Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Adin ertaineko gizona eskean dago

Leire Narbaiza 2016/01/29 11:00
2016ko urtarrilaren 29an Gipuzkoako Hitzan argitaratuta

Adin ertaineko gizona eskean dago Kutxabankeko bulego baten atean. Lurrean jesarrita dagoelako eta kartel bat duelako aurrean, bestela inork ez luke esango eskalea dela, bere itxura arrunta baita. Dagoen lekutik beste ikuspuntu bat du, literalki lurrean dago eta. Aurretik gizon gazteagoa pasa zaio, ume-kotxe bati bultza eginez. Kotxe zuria, dotorea, lehenengo begi kolpean marka garestikoa dela igar liteke, arranditsua delako.

Eskekoak begiradarekin jarraitu dio kotxearen ibilbideari, adi. Zoru gogorretik zer ikusten duen eta zertan dabilen pentsatzen jakin gura nuke, gurutzatu natzaienean pentsakor segitzen baitzuen eskekoak. Iraganeko konturen bat ekarriko zion akordura, akaso, gizon gaztearen paseoak? Atzean lagatako familia? Umeren bat? Amestu baina izan ezin zuen bizitza?

Aurrera egin dut eta ondoko kalean beste bi eskale gehiago ikusi ditut, gehi afrikar bat guardasolak saltzen. Errekaduetan nenbilen eta supermerkatuan sartu naiz. Atean betiko eskekoa. Barruan Mendebaldeko Sahararen errefuxiatu kanpamenduetako janari bilketa. Premia larriak 400 metroan, Eibar moduko edozein herritan, ostiral eguerdi partean.

Arratsaldean, Elgoibarren musika eskolarantz gindoazela Gurutze Gorriko lokaletan Greziara iristen ari diren iheslarien aldeko arropa batzea. Gainezka, baina dirua falta batutako guztia hara bidaltzeko. Leku berean eta astegun berean ilara izaten da, pertsona ugari erosketa-karrotxoa aldamenean dutela. Izan ere, bere egoitzan banatzen ditu jakiak Gurutze Gorriak. Eta gu bengalari (benga, benga, benga esanez umeei) musika eskolara bidean.

Etxerakoan, Twitterren irakurri dugu Espainiakoa dela OCDEko estatuen artean desparekotasuna gehien hazi den herrialdea. 13,4 milioi pertsona daude esklusio arriskuan, populazioaren %29,2. Batez besteko soldata %22,2 jaitsi da. Biztanle aberatsen %1ek pobreen %80k beste ondasun du. Hogei pertsonak 115.100 milioi euro ditu, eta aberatsenek 18 bider gehiago kobratzen dute pobreenek baino. Hau guztia Intermon Oxfam-en txosten baten agertu da.

Sare sozial berean jakin dugu ezagun bati eskaini dioten lan-eskaintza: astean 60 ordu, astelehenetik larunbatera, 3 hilabeterako gehienez, eta 900 euro gordin hilean. Aurreko paragrafoko datu meta baino hobeto ulertzen da txio hori. Adibide garbia prekarietate eta pobreziarena.

“Desparekotasunak aberastasuna eta hazkundea sortzen ditu” jaurti zuen tertuliano orojakile horretako batek, betiereko telebistako mahai inguru baten. Gezurrik ez zuen esan, Intermon Oxfam-ek argi laga duenez: aberatsenak aberatsago bihurtu eta euren ekonomia hazi egiten da. Jakina, biztanleriaren zati txiki bati begira bizi denarendako positiboa da, ziur delako berari ez zaiola tokatuko, bizkarra ondo hornituta duelako. Krudela behar du izan pertsonak, klasista eta sentsibilitate bakoa.

Hitz pozoitsu horiek jaurti zituena adin ertaineko gizon zuria da, Kutxabankeko atean eskean zegoena bezala. Nire esku balego, magia egitea banu, adin ertaineko gizon zuri bi horien egoerak trukatuko nituzke hilabetez (hotz eta euria egingo balu, hobeto). Ostean, kazetari ahozabal harroputzari bizi izandako guztiaz galdetu. Ziur naiz lurrean eserita dagoenaren ikusmoldea izango lukeela, begirada ume-kotxe dotoretan galduko litzaiokeela, pentsakor.

Hemen artikulua

Kanpolarrosak

Leire Narbaiza 2016/01/20 16:23
Urtarrilaren 20an Info7 irratiko Gureaz blai saiorako egindako kolaborazioa

Batzuetan oso erraz jartzen digute halako pilulak idaztea eta irratian jaurtitzea. Egunkarian irakurritako elkarrizketa batek bete litzake honen moduko mikro saio mordoa. Eskerrak emango nizkioke, hain larria, tristea eta gogorra ez balitz.

Inspiratzailea Deiako elkarrizketa bat izan da, esan dudan moduan. Calixto Bieitori egindakoa, Bilboko Arriaga antzokiko zuzendari artistiko berriari.

Ez dut Bieito jauna ezagutzeko plazerik. Bere berri ere ez dut izan orain arte. Ez dut zalantzan jartzen profesional ona, prestatua eta prestua denik, baina bere adierazpen batzuek krink egin didate.

Kontua da Miranda de Ebron jaioa bada ere, Basilean bizi dela, eta bertatik zuzenduko duela Arriaga. Hori irakurri nuenean begiak biribiltzen hasi zitzaizkidan, baina, tira.

Bere helburuak zeintzuk diren jakiteak harridura handitu zidan: “Europeista eta humanista naiz. Alde horretatik, uste dut lotura handia sortu dezakedala Arriaga eta Ipar Europako kulturaren artean, eta lerro pedagogikoren bat ere sor nezake hemen”.

Tira, aurrera jarraitu nuen irakurtzen. Eta hurrengoak zurtuta, aho bete hortz, zur eta lur, begiak talo eginda,… laga ninduen, ea euskal kultura ezagutzen zuen galdetu ziotenean. Zera erantzun zuen: “Ez dut sakonki euskal kultura ezagutzen. Emazkidazu egun batzuk… Nik lan egiten dut norvegieraz, danieraz, errusieraz, italieraz, alemaneraz,… eta hiri askotako egoera kulturala ezagutzen dut; beraz, hori ez da arazoa izango.”

Hara! Munduko hiritar bat kontratatu dute! Pare bat egunetan gure kultura basa ezagutuko du! Mundua ezagutzen duena, Europa, asko irakatsiko digu ezjakinoi! Gureaz ezagutzen duen bakarra Loiuko aireportuko haizea da-eta (behintzat ez du aipatu ze ondo jaten den hemen, eskerrak!). Hori bat, dramaturgoa da eta galdetu diotenean ea bere lanik egingo den Arriagan, baietz esan du: “esklusiban! Espainiar estatuan nire lana ikusi nahi duenak Bilbora etorri beharko du!” Beitu! Europarekin lotuko gaituena, Espainiarekin lotzen!

Baina errua ez da Calixto Bieitorena, errua kontratatu dutenena da. Kosmopaletismo mundutar ezjakinaren eredu baitira, kanpolarrosak, bertakoa gutxietsi eta kanpotarra goratu, gutaz ezer ez badaki ere.

Jakina, euskaraz jakitea kimera da halakoetan. Baina zer nahi duzu zuzendari artistiko ona ala euskaraz eta euskal kulturaz dakiena? E?

Hemen

Urkulluk eta biok ez darabilgu hiztegi bera

Leire Narbaiza 2016/01/16 15:23
Gipuzkoako Hitzan argitaratua 2016ko urtarrilaren 15ean

Hiztegizalea naiz oso. Ikaragarri maite dut hiztegiak kontsultatzea. Baina sarri sorpresak hartzen ditut hitz ezagunak begiratzean, askotan uste baino adiera gehiago dauzkatelako. Zenbaitetan, gaztelaniako ordaina topatutakoan, ez nago hiztegiak emandakoarekin konforme, zehatz-mehatz ez duelako bat egiten buruan dudan kontzeptuarekin. Hizkuntza berean mintzo garen arren, sarriegi hitzei beste esanahi bat ematen diegu. Bakoitzak du definizio bat termino batzuendako, eta hau, normalean, munduaren ikuskerarekin lotuta egoten da.

Seguruenik, mundu ikuskera desberdina dugulako, asaldatu ninduten igandean Urkulluk egindako adierazpenek. Euskaldun batzuon lehendakariak (bai, letra xehez) Kataluniaren procès delakoa aitzakia hartuta zera esan zuen Gipuzkoan irismen handia duen komunikabide baten: “ikaratu egiten nau errespontsabilitate gabeko mugimendu sozialek Katalunia baldintzatzea”. Glups! Ni bai ikaratu ninduela gizartearen kontzepzio horrek! Izan ere, Kataluniako mugimendu sozialez iritzi hori badu, edonongo gizarte-mugimenduez gauza bera pentsatuko du.

Euskal Herriko zati baten lehendakari horri (bai, minuskulaz), gogoarazi nahiko nioke mugimendu sozialik barik ez genukeela ikastolarik izango, ezta euskarazko hezkuntzarik ere. Mugimendu sozialek bultzatu eta bermatu dituztelako hainbat aurrerapauso egin dira herri honetan –eta beste batzuetan ere bai, jakina–. Beste adibide batzuk ere bururatu zaizkit, baina badakit Urkullurendako ez direna eredugarri izango. Hor egon liteke koska: niretako eredu dena, berarendako, seguruenera, ez da hala izango, presidente horrek bere ideologia du-eta.

Mugimendu sozial sendoak izatea demokraziaren oinarria dela begitantzen zait niri. Gizarte osasuntsu eta kezkatuaren erradiografia ona baitira. Egoera kaskarrak aldatu eta eraldatu nahi dituzten pertsona antolatuak gizartearen bizitasunaren seinaletzat dugu zenbaitek. Demokraziaren oinarria dira, herriko jendearen sentimena direlako.

Hala ere, uler nezake asko ikaratuta egotea, mugimenduen abiapuntua kritikotasuna izan beharko litzatekeelako, zirikatu eta akuilu lanak egin ahal izateko. Eta jakina da askorendako kritika eta akuilua ez direla gustukoak. Horregatik, deserosoak direlako, ez zaizkie gustatzen, zapatetan enbarazu egiten duen harri-txintxarriak direlako

Antza denez, Urkulluk eta biok mundu-ikuskera arras desberdina dugu. Arestian esan dudan moduan, hitzen definizioak lotuta daude kosmobisioarekin. Ez darabilgu lexikoi bera, hizkuntza berbera erabili arren. Argi dago Urkulluren hiztegian demokraziak beste definizio bat duela: eman botoa lau urtean behin eta laga dena nire eskuetan.

Sarrionandiaren “Hitzez ondoeza” glosarioan “demokrazia” hitza agertzen da. Bertan dio jatorri grekoa duela berba horrek eta demokrazia grekoaren urrezko sasoian Atenasen ez kanpotarren, ez esklaboek, ez emakumeek ez zutela parte hartzeko eskubiderik. Ereduzko demokrazia hartan ere biztanleetan lautatik batek baino ezin zuen parte hartu.

Tira, hori bada jatorrizko definizioa, eta nahasmendurik izan ez dadin, beharbada guk erabiltzen dugunari, demokrazia deitu beharrean beste izen bat jarri beharko genioke. Herrikrazia? Sozialkrazia? Buf! Bota zuen proposamenak, kontzeptuak bataioa behar du-eta!

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Azken erantzunak
Gainera, estadistikak ematean, nazionalizatuta ... Ni, 2017/05/23 22:41
Hona hemen aurreko albistearen lotura: ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/15 12:51
Pasa den astean beste emakume bat hil zuten ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/15 12:50
Politta testua. Artistia haiz gero! Serafin, 2017/05/11 14:44
Milla esker, Serafin! Laztan bat! leire, 2017/05/07 21:23
Oso ona Leire. Biba zu. Serafin, 2017/05/06 21:28
Cadena Ser-ek, Eibarko emisoratik gertaera jazo ... Sosola, 2017/05/05 19:35
Begiratu BERRIA, ARGIA, EiTB, DEIAn... horietan ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/03 13:11
Ezkutatu? Nik ustezko hiltzailearen izen abizenak ... Sosola, 2017/05/03 12:32
Jakina gizonek hiltzen dituztela, gizonak ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/03 12:15
Artxiboa
2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua