Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Mundiala?

Leire Narbaiza 2013/12/02 00:10

"Mundial" hitza Hegoaldean zerbait itzela, izugarria, sekulakoa dela adierazteko erabiltzen dugu lagunarteko hizkeran. "Mundiala" ere bada Eusko Jaurlaritzako HPSk aukeratu duen leloa Euskararen egunerako. Leloa gustuko dut, kanpaina ez hainbeste.

Kontua da ekimenarekin munduko mapan kokatu nahi dutela zenbat euskaldun dauden bertatik barreiatuta. Ederki, polita izan daiteke. Baina zer ardura digu zenbat euskaldun dauden Namibian, Uzbekistanen edo Letonian?  Polita, baina ezdeusa! Itxurakeria eta eskaparatismo hutsa.

Egia esatera, benetan ardura diguna da jakitea nor den euskalduna Eibarko osasun etxean, Legutioko Correosen, Lezamako Kutxabanken, Zizurreko guraso elkartean, Ziburuko ile-apaindegian, Atharratzeko tabernan. Jakin gura genuke zenbat euskaldun garen Euskal Herrian, norekin egin dezakegun euskaraz mutur okerrik ikusi barik, erdarara jo gabe, naturaltasunez. Eta gainera, ziurtatu leku guztietan euskaraz egin ahalko dugula.

Euskara munduratzea ondo dago, baina euskararen trinkotzea hemen dugu beharrezko, ez kanpoan. Euskal komunitateak lurraldea behar duelako, euskararen herria, munduan ere badena, baina gurean gorpuztu behar dena, ez Ameriketan, Londresen edo Malasañan.

Kanpolarrosa hutsa da ekimena, eta badakigu kanpolarrosa izateak ia beti etxe-kardo izatea dakarrena. Hori sarriegi gertatzen euskararen kontuekin. Bestela, adibidez, nola uler liteke Argentinan euskara ikastea doan izatea eta hemen ordaindua?

Horregatik, bitxia eta txioagarria izan liteke Vladivostoken edo Antananarivon euskaldun taldetxoa izatea, edo maori bat eta bavariar baten artean euskaraz mintzatzea. OK! Baina nahiago nuke Osakidetzara joan eta euskaraz artatuko nauten ziurtasuna izatea!

Euskal Herria bete beharko genuke puntuz! Tinkotu hizkuntza komunitatea, lehenbizi, euskaldunok gure artean ezagutu eta nahastu. Elkar identifikatu. Mikro euskal komunitateak sortu nonahi. Gero etorriko da kanpoan zabaltzearena! Lehenengo etxean, hegemoniko bihurtu arte!

Nola zen hura? "Pentsatu mundu osoan, baina ekin tokian tokikoan"?

Lehenengoa

Leire Narbaiza 2013/12/01 23:00
Berria egunkarian "Gerizpean" atalean egindako kolaborazioa. 2012/08/01

Kuku! Egun on! Abuztuaren bata da, eta oporretan egon arren, lan berri baten hasteko unea, inoiz imajinatuko ez nuen beharrean. Bai, hemen izango nauzue, BERRIAko irakurleok, abuztu osoan, egunero, burutik pasatzen zaizkidan zorakeriak eta burutazioak papereratzen; ahalik eta txukunen eta ondoen adierazten.


Egia esatera, aho bete hagin laga ninduen proposamenak, ez bainuen inondik inora espero. Buelta asko eman nizkion buruan gaiari; izan ere, egunero izate horrek ikaragarri kezkatzen ninduen —eta nau—. Dena dela, arriskatzen ez denak ez du irabazten. Gainera, zer edo zer ikasi badut bizitzan izan da damutzekotan, ez egitea damutu behar zaigula. Premisa bi horiekin, inguruko jendearen animoek baietza esatera bultzatu ninduten.

Harrezkero, zenbat denbora eman ote dudan ohean lo egin ezinda, etengabe buruan artikuluak idazten, ideiak garatzen! Inoiz, argia isiotu eta zirriborroren bat ere egin dut eskuz, koaderno zahar batean. Ez dakit apunte horiek erabiliko ditudan, baina argi daukat lo egiten lagundu didatela! Hala ere, uste dut lasaitu, hilaren 31n lasaituko naizela! Tira, hilaren 30ean, azkena bidaltzen dudanean.

Zertaz bete ordura arteko artikuluak? Ez dakit, egunean egunekoaz. Batek esan zidan bezala, memento honetan hamaikatxo gai dabiltza airean. Agian, gaurkotasuneko hautu politikoetan ez naiz lar ondo mugitzen, ur handia da niretzat, edo nire idazteko moduarentzat. Baina beste lagun batek ere esan zidan uda bazela oso sasoi ederra mintzagai (idazgai hobeto, ezta?) asko eta desberdinak bururatzeko. Gainera, seguru nago orain esango banu, adibidez, «ez dut Joko Olinpikoez hitz egingo», hori eskribitu eta egun bitara, hortaz idatziko nukeela! Murphyren legea!

Egunero izateak kezkatzen banau ere, irakurleen iritziak ere ardura dit. Batzuen esanak, batez ere. Batzuek horiek izen eta abizena daukate, eta zorrotzak dira, oso zorrotzak. Badakit non bizi diren, nire Twitterreko DLan (TL denbora lerro itzuli da?). Gaiztoak dira oso, eta idazle eta kolaboratzaileak larrutzen dituzte gupidarik gabe. Horiei eskatzen diet —dizuet— nire aurka murielkeriarik ez jaurtitzeko, maitasunez har nazatela; bestela zartailua atera, eta dantzan jarriko dut: jakinaren gainean zaudete! Beharbada, oporretan egongo dira —zarete— Euskal Herritik kanpora (Kaxiano legez) eta ez dute —duzue— Interneteko konexiorik izango!

Ikusten duzuenez, edozein artikulutan aldartea aldatzen zait, samur hasi eta suminduta amai nezake. Hori bai, saiatuko naiz tristurarik ez transmititzen, alaitasun pixak bat, baizik. Eta ahal dudan neurrian, umorea. Horrek ez du kentzen, egun batzuetan ernegua eta amorrua hartuta idaztea, hori baita sarri askotan nire egoera naturala!

Beraz, hau da lehengoa. Bihar gehiago!

Lapurreta

Leire Narbaiza 2013/12/01 22:57
Berria egunkarian abuztuko kolaborazioa "Gerizpean" atalean. 2012/08/10

Polemika bizi-bizi dabil abuztuko egun sargoritsu hauetan. Sanchez Gordillo Marinaledako alkateak eta SATekoek (Sindicato Andaluz de Trabajadores) ostu egin dute Andaluziako supermerkatu batzuetan. Eztabaida gori-gori dago, eta denetik entzun eta irakur liteke.

Ikaragarri harritu nau batzuek zelako eskandalua egin duten horrekin. Delitua dela, biolentzia, lapurreta, gaitzetsi behar dela,… Baina ez ditut ikusi horrela jartzen, adibidez, jakiterakoan hainbat goi kargudunek, Madrilen etxea izanda, hilean 1.800 euro kobratzen dituztela dietatan. Lasai hartu dute, normaltzat.

Andaluziar horiek delitu bat egingo zuten seguruenik, eta goi-kargudun horiek legearen trikimailuak erabili, era legalean kobratzeko. Konforme. Baina talde bietatik zein dabil berarendako probetxua atera nahian? Zeinek patrikaratuko ditu lortutako ondasunak?

Berdin dio, goi kargudun horiena ke lainoz estaliko dute «ogia eta zirkua» eskainiz. Gainera, alienazioa hain da handia, non jende asko poztu egin baita espainiar bat munduko aberatsenetan hirugarrena bihurtu delako, eta haren dendak munduan zehar ikusiz gero, aberriaren zatitzat hartuko ditu, enpresa horrek sortutako ondasunak biztanle guztien artean banatuko balitu legez, edo bertan saltzen diren arropa guztiak era garbian eta euren herrialdean ekoitzita egongo balira moduan… Argentinak Repsol nazionalizatu zuenean ere horrelako zerbait gertatu zen, harrokeria nazionalista hori jende xeheak ere erakutsi zuen, ondorioak jasango balitu bezala. Zein kaltegarria izan litekeen gutxiagotasun-konplexua kultura ezarekin nahastua!

Ez dezagun ahaztu, historiara joz gero, Espainia (bai, Espainia, eta bere meneko garen guztiok) aspaldi dabilela arpilatzea jasaten. Amerika inbaditu zutenetik. Han harrapatutako guztia lau jauntxoren eskuetan geratu zen, euren probetxurako. Urrezko Mendean, urrez betetako ontziak Ameriketatik ateratzen zituzten bitartean, herri xehea goseak hiltzen zegoen. Aristokraziak xahutu zituen diruok, inon inbertitu eta ezer modernizatu barik. Mundoko inperiorik handienak pobrezia baino ez zuen bere mugen barruan. Hortik dator gaur eguneko joera, ahalik eta bizkorren aberastea axola barik zeren kontura den, pelotazoaren kultura deritzona, tradizionalki espainiar pikarokeria deitua eta hain zabalduta dagoena.

Horregatik, ez zaie eskandalagarria iruditzen alferrikako obra faraonikoetan dirua botatzea, ogasunari egindako iruzurra ikaragarria izatea, aberatsenek dirua zerga paradisuetan ezkutatzea. Ez, horrek ez ditu asaldatzen. Kritikatuko dute agian, baina ez dira beren onetik aterako, oraingoan bezala.

Gustatu ala ez protesta era hori, ez diezaiogun atzamarrari begiratu ilargia seinalatzen digutenean!

 

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Artxiboa
2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua