelak eman zizkiola (ia ezer ez zigulako kontatu)  Harritxintxarren gainetik ibilarazi zuten belauniko eta praka barik. Behatzetako (oinetakoak, giputzendako) atzazalak erauzi zizkioten, eta ordudanik arazoak izan zituen atzazalok arraro irteten zitzaizkiolako eta okelan sartu. Honek guztionek itzelezko lotsa sentiarazten zion, gainera. Tortura beti presente.

Hau da guk dakiguna. Ziur gaude latzagoak jasan zituela, kontatu ezean, jakin ezin. Baina justiziaren begietan bera zen gaizkilea. Kartzelatik irten eta gutxienez 10 urtera telefonoa interbenitu geneukan, eta sarri kuartelera joateko esaten zioten.

Duela pare bat urte bere argazkia eta datuak aurkitu zituzten hainbat “susmagarrirekin” batera, guardia zibilek "arriskutsuak" identifikatzeko erabiltzen zuen poltsikoko koaderno moduko batean. Sekulako inpresioa egin zidan, ileak laztu, koadernotxo horretan sufrimendua zegoelako islatuta.

Album Fotografico s.i.g.c.(1) by LeireNarbaiza on Scribd (bera 99. da)


Eusko Jaurlaritzak errepresaliatuei emandako diru-laguntza bat kobratu zuen Madrazo sailburu zela. Gaizki pasatu zuen, urduri. Barruan zuen guztia mugitu zitzaion, kartzelan emandako denbora, torturak,... dena biziarazi zioten tramiteok. Era takar eta kariño barik tratatu zituzten paperak egin bitartean, dirutxo horrekin dena erreparatu zutelakoan.

Dena isilean sufrituta, barruan gordetzen zuen guztia. Bere kalterako, jakina. Ona eta txarra. Bere sozietate gastronomiko matxistako batzar baten alabak bazkide egiteko eskatu zuen hartan bezala. Ia jan egin zuten, baina berak bere alaba bien eskubidea aldarrikatu. Gero, guri ezer esan barik, isilik. Jakin genuen arte. Gutxitan egon naiz hain harro norbaitetaz!

Niretako gizon handia, eta naizen gauza asko berari esker naiz. Euskaldun eta euskaltzale, esate baterako. Leire naiz berari esker.

Eustakio, beti nigan, beti gurekin.

Etxerako bidean libre izan nahi dut, ez ausarta!

Leire Narbaiza 2016/07/15 10:00

“Etxerako bidean libre izan nahi dut, ez ausarta!”. Hala dio Iruñeko horma bateko pintadak. Horrela izatea nahiko genuke emakume guztiok, etxerako bidean ez ezik, gure bizitzako momentu guztietan ere.

Etxerako bidean libre izan nahi dut!

Pintada hau sinbolo bihur liteke, agertu den hiria bezala. Izan ere, San Fermin eguneko kontzentrazioak esango nuke inflexio puntu bat markatu duela eraso sexisten salaketa eta arbuiatze aldera. Hala sentitu nuen nik, behintzat. Sare sozialetan ere inpresio bera jaso zuen zenbaitek.

Beharbada, sentimendu hau ETBko albistegiak sortu zidan, pantailaren aurrean jarri nintzenean espero ez nuelako halakoa gaitzespen kontzentrazio handirik. ETB2ko Teleberria ikusteko telebista piztu, eta lehenengo titularra Iruñeko elkarretaratzea, kazetaria bertan eta zuzenean zela. Udaletxe plaza eta inguruak mukuru beteta, txupinazoan bezain beste. Eta fondoko oihuak aho batez: “Ninguna agresión sin respuesta” (Erasorik ez, erantzunik gabe).

Titularren ostean, berriro ere jo zuten bertara albistea garatzeko. Orduan beste oihu bat ere entzun zen: “Gora borroka feminista!”. Ileak laztu zitzaizkidan, oilo ipurdia sortu zidan halako jendetzak feminismoaren aldarria egiten entzuteak. Gizarteak norabidea alda lezakeela esango nuke, lehenengo mikro-urratsa izan litekeela. Asko esatea dela iritziko dio batek baino gehiagok. Baliteke, baina batutako pertsona kopuruak aldaketa adierazten digulakoan nago, Nahikoa da! ozen aldarrikatzeko beharra.

Iruñeko kontzentrazioa

Dena dela, oraindik bidea luzea eta malkarra da. Hainbeste urtetako isiltasunari amaiera emateko lan egin beharko da gogoz. Lehenengo eta behin komunikabideetan, sexu erasoez informatzen dutenean nola egiten duten kontakizuna errebisatu beharra dago. Esate baterako, egunotan entzun eta entzun gabiltza “ustezko erasoa”, “ustezko bortxaketa”. EZ! Ustezkoak atxilotutako erasotzaileak dira, ez erasoak. Eraso sexualari ustezko hori erantsita biktimari sinisgarritasuna kentzen zaio, zalantzan jartzen da jasandako agresioa, sufritutako jazarpena. Kontuan hartuta sexu erasoei baino ez zaiela hitz hori eransten, areagotu egiten da susmoa. Izan ere, inori ez litzaioke bururatuko idaztea “ustezko lapurreta bat salatu du gizon batek”, lapurretak sinistu egiten baitira, eraso sexualak ez, ostera. Hori adierazten baita “ustez/ustezko” gehituta.

Beste komunikabide batzuetan, ordea, ez dituzte zalantzan jarri salaketak. Baina askotan argazki desegokiak erabili dituzte albisteak ilustratzeko. Titiak erakusten dituzten neskenak esate baterako, edo lotan mozkor itxura duten emakumeenak. Subliminalik jaurtitzen duten mezua hauxe da: “zer nahi duzue, bada, zeuen burua ez baduzue zaintzen, normala da erasoa”. Kasu honetan, era inkontzientean, andrazkoei egozten zaie errua, ez erasotzaileari.

bortxaketa mediotean

Adibide bi hauek zuzentzea erraz egin litekeelakoan nago. Lehenengo urratsak lirateke eraso matxistak zeharo deuseztatzeko bide luzean. Nahikoa da! esanda hasi dute bidaia Iruñean.

Hau idazten ari naizenean, sanferminak ez dira oraindik amaitu. Sexu eraso gehiago salatu dituzte hainbat emakumek. Ausartak izan direnak, baina libre izan nahiago zutenak! Libre izan gaitezen, ez ausart, denon aldarria ezinbestekoa da! Eraso matxista gehiagorik ez!

Bortxaketaren arazoak

Hemen Gipuzkoako Hitzan

Nahita sufritzea telebistan

Leire Narbaiza 2016/07/04 11:40
Gipuzkoako Hitzan 2016ko uztailaren 1an argitaratuta.

“Gizon-emakume bikote bat, biluzik natura basatiaren erdian, hogeita bat egunez bizi iraun nahian”. Horrela hasten da “Aventura en pelotas” (Abentura larrugorritan) saioa, zapatu gauetan TDTko Discovery Max kanalean ematen dutena. AEBetako produkzio bat da eta jatorrizko izena “Naked and afraid” (Biluzik eta beldurtuta) du. Ortozik daude, bakoitzak hara eramateko objektu bakarra baino ezin du hautatu eta bideo-kamera bana dute grabatzeko eta sentitzen dutena adierazteko.


Saioan sarri nabarmentzen dute biluzik egotearena, batez ere andre-gizonak direlako. Sexuan pentsatzen, alegia. Baina larrubizi egotearenak badu askoz garrantzi handiagoa, ezin baitute babesik eduki, ez eguzkitik, ez hotzetik, ez zomorroen hozkadetatik. Gogorra eta latza. Horrela hiru astean. Gainera, ia jan barik, ura ere bilatu ezinda, behegainean lo eginda eta aterperik gabe. Infernua lurrean!

Naked and afraid

Beste kate batzuetan ere badaude bizi-iraute saioak. Ez hain muturrekoak baina bai gogorrak. Oraintxe bertan tele5-n badute bat sai-famatuekin eta etb2n “El Conquistador del fin del mundo” dontsua. Biek ala biek sekulako audientziak lortzen dituzte, nonbait; niri fenomeno ulertezina egiten bazait ere.


Egia da jende ugari dagoela saio horietan parte-hartzeko prest. AEBtakoan ez dakit, baina bai tele5koan eta El conquis-en casting itzelak egiten dituzte. Zer dela eta? Espainiako kate horretakoan badakit dirua dela motibo nagusia. Sasi-ezagunak izanda, batzuei sekulako dirutza ordaintzen diete bertan egoteagatik eta saria ere nahiko potoloa da, 300.000 bat euro. Baina etb2koan zein da motibazioa? Wikipedian begira, ikusi dut edizio batzuetako saria 18.000 eurokoa dela. Pentsatzen dut bertan egoteagatik ere emango dietela zerbait, baina ez da ekonomikoa bertara joateko grina. Entzun izan dut euren burua proban jartzeko dela, noraino irits litekeen norberaren indarra ezagutzeko. Begiak talo eginda lagatzen dizkidate horrelako erantzunek. Izan ere, sufritzea ez dut batere gustuko eta jende horren helburua horixe berori da: ea zenbat agoantatzeko gai diren ezagutzea!


Horregatik, argi daukat ez nintzatekeela sekula santan halako programa batera aurkeztuko, pentsatzen dudalako gorriak ikusteko badagoela eguneroko bizitza. Dena dela, ez naiz jausiko topiko eta demagogian, eta muturreko emozioak bizi nahi duenari ez diot esango joan dadila errefuxiatu eremu batera, edo gure hirietako etxe gabeekin bizitzera. Ez, deigarria bazait ere senperrenak ikusteko gogo hori ez dut erantzun erraza eman nahi.


Beraz, zein da lehiakideen motibazioa? Zerk bultzatzen ditu? Baliteke mendeetako katolikotasunaren eragin ezkutua izatea: sufrituta baino ez dugu lortuko zerua, mundua malko-haran hutsa delako. Edota aberaskumetxoak izanda, eguneroko oinarrizko premiak aseta ditugula jakinda, ezer jokoan ez dugula argi edukita abenturazale izateko premia dugula. Mendebaldarren gutiziak ditugula, berba baten. Seguru gaudelako aurreko bizimodu erosora itzuliko garela, egoerarik latzena jasanda ere. 


Erreza da naufrago gosetiarena egitea, itzultzean ohe beroa eta hozkailu betea aurkituko dugula dakigunean. Eta hori gure mundutxo honetan baino ez da gertatzen. Gure Lurreko beste munduetan biziraupena da araua, gurean itxurakeria hutsa da.

Hemen Gipuzkoako Hitzan

Save

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Azken erantzunak
Progreak beti inmigranteak "onak" bezala jarri ... nazka nazka eina, 2017/04/20 12:47
http://www.diariovasco.com/[…]arrio-20170413010958... Ikusi eta begiak ireki, 2017/04/14 00:28
Ados nago zurekin Leire. Titularra tendentziosoa ... Sosola, 2017/03/30 11:43
Leire, eskerrik asko egin zenuenagatik eta idatzi ... Markos Zapiain, 2017/03/30 11:06
Arrasti on, Zegatik ez dago ergatibo famatua ... Aitzol Agirre, 2017/03/29 19:17
Zorionak zeure jarreriai, baña sarritan albora ... maite leturiondo, 2017/03/28 10:25
Eskerrik asko guztioi erantzuna lagatzeagatik! ... Leire Narbaiza, 2017/03/27 13:56
Leire-ri erantzuna. Kontua ez da anonimoekin ... Leireri erantzuna., 2017/03/27 12:34
Zorionak, Leire! TXalogarrixe hartu dozun jarrera ... Mari Eli Ituarte, 2017/03/26 13:26
Eskerrik asko Verónica, 2017/03/25 22:08
Artxiboa
2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua