Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Emakume kongresua Saharan

Leire Narbaiza 2009/04/30 21:27
Aste Santua honetan Emakume kongresu bat egin da Tindufeko saharar kanpamenduetan.

Bertan hainbat tokitako emakumeek hartu zuten parte. Guri geuri be tokatu zitzaigun lanean jardutea, ez beste batzuei beste, baina guretxoa jarri genuen. Hemen jendea inskribatzen:

Carmen eta bixok

Gureak ziren kongresuan jendeak ikusten zituen lehenengo aurpegiak. Hori dela eta, asko uste zuten bertan, kanpamentuan bizitzen geundela, bertan denbora luzea generamala, eta gauza guztiak genekizkiela. Mila galdera erantzun behar izan genituen, sarria askotan "No sé" batekin. Baten batek ere galdetu zigun ea zenbat denbora generaman, eta "hiru egun" erantzundakoak, flipatu egiten zuten. Izena hartzen emakume sahararrak ere egon ziren, baina argazkirik ez ziguten atera. Lastima.

 

Kongresu hasiera

Argazki honetan kongresuaren hasiera agertzen da. Mahaian, eskuman lehenengoa Fatma El Mehdi, Union Nacional de Mujeres Saharauis-eko lehendakaria, gu bere etxean egon ginen.

Kongresuan emakumeen egoera konflikto guneetan aurkeztu zen, bai errefuxiatu eremuetan, bai Sahara okupatuan. Tailerrak ere egin ziren, osasuna, heziketa, kooperazioa eta feminismoa izan zuten mintzagai.

emakumeak entzuten

 

 

Ana eta Sorne konklusioetan

Argazki honetan entzule egon ziren emakumeak eta gizonak.

Hitzaldiak oso interesgarriak izan ziren, batez ere Sahara okupatuaz eta bertan Marokok egiten duen giza eskubideen urraketaz jardun zutenak. Bortxaketa sistematikoa dela adierazi zuten, adinari ere ez diotela erreparatzen, neskatilak izan, neska gazteak, emakume helduak edo adinduak. Poliziaren eskuetan jausten direnak denak dira bortxatuak, beste hainbat gerratan gertatzen den moduan. Bortxaketa gerra instrumentua.

Arratsaldean tailerretan garapenaz, osasunaz eta emakumeen irudiaz egin zen berba. Oso interesgarria denontzat. Konklusioak bidaltzen dizkidatenean jarriko ditut hementxe bertan. Guztiok ikas dezakegu asko esperientzia honetatik. Nahi duenak hemen dauzka konklusioak, kongresuaren amaieran irakurri zirenak.

Egun gogorra izan zen, baina merezi zuen. Ostean, egun gogorragoa etorriko zitzaigun: Harresirako martxa. Gogorra, bidaia bertaraino gogorra delako; baina gogorragoa mutil batek pertsonen kontrako mina bat zapaldu, eta ia hanka osoa galdu duelako. Dena den, hori hurrengo posterako lagako dut, ezta?

Gure biajia (II)

Leire Narbaiza 2009/04/26 21:43
...eta enbajadorian zain, iñor be ez; baiña automobil ofizialak bertan!

Tindufera aillegau eta maletak hartu biharra....Kaosa! Gaiñera Kastilla-Mantxako hegaldixa ixa batera aillegau zanez, nahasketia itzela izan zan. Halako baten, bakotxak bere motxila, maleta, pakete,....hartuta kanpamentuetara! danak zekixen nora zoiazen, guk izan ezik. Danak zeken famelixia guk, ostera, ez. Arduradunak itxaitzeko esan, eta jakiña, azken autobusian sartu ginduzen. "Escuela 27 de febrero" gure helbidia.

Halako baten, ixa jente guztia kamioietan sartuta zeguala, 27 de febrerora gindoiazenak autobusian sartzeko esan zeskuen. Ez edozein autobus, Bilbobus bat zan! Eta gu kreditrans barik! Tindufetik 27rako biajia laburra zala esan zeskuen. Eta arduradunak beste neska batzuen etxia sartzeko, edo Fatman preguntia egitteko. Halan juan giñan motxilan gaiñian, erdi lo.

Luze eritxi gentsan biajiari, baiña erdi-lo, illunpetan, ezagutzen ez genduan tokixetatik.........Auskalo! Halako baten geldittu zan autobusa. Jeitsi giñan, motxilak eta enparauak be bai, eta illuntasunetik pertsona taldetxo bat agertu jakun, linterna eta frontalekin. Gure zain luzaruan. Ingurura begiratu eta balztasun haretan hiru patrol ikusi nittuan. Atzera be begiratu, eta ikurriña bana zeken. Berriro be bistadizua egin eta haluzinantia! Ertzaintzan patrolak ziran!!!!!! Lokartu naizenian, buelta eruan nabe, eta Arkauten ete nago? Eusko Jaurlaritzak guantanamo bat ete daka  Saharan?! Flipauta. Egixa esateko, Sahara Ertzaintzan ibilgailluekin jositta dago, hona hamen froga grafikuak:

Urrunetik

 

Erretratu hau beste egun baten etaratakua da Rabunin, eta furgona hau urriñetik ikusi neban etortzen, desiertuan erdittik.....

Patrola

 

 

 

Beste patrol batzuek kenduta dakez pegatiñak, baiña gelditzen da ondiokan konserbatzen dabenik

 

 

Arabez

Eta zer esan honetaz? Goiko piruluak mantenduta, eta letrak arabez?

Nik jarraitzen neban 3 patroleri ahua bete hagiñekin begiratzen. Baiña halako baten baten batek esan zeba ez geguazela 27xan, Smaran baiño. Smaran? Bai. Eta gure txoferran esan zeskun: zelan ez destazue esan bertatik pasau garanian? Esan, guk?

Berriro be, motxila eta abarrak hartu eta autobusera, atzerako biajian! Heldutakuan, eguna zabaltzen hasi zan, eta harreraz arduratzen zanak ez zekixan zer egin gurekin. Egixa esateko, azkenerako lagatzian pentsau zeban, nahikua arazo bazittuan-eta (famelixa batzuk ez zittuan lokalizatzen,...). Guk Fatma izena boat genduan, baiña kasurik ez. Halako baten nere lagunak Fatman txartela etara zeban, Nairobiko Munduko gizarte foroan ezagutu zebalako. Emakumiak, txartela hartu, begiratu, guri be begiratu, beste guztiak bertan bera laga, eta kotxedun bateri deittu zetsan, gu Fatman etxera joateko; izan be, Fatma Union Nacional de Mujeres Saharuis-eko presidentia da, hemengo Emakunde antzeko zeozer, eta bere kargua ministian parekua da. Jakiña, gu izan bihar giñan baten batzuk bere txartela bagenkan!

Etorri zan kotxia. Eta zer izango, eta Ertzaintzan patrola!!!! Zenbat barre!!! Ez neban espero iñoiz holako baten montatzia, jakiña, bertan ibiltziak atxilotzia juatiak esan nahi dau-eta! Badakizue, enbajadoriak trato berezixa bihar dau! 300 metroko biajian  txistiak baiño ez genduazen egin: nun dagoz eskuurdiñak, irakorri nere eskubidiak.....txoferrak haluzinau egingo zeban.

Fatman etxian atia jo, eta neska europar batek zabaldu zeskun. Bertara gentozela esan, eta sartzeko. Beste neska bat be barruan zeguan, europarra ha be. Baiña Fatmarik ez! Lotan zeguan famelixa guztia, oso goiz zalako. eurak esna topau gendazen, han Kanarietako ordua dakenez (guk baiño 1 gutxiago) despertadoria hamengo orduakin jarri zebelako, eta horretara, goizegi esnatu ziralako. Eskerrak! Ze u sorpresaz etorritta imajinau ate-joka etxe guztia esnatzen dogula!

Hau izan zan kasualidade txikixen lehelengua. Holan juan zan biajia, gauza txiki mordo batekin, saria ehuntzen, alkarlana indartzen gauzak egiñ ahal izateko. Baltzen zeguazenian gauzak, esperanzta oso modu berezixan etortzen zan, milla buelta emon eta gero.

Etxe horretan aterrizatziak gauzak beste era baten bizitzia ekarri zeban: kongresuan laguntzen, bulegua montatzen, harresian kontrako martxa atontzen......Te gitxi edan dogu, ez gara haiman egon, henna eskuetan eta hanketan egitteko betes emakume bateri eskatu bihar izan  zetsagun. Ez giñan egonian egon, ez horraittiok: ordenadorian ibili giñan, ekipuak montau genduazen, blogarixa nintzanez informatika aditu bihurtu nindduen (infelice!), bidio-kamarakin grabatzen, erretratuak etaratzen.....Eta hau guztiau enajkadoria nintzala jarri nebalako :-) Enbajadaz enbajada. eta ia guztian testimonixo grafikua dakat.

Beste guztia blogian jarriko dot: emakumien kongresua, harresirako martxa, manifestua, prentsa-oharra,......Baiña denporiakin eta banaka banaka.

 

Gure biajia (I)

Leire Narbaiza 2009/04/22 21:29
Enbajadoria badoia Saharako enbajadara!

Biaje hau hasieratik ez da normala izan: planifikaziño barik,  informaziño faltan, nun "aterrizau" bihar genduan ez gekixala....Zoragarrixa!

Bere barri izan nebanian, zalantza asko euki nittuan, batez be balio zebanagaittik. Denporatxo bat bihar izan neban baietza emoteko, eta emondakuan, luuuze egon giñan zain. Orduan ikasi neban Saharan denporiak beste esanahi bat zekala, eta pazientzixia bihar izango nebala. Horretara, Guatemalakin akordau, eta lasai konfirmaziñuari itxaitzen geratu giñan. Pentsa, biajiak barixakuan urtetzen zeban eta astebete lehenago kofirmau zeskuen tokixa zeguala!

Apirillan 3an Saharara! Motxiliakin biharrera, 6retan aireportuan egon bihar giñalako. Loiun atzera be, espiritu sahararra! Abioi oso bi 6retatik zain, 11,30etan enbarkatzeko! eta gabeko 12xetan aireratzeko. Horretarako, fakturaziñua topera, 20 kilotik gora eruan ezin, eta jentia maletak desegitten illaran bertan! Kejia eta kejia, eta lehelengo aktitude zatarrak!

Esan biharra dago airepotuan kalefaziñua topera egon zala, berua 5 ordu hórretan jasan eziña izan zala. Gaiñera tabernia be itxi zeskuen, ezer edan ezinda! Loiuko aireportua ez da luzaruan itxaitzeko, ez horraittiok! Aukixak oso-oso deserosuak dira, paperontzirik be ez dago, eta hain luze zain egotiak edonori galdu eragitzen detsa pazientzixia.

Gure hegaldixa Bilbo-Oran-Tinduf zan. Tinduf aireportu militarra danez, hegaldi nazionalak baiño ezin dira heldu bertara. Horregaittik, Oranen ordu beteko eskala egin bihar izan genduan. Bertan emon zeskuen bisaua betetzeko orrixa. Hori izan zan peripezien sorburua, kasualidadiakin eta patuakin batera. Egixa esan, ez dakigu iñoiz, nun eta zertan amaittuko dogun, eta haiman teia edaten emongo genduala denporia pentsatzen bagenduan be, okerreko ustia izan zan hori. Bisauan lanbidia jari bihar zan, eta nere lagunak zapatarixa jarri zeban. Professeur jartzekotan egon nintzan, baiña bestia zapari ikusitta, zeozer berezixa jarri bihar nebala pentsau neban, eta enbaxadorea jarri neban; bai, holan, euskeraz!

Enabajadoaria? Bai, lagun baten anekdotiakin akordau nintzan. Talde baten geure burua aurkeztu bihar izan genduan eta danok: Pepita naiz, Berrizkoa eta ikaslea naiz. Baiña lagun honek (nahiko ezaguna, portzierto) holan egin zeban: Aupa, Pepito naiz, Bilbokoa, eta enbajadorea naiz. Danok, "enbajadorea? Bai, enbajadaz enbajada nabilelako". Bua! Zelako barriak! Sarrittan akordatzen gara, eta beti egitten dogu barre. Hori dala eta, jarri neban nik enbaxadore, eta hala suertau zan, enbajada bata baiño gehixagotan sartu ninduen biaje osuan! Liztorra izatiagaittik!!

P9110543

(jarraittuko dau)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Mendebaldeko Sahara

Leire Narbaiza 2009/04/19 17:34
"Alak Hamadara bidal zaitzala" Saharatarren madarikazioa, bete egin dena.
Mapia


Mendebaldeko Sahararen mapa dugu goiko argazkian, marroi kolorean. Bertan marra gorri bat ikusten da. Marra hori Marokok eraikitako harresia da, Sahara okupatua eta Sahara liberatua banatzen dituena. Goian ezkerrean, berde ilunez, Algeria ikusten da, bertan daude errefuxiatu kanpamentuak. Gu hara joan gara, eta gure moduan bisitan joaten diren guztiak. Marrazki hau oso argigarria begitandu zitzaidan, eta segituan bloga ilustratzeko balioko zidala pentsatu nuen.

Zer gertatu da Mendebaldeko Saharan?
Sinple-sinple kontatuko dut: Mendebaldeko Sahara Espainiako kolonia afrikarretako bat zen. 1975ean, deskolonizazio prozesua martxan jarrita zegoela, eta Francon hilzorian Espainiako tropek alde egin zuten, eta Marokok "Martxa berdea" izenekoa abiatu zuen; hau da, Marokok Mendebaldeko Sahara inbaditu zuen milaka marokoar sartu zirelako bertan Marokoko militarren babespean. Sahararrek ospa egin behar izan zuten fosforoz ete napalmez borbadatu zituztelako. Orduan, basmorturantz jo zuten, deserrira, Hamadara heldu arte, Algeriako lurretara. Gaur egun hainbatek bertan jarraitzen dute, 34 urte pasatu ondoren, nazioarteko komunitateaz abandonatuta, ahaztuta Sahara basamortuko alderik latzenean.

Bitartean, Marokok Frantziaren oniritziarekin eta Espainiaren ezikusiarekin guztiz inbaditu zuen Mendebaldeko Sahara, eta "Lotsaren Harresia" eraikitzeari ekin zion, munduko harresi militarrik luzeena, 2500 km baino gehiago duena, 125.000 soldaduk babestuta, eta pertsonen kontrako minez hornituta. Harresi honek Sahararen lurraldea bitan banatzen du: batetik, Sahara okupatua; eta bestetik, sahara liberatua saharaui nomaden lurraldea. Harresi honek Sahara okupatua kontzentrazio eremu erraldoi bihurtu du, familiak eta lagunak banatuz 34 urtean zehar, elkar ikusi ezinda, elkarren berri jakin barik. Sahara okupatuan giza-eskubideak ez dira existitzen, eta Marokok,  Europar Batasunaren bedeinkapenarekin, sahararren errekurtso naturalak ustiatzen dihardu.

Horixe da gakoa, herrialde honen aberastasun naturala. Bertan dago Munduko arrantza-tokirik aberatsenetako bat (Europan jaten den arrainaren %90 bertan hartzen da). Bertan dago aire zabaleko fosfato meatze handiena, bertatik Marokok eguneko lortzen duena da, Nazioarteko komunitateak saharar errefuxiatuei urte osorako ematen dion laguntza! Honekin dena dago esanda.

Arazoaren arduradun nagusietako bat Espainiako gobernua da. Sahara bere kolonia izanik, deskolonizazio ganorazko bat behar zuen, beste koloniei gertutu bezala. Baina, bertan goxo dago Espainia: Maroko "demokrata"ren laguna da: esku batekin uko egiten die sahararren eskubideei, eta bestearekin, dirua eman  laguntza humanitarioan.

Sahararrak gutxi dira: kanpamentuetan, exilioan ez dira 200.000ra ailegatzen, eta okupatutako Saharan 300.000 bat (marokoarrak 600.000 dira bertan). Hortaz, zenbat gehiago agoanta dezakete? 50 urte barru akabo arazoa! denak desertuan abandonatuta, eta etsituta, eta besteak kartzelan eta isilik. C'est fini! Amaituko dute eurekin ezer egin ezean.

 

 

 

Sahararako bidaia

Leire Narbaiza 2009/04/14 13:40
Domekan etorrita, oraindik burua kokatu barik. Mila gauza kontatzeko, eta nondik hasi jakin gabe.
Kanpamentua


Bidaietatik bueltan sarri pasatzen da hau, buruan itzelezko zurrunbiloa, mila irudi desberdin, bizipen ezezagunak, lagun berriak....Dena barruan eta ordenatu ezinda. Horrela gertatzen bada bidaia arrunt batekin, imajina ezazue nik egin dudanarekin!

Saharako basamortuan izan naiz, basamortuaren alderik gogorrenean; Hamadan, hain zuzen ere. Algerian, Tindufetik gertu, saharatarren errefuxatu kanpamentuetan. Lehenengoz Afrikan, lehenegoz hainbeste egunetan basamortuan, lehenengoz errefuxatu eremu batean. Beste erritmo batean, beste errealitate batean. Gogorra, handia, latza. Leuna, txikia eta samurra, aldi berean. Dena konplikatua. Urruna bezain hurrekoa. Gure errealitatetik hain gertu eta hain urruti, guztia batera.

Esperientzia ikaragarria. Pertsona  zoragarriak ezagutu ditut, mundu guztikoak, ia-ia. Emakume zein gizon. Bizipen gazi-gozoak, inoiz ez gezak. Lana, kongresua, ordenagailua, harresia, pertsonen kontrako minak, tortura, haserrea, mina, pazientzia,......Dena bidaia berean, dena nahasian.

Asteon atalka banatzen ahaleginduko naiz, zabaltzen han ikusitakoa. Hori baita eurek eskatu digutena: munduari informazioa ematea, blokeo mediatikoa haustea. Hori, gutxienez, egingo dugu, Maroko, Frantzia eta Espainiaren isiltasun informatiboa, ozentasun formatibo bilakatu dadin! Eureri Hamadan bakarrik ez daudela erakusteko, behintzat.

iluntzen

 

 

 

Beteko ez dittudan planak

Leire Narbaiza 2009/04/02 21:42
Datorren asteburua planez beteta zetorren. Baiña ezin izango dittut egin.

Bixar hartuko dittut Aste Santuko oporra, eta zapatu-domekak bete-betiak nekazen, planez gaiñezka. Zapatuan Korrikia pasauko da Eibartik, gabeko 10ak aldera. Zapatu gabian! Zoragarri! Itzeleko ilusiñua nekan, sortzen dan girua parebakua izaten dalako, eta gaiñera eziñ hobia asteburuan.

Domekan, gaiñera, nere urtebetetzia. Badakizu ze ondo, domekan, zapatuan parrandatzua eginda, domekan famelixiakin, eta bakaziñotan? Holan urtiak bete leikez, ezta? Goxo-goxo maitte dittugunon artian.

Ba ez, aurten ez. Asteburuan ez naiz Eibarren egongo, ezta Euskal Herrixan be, Europan be ez! Bixar, barixakua, Saharara noia! Tindufeko errefuxatu kanpamentuetara! Hamar egunerako, bixar urten eta datorren asteko domekan bueltau. Ikaragarrixa!!!!

Bueltan kontauko detsuet, boligrafua, kuadernua eta erretratu kamaria daroiadaz, gero kronika, erretratu eta kontakizunez betetzeko Euskal Herrixa eta ziber-espaziua. Ikusiko dozue.

A! Hamen ez egon arren, bardin-bardin jasoko dittut zorion emotiak eta erregaluak be, ze uste dozue, ba? :-)
Onda pasau eta Salam Alekum!

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Azken erantzunak
Progreak beti inmigranteak "onak" bezala jarri ... nazka nazka eina, 2017/04/20 12:47
http://www.diariovasco.com/[…]arrio-20170413010958... Ikusi eta begiak ireki, 2017/04/14 00:28
Ados nago zurekin Leire. Titularra tendentziosoa ... Sosola, 2017/03/30 11:43
Leire, eskerrik asko egin zenuenagatik eta idatzi ... Markos Zapiain, 2017/03/30 11:06
Arrasti on, Zegatik ez dago ergatibo famatua ... Aitzol Agirre, 2017/03/29 19:17
Zorionak zeure jarreriai, baña sarritan albora ... maite leturiondo, 2017/03/28 10:25
Eskerrik asko guztioi erantzuna lagatzeagatik! ... Leire Narbaiza, 2017/03/27 13:56
Leire-ri erantzuna. Kontua ez da anonimoekin ... Leireri erantzuna., 2017/03/27 12:34
Zorionak, Leire! TXalogarrixe hartu dozun jarrera ... Mari Eli Ituarte, 2017/03/26 13:26
Eskerrik asko Verónica, 2017/03/25 22:08
Artxiboa
2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua