Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Au pair-ak, katiuskak eta xenofobia

Leire Narbaiza 2016/04/22 09:02
Gipuzkoako Hitzan 2016ko apirilaren 22an argitaratuta.

Gaztetxoa nintzenean ez zegoen lanik. Gaztea nintzenean ere ez. Orain bezala. Orduan ere, krisi latza bizi izan genuen. Laurogeiko hamarkadaren amaiera, laurogeita hamarrekoaren hasiera zen. Euskal Rock erradikala (RRV) bizi-bizirik zegoen. Sex Pistolsen “No future” gogoz oihukatzen genuen. Artean, Espainia ez zen Europar Batasuneko kide, artean Europa ez zen “batasun” ere, komunitate ekonomikoa baino ez. Izen hark hobeto adierazten zuen zer zen, behintzat.


No future Bansky

Sasoi hartan, eta Europaren promesarekin bat egiteko, Espainiako gobernuak hainbat enpresa handi ixtea erabaki zuen Bruselaren aginduz edo negoziazioengatik. Birmoldaketa industriala deitu zioten. Desindustrializazio hutsa izan zen. Gure haragitan sufritu genuen, Euskal Herrian; batez ere, leku industrializatuenetan: Ezkerraldea, Debabarrena, Pasaia aldea,...


euskalduna ontziolaren borroka

“No disfrutamos en el paro ni disfrutamos trabajando” (Ez dugu langabezian disfrutatzen, ezta lanean ere) abesten zuen La Pollak. Baina zerbait egin behar, eta gu baino zahartxoago ziren hainbatek Londresko bidea hartu zuten, bertan lana zegoelako eta bide batez, ingelesa ikastera.

Neskak umeak zaintzera joan ziren, “oper” esaten genien (au pair idatzi behar zela deskubritu genuen geroago). Eta halaxe ibili zen makina bat emakume euskaldun Ingalaterran. Edo hoteletan oheak egiten, edo pizzerietan,... dena zegoen ondo, lana zelako, debora betetzen laguntzen zuelako. Miseriak kontatzen zituzten askok, eta etxe okupatuen kontuak ere bai. Arestian esan bezala, 1992ra arte Espainia ez izan zen Europako kide eta Erresuma Batura joateko pasaportea ere behar zen.

 

Hara joandako asko beltzean ari ziren, ilegal, paperik gabe, alegia. Deportatutakoren bat ere ezagutu genuen. Batzuek diru-laguntza britainiarrak jasotzen zituzten, besteek bertako segurantza sozialeko odontologia zerbitzuak erabilita aho osoa konpondu zuten ia doan. Dena britainiarren lepotik.

 

Hau guztiau orain 30 urte inguru gertatu zen. Ez da historiaurrea, historia garaikidea baizik. Ni ere Irlandara joateko puntuan izan nintzen karrera amaitutakoan. Billetea erostera joan behar nuen egunean bertan, lan eskaintza bat egin zidaten eta horregatik ez nintzen abiatu. Auskalo nolakoa izango zatekeen nire bizitza orain dei hori jaso izan ez banu.


Aurreko artikulu baten aitatu nuen errefuxiatuen begietan gure familia ikusten nuela. Orain laurogei urteko kontuak. Baina orain hogeita hamar urte gure bizilagun asko ibili ziren ilegal Europan, paper gabe, laguntza sozialak kobratzen. Eta ahaztu egin zaigu.


Ahaztu egin zaie oraingo foru aldundiko kideei AGI kendu dutenean. Aberats berri krudelen moduan portatu dira, zorri hil berpiztuak legez. Marine Le Penen moduan, Hedoi Etxartek ederki adierazi zuen eran.


Erakartze efektua aitzakia hartuta, baina xenofobia arrazoi ezkutua izanda, gizarteko ahul eta zaurgarrienak, ahulago eta zaurgarriago bihurtuko dituzte. Lotsa eta higuina ematen dit neurriak. Gezurrak esanda eraiki dutelako arau berria, erabaki neoliberal janzki merkez jantzita.


Eta jarraituko dugu katiuskak jasotzen, elikagaiak batzen Lesbosko errefuxiatuendako. Bitartean, baina, ahaztu zaizkigu gure artean ditugunak, miseriatik ihesi etorritakoak, inoiz gure tapakiak jasoko ez dituztenak. Izugarria!

Hemen Gipuzkoako Hitzan


Katiuskak jasotzen

 

 

Xenofobia euskararen defentsa egiteko

Leire Narbaiza 2016/04/19 11:05
2016ko apirilaren 18an Info 7 irratiko Gureaz blai saiorako egindako kolaborazioa

Kezkatuta laga naute azken aldian hainbat internet orritan ikusitako iruzkinek. Tira, kezkatzearena ez da gugan nobedadea, batez ere espazio honetan jarduten dugunon artean. Normalean, hileta jotzen gabiltza euskara dela eta, nire ustez arrazoi osoz. Baina gaurkoan ez dut aitatuko gure zoritxarrik, gaur beste kontu bat salatu nahi dut.


Aspaldian, euskaldun “garbia” (komatxo artean) izateko hemen jaio ez ezik, gutxienez 8 abizen euskaldun eduki behar genituen. Horrela baino ezin ginen euskaldun peto-petoak izan.


Zorionez, hori aldatu zen, eta euskaldun euskaraduna zeneko ideia berreskuratu genuen. Jatorria eta familia berdin zitzaizkigula, euskarak egiten gintuela hemengo, alegia. Bost axola zitzaigun abizen, jaioterri edo odol taldea. Euskarak definitzen gintuen.


Hala segitzen zuela kontuak uste nuen. Baina orain pare bat urte, atzera ere agertu zen duela 25 urte erabakitako kontu bat: zer da euskal idazlea? Euskal Herrikoa ala euskaraz idazten duena? Begiak talo eginda geratu zitzaizkidan! Berriro ere polemika antzu eta amaitua gure artean! Denak izan behar du ziklikoa gure herri honetan, ala?


Bai, antza. Izan ere, film famatu batek berriz zabaldu ditu 8 abizen euskaldunen topikoa. Hala ere, pelikulan, itxura denez –ez dut ikusi–, euskara gutxi agertzen da. Beraz, ez dagokio horrenbeste gure gaiari. Hala ere, eragin pixka bat baduela esango nuke, aspaldiko mamuak berpizten dituelako.


Asaldatu eta kezkatu nauena , ordea, iruzkin batzuk dira, arestian aitatutako agerkari digitaletan agertutakoak. Xenofobo, arrazista eta islamofoboak dira komentariook. Espainiaz kanpoko emigrazio berriari leporatzen diote euskararen gainbehera, modu beldurgarrian, umeei “kume” deituta, esate baterako. Eta ez dizuet lagin gehiago emango, ez dute hausporik merezi eta. Soilik esango dizuet, euskal leinuez ari direla… Hurrengo pausua arrazaz jardutea da, O-Rh negatiboa aitatzea…


Kontua da, jende-modu honendako beti dela gutxiegi. Berdin zaie euskaldun oso alfabetatu eta 4. hizkuntz eskakizuna lortzea, euskalkiduna izatea, euskaltzale militantea, 16 abizen euskaldunekoa, odol talde “egokia” edukitzea,… beti da gutxiegi. Beltzaranegi garelako, ilunegi, edo janzkera ez delako oso “gurea”. Beti da gutxiegi.


Jendaila honek dio, “gure” izenean egiten duela berba, “gu, euskaldunok” salbatzeko. Baina hain dira ezjakin, artaburu eta sektario; non gure tradizioaren defentsan ari direnean, gure tradizioari traizio egiten dioten. Izan ere, euskaldun izateko euskaraz jakin eta egitean dago gakoa; azal kolorea, erlijioa, janzkera eta familia albo batera lagata. Beti izan da horrela.


Gutxiengoa dira, baina ibil gaitezen kontuz, hauts horiek lohiak ekar ditzakeelako. Bestela nondik dator Gipuzkoako diputazioaren AGI kentzeko erabakia?


Hemen Info7-ren web orrian

 

Adin ertaineko txatxala biri gertatutakoa

Leire Narbaiza 2016/04/08 11:20
Gipuzkoako Hitzan 2106ko apirilaren 8an

Batzuetan gertatzen zaizkigun pasadizo txikiek hausnartzeko parada eskaintzen digute eta azalarazteko errealitateren bat, hor egon dena beti, baina, beharbada lehenengo begi kolpean ikusten ez genuena. Guri halako zerbait gertatu zitzaigun Aste Santuan.


Lagun bat eta biok Donostiara joan ginen egun pasa. San Telmo museoko erakusketa gidatuan parte hartu eta gozatua handia izan zen. Disfrutatzeko moduko udaberriko eguraldia izan genuen, gainera. Primerako eguna zentzu guztietan. Hori bai, eskandalizatuta eta aho bete hortz laga gintuzten jatetxe eta tabernetako prezioek. Ikaragarria eta abusu hutsa! Era berean, iruditu zitzaigun turistak trumilka ibiltzea arazo bihur litekeela kopurua zaintzen ez bada. Askorendako pozgarria izango da, baina  turismoarenak neurri kritikoa hartzen diharduela begitandu zitzaigun, hiria bitrina hutsa bihurtu nahi ez badugu, behintzat.


Iluntze aldera, Euskotreneko geltokirantz abiatu ginen, eta trenera joan baino lehen zerbait hartzera Easo plazako taberna baten sartu. Jende asko zegoen bertan. Barrara hurreratuta, eskatzen ari ginela, terrazako zerbitzaria etorri zitzaigun esatera terrazara joan nahi bagenuen berak eramango zigula kontsumizioa bertara. Guk ezetz, barruan nahi genuela. Gero, ea ez genuen nahi beste toki baten jarri, barrako zoramenetik aparte, eta zutabe bateko apal itxurako mahi batera eraman gintuen, aulkia ekarri ere egin zigun. Bitartean, ordaintzera joan nintzen, eta ezetz esan zidan, lasai jateko, ostean ordainduko genuela. Hantxe geratu nintzen ni, kartera eskuan, pintxoa eta freskagarria aurrean. Manipulatua eta txotxongilo sentsazioarekin. Hau guztiau minutu baten gertatu zen, erdara batuan, zerbitzari gazte, txurrodun eta hiper-adeitsuaren eskutik.


Oso txarto sentitu nintzen, baina ez nuen ulertzen zergatik. Normalean, ez naiz batere eroso sentitzen zerbitzari mota horrekin, ez dut gustuko jatetxeetan-eta kamareroa gainean izatea, adi beti, basoa betetzen, zelatatzen bezala. Urduri jartzen nau. Baina egun horretakoa harantzago zihoan sentsazio txarra zen, ondoeza beste non edo nondik ere bazetorkidala sumatzen nuen.


Lagunak komunera jo zuen, eta aukera izan nuen taburete hartan, pintxoari begira, kartera ondoan eta freskagarriari zurrut egiten, egonezin hura identifikatzeko. Berdin jokatuko luke gurekin Kontxi eta Leire beharrean, Aitor eta Patxi bagina? Ez! Eta Leire eta Aitor izanda? Ezta! Gizon zerbitzari horrek zerbitzu onaren izenean memela legez tratatu gintuen. Jakingo ez bagenu moduan zer den egokiena guretako momentu guztietan. Emakume txatxala bi, enbarazuan.


Hor zegoen gakoa: adin ertaineko emakume ezgai bi ikusi zituen, bere nahira erabil zitzakeenak. Seguruenera, bera kontziente izan barik. Baina jarrera paternalista hark, jaun prestuarenak, antzinako caballero batenak, matxismo zoldatsuena ezkutatzen zuen, ilean txurroak eraman eta gaztea izan arren. Zoritxarrez, itxura eta jarrera ez datoz beti bat.


Ordaintzean, beste zerbitzari bati ordaindu genion, jakina. Zerbait esateko gogoz ere geratu ginen, baina ziurrenera berak ahaztuta izango gintuen eta trenak alde egin behar zigun. Hurrengoan!

Gipuzkoako Hitza-n

 

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Azken erantzunak
Irakurtzen dizkinat hire lanok, gustura. Segi.JOn Jon Etxabe, 2017/06/19 12:51
Iban! Zer esan nahi dok, ez dala bitxia? Kaleko ... leire, 2017/06/08 16:54
Bitxiak... edo "kaleko kontuak" :-( Iban Arantzabal, 2017/06/08 16:38
Artikulu bikaina Leire. Serafin, 2017/06/04 20:25
Gainera, estadistikak ematean, nazionalizatuta ... Ni, 2017/05/23 22:41
Hona hemen aurreko albistearen lotura: ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/15 12:51
Pasa den astean beste emakume bat hil zuten ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/15 12:50
Politta testua. Artistia haiz gero! Serafin, 2017/05/11 14:44
Milla esker, Serafin! Laztan bat! leire, 2017/05/07 21:23
Oso ona Leire. Biba zu. Serafin, 2017/05/06 21:28
Artxiboa
2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua