Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Eskaparate harrigarrixa

Leire Narbaiza 2008/09/28 23:54
Bakaziñuetako biajia IV

Abuztuan dendetan merkealdixa izaten da, gure inguruan behintzat. Hona hemen kartel bat:

 Argazkiak.org | Kartel eleanitza © cc-by-sa: txargain

Ez da oso arruta hain kartel haundixa topatzia, euskeria be dakana bertan. Horregaittik, poztekua da. Edo ez? Bai, beti bai. Kontrakua pentsau eragitten badau be, erretratu hau ez dago Bilbon etarata, edo Eibarren, edo Tolosan. Ez. Normandian topau genduan, Caen-en. Frantzian.  Katalana eta euskera badira frantziako hizkuntzak, baiña oso rarua begittandu jakun. Eta bretoia, eta okzitanua eta.... normandua? Bai, normandua existitzen da, eta iñun ez dabe aittatzen. Patoisa danez, ez daka kategorixarik.

Erretratu txar honetan dendian izena eta eskaparatia esaldi bat frantsesez dabela: "La rentrée des hommes"

Argazkiak.org | Kartela dendan © cc-by-sa: txargain

 

 

Normandiako museora juan giñanian be, berba erdirik be ez oil hizkuntza honetaz. Baiña punta horretaraiño juan, eta euskeraz topau, hamen be gatxa dana. Mundu arrebesa, ezta?

Izango dau azalpenen bat, baiña bitxixa da. Hau kontau nebanian anaiak esan zestan eurek uda honetan Albaceteko gasolinera baten beste kartel elebidun bat topaun zebela: Kastellano-Euskera. Seguru dagoz Repsol edo Campsa edo dana dalako konpaiñixia konfudidu egin zala bialtzerakuan, eta gasolinerakuak pentsauko dabela alemanez edo daguala. Bestela, aspaldi eukiko zeben kenduta, fijo.

Holantxik ba, Normandia euskalduntzen!

Hizkuntza erromanikuak eta gu

Leire Narbaiza 2008/09/25 17:52
Bakaziñuetako biajia III

Oporretako bigarren zatixa frantsesa ikasten emon dot. Eibarko hizkuntza eskolan nabil, eta ekaiñian ez neban ahozko examiña aprobau. Horregaittik hartu neban Carelera juateko erabagixa. Bertan klase bittan izan nintzan. Lehelenguan, ni nintzan gertuen bizi nintzana. Royanen geguazen, eta Eibartik 400 bat kilometro dagoz. Gaiñera, hizkuntza erromaniko bat berba egitten zeban bakarra nintzan! Imajinaizue! Nik nekan maillarik bajuena eta onduen aitzen nittuan gauzak. Bazeguan zeozer funtzionatzen ez zebana.

Egun bi baiño ez nittuan klase horretan egin (EGA gorako mailla bat zan, nik ze egitten neban bertan, EHOn 3. maillia gaindittu barik? Sarrera proba txarra, esango neuke nik euskaltegixan pasau ezkeriok). Bertan aleman bi, suizo bat, ruso bat hiru txina, kurdo bi (alde turkokua eta alde iranikua), marroki bat, eslovaka bat, eta vietnamita bi. Eta ni. Danak txor-txor, watxi-watxi berbetan frantsesez. Leire robokopen moduan, eta akatsez jositta jarduna. Hori bai, irakaslian txiste guztieri egitten netsen barre, nahiz eta ixa iñok ez zittuan aitzen. Frantsez botatako hainbat esamolde nik danak aittu. Bai, egixa da imajinaziño haundixa dakadala, baiña gauza asko neretako oso-oso errezak ziran. 

Gaiñera, kultura, politika eta bizmodu arrunteko gertaera asko neretako normal-normalak ziran. Zelan esplikau vietnamita bateri zer dan "avalanche" bat edurrik iñoiz ez badau ikusi? edo Sarkozyn gaiñeko txistiak? edo esaldixan egituria? Berba bat jakin ez, kastellanotik hartu, frantsezteko letra batzuk kendu, eta voilà! ixa beti asmatzen neban!

Eta gu hamen, jo ta sua hiru eledun bihurt nahixan: euskeria, kastellanua eta......inglesa! Ez ez dakat inglesan kontra ezer. egixa esan, madalenian fenomenua gertatzen jata inglesakin: madalenia kafitesnetan laga ezkero luzaruan,  likido gitxi egon arren, mela-mela eginda geratzenda. Sartu-urten bizkorra egin ezkero madaleniakin kafitesnetan, bustiko da, baiña ez aurrekuan moduan. Ba hori. Ingles gitxi dakitt, frantsesa baiño gitxiago. Baiña ingles gitxi hori barru-barruraiño dakat sartuta. Frantsesez berba bat topatzen ez dodanian, inglesez urtetzen desta.....

Inglesa inportantia da, jakiña. Halan da be, ez detsagu garrantzi larregi emoten? Ez litzake errezagua izango hizkuntza erromaniko batetik hastia, danok kastellanodunak izanda? Ez dot esaten frantsesa, italianua, katalana, portugesa, gallegua, okzitanua.....izan leike. Askoz errezaguak, energia gitxiago gastauko geunke eta dibersifikaziñua haundixagua izango litzake.

Eta hau guztiau Euskal Herrixan ikuspegi osua kontuan hartu barik. Ez litzake lojikuagua izango onduan dakagun hizkuntzia, eta gure herrikide askon hizkuntzia ikastia? Ze, ez dakitt konturatu zarien, baiña Iparaldian Etb2n edo Radio Euskadikuak alkatxofia etara, eta kastellanoz jarduten dabe problema barik. Zelan lortuko dogu holan kohexiñua, hurreratzia?

Honekin guztionekin banintzan konsziente, baiña Royanen emondako egunetan oknturatu naiz denporia alperrik galtzen gabizela. Aprobetxau deigun!

Sandalixak eta kaltzetiñak

Leire Narbaiza 2008/09/18 20:20
Bakaziñuetako biajia (II)

Aspaldiko post baten egin neban berba sandalixak janztian plazerraz. Baiña ia plazer guztiak perbersiño bat be ezkutatzen dabenez, nere bat kontau neban, sekula, etxetik edo intimidadetik kanpora burutu bakua: sandalixak kaltzetiñekin janztia.

Aurrekuan kontau nebanez, udan Normandian izan gara. Oso iparrian daguan arren, klimia hamenguan antzerakua ei da, baiña azkenko uda bixetan hotza eta eurixa baiño ez ei dau egin. Bertako ostalarixak desesperauta zeguazen. Igaz, hamen moduan eurixa goixan beheian egin zebalako, eta aurten fresko (euskalduna ez banitza, hotz esango neuke). Baiña gure maletak txarto eginda zeguazen, eta Normandiarako baiño, Benidormerako zeguazen eginda. Hori dala ta, hotzak ibilli giñan.

Gaba baten, afaltzen geguazela, ni pirata mehe batzuekin eta sandalixak, izoztuta geratu nintzan, ixa dardaka. banittuan trekiñeko zapatillak (kontatzeko) baiña larregi zan egunez ibiltzeko. Horregaittik, urtebide ideala topau neban, hauxe:

sandalixak klatzetiñekin

Hainbesteko grazia egin zestan, erretratu bat etaratzia bururatu jatan, blogian jartzeko.Aizue, ideal de la muerte! eroso, epel eta ondo. Klabia kaltzetiñetan dago, eta kaltzetin hónek politt askuak dira, erretratuan ondo ikusten ez badira be. marra batzak eta bihotzak dakez. Hurrenguan egizue pruebia, eta esango destazue.

Beste egun baten erretratu hau etara neban, bihatz lotsatixak erakusteko publikamente, libre eta zabal:  fraille sandalixak 

Bixetan ondo, baiña lehelengua urtenbide ona da. Pasarela Cibelesen astion holan agertuko balitzaz modeluak, hurrengo udabarrixan, danak holan, seguru!

Apurtu deiguzen aurre-eritxixen katiak, eta zentzuna erabilli deigun! Laster errebeldia erakusteko holako gauzak baiño ez jakuz-eta geratuko. Probaizue, eguerdixan epeldu egitten dabela? Kaltzetiñak erantzi, eta kittol! Moda barri bat zabaldu bihar dogu!

Bakaziñuetako biajia

Leire Narbaiza 2008/09/16 11:47
Denpora luzia emon dot etxetik kanpora. Beste uda batzuetan luzaruago egon izan naiz kanpuan, baiña gauza bakar bat egitten (turismua edo udalekuetan). Uda honetan ez da hala izan. Sasoi bi izan dittut, eta blogian idazteko post mordo bat!

Abuztuan 15ian egin neban alde Eibartik. Hillan 30ian oporrak hartuta, etxian trankil eta goxo egoteko aukeria izan neban. Gero, ospa Normandiara, hillan 25era arte. Orduan Royanen, frantsez ikastaro bat egin neban iraillan 6ra arte! Esperientzia asko bidian, egoera ezberdin pilla bat, bizipen ugari.

Kokoteraiño nago entzutziaz "Leire, zuek beti juaten zarie Frantziara! Igaz be bertan izan ziñazien". "Eta zu Espaiñiara" erantzutzeko gogua etortzen jata! Emoten dau Kongogora goiazela, eta egixa esateko, Frantzia Eibartik gertuago dago Espaiñaia baiño (edo antzera: Castro-Tarnos). Orduan, ze dala-ta galderia? Ez dot ulertzen. Gaiñera, 2007xan Galiziara juan nintzan, eta 2006xan Madeirara...

Frantzia ondo-onduan dakagu, eta ez dakitt frantsesen kontrako manixiagaittik dan, baiña jente askon aukeria ez da izaten. Eta manixa hori nundik dator? Oporretan behin baiño gehixago izan naiz bertan, eta jentia oso amablia da, irribarre egitten detsue, berba edozein egoeratan. Pentsa, supermerkauan ligau eta dana egin neban....(kontatzeko).

Zuek be eritzin bat izango dozue, baiña iñok ezin desta ukatu Frantzia edarra danik! Eta ze ondo saltzen daben edozein toki, edozein monumento. Sarri esaten dogu: geuk be antzekua dakagu, baiña han dago, alperrik galduta. Zeozergaittik da munduan bisitta gehixen dakan estatua.

Hori bai, tokirik animauena, girorik polittena arratsaldeko zazpiretan, bat-batian, desagertu egiten da. Badirudi neutroi bonba bat jaurti dabela; hau da, jente guztia akabatzen dabena, baiña gauzak bere lekuan lagatzen dabena. Penia da, ze bonba nuklear horren ondorian ez dago iñor, eta hiririk mobiduena be fantasma bihurtzen da.

Normandia be edarra eta politta da. Plaiak luuuuziak, maria beheian zeguanian, itsasua ixa ikusi be ez zan egitten. hori bai, ez dogu harerik zapaldu, hotz egin deskulako, fresko. aurten plaiara juan barik. Hori bai, Gillermo Konkistatzaillia eta Normandiako desenbarkuaz goraiño amaittu dogu. Hemen kanposantu alemana:

kanposantu alemana

 

Baitta kaposantu estatubatuar super-famosua be:

kanposantu amerikanua

Baiña dana ez da hain tristia izan, eta gauza asko ikusi dittugu, nahiz ta asko ikusteka laga. Hurrengo baten be itzuli biharko gara, Jersey islara jaun barik geratu giña-eta, itsaso txarrangaittik. GPSrako abotsa grabatzen ibilli giñanian, ustedot Iturri esan zebala ia zeiñek erabilliko zeban "sartu ferryxan". ez dakizue zenbat bidar akordau naizen horrekin, Normandian makiñatxo bat fery dagoz eta: Jerseyra, Inglaterrara, Irlandara...Guk ez dakagu GPSrik, baiña kopiloto nindoiala, GPS abotsa jarri, eta "jo ezkerretara" esaten netsan lagunari....

Normandia atzian laga, eta Royanera juan nintzan, frantses barnetegi batera, famelixa frantsez batekin bizi izatera. Asko ikasi dot, ez frantsesa bakarrik (igual hori da gixtien ikasi dodana). Neure buruaz, asko; euskaldunon arteko hartu-emonaz, nahikotxo (kontazeko); bakardadeaz, larregi (kontatzeko); ze erreztasun dakaguzen frantsesa ikasteko, pilla bat (kontatzeko); nere ofiziuaz eta hizkuntza arrotz bat ikaste-irakastiaz, mordo bat (kontatzeko-kontatzeko).

Esango dozue, baiña lehenago zelan ez dozu idatzi? alde batetik, odenadore barik neguan (ez dakat portatillik). estetik Eskolan ordenadore gitxi zeguazen, pagau egin bihar zan, teklaua diferente zeguan antolatuta (korreotxo bat idaztia, tortura bat zan) eta danon bistan, hau da, kargatzerakuan nere erretratua agertzen zan, eta ez neban nahi jentiak ikustia. Etxian bazeguan, baiña ez neretako, ez zesten eskindu, behintzat. Portatilla izan baneu....

Biaje honetan egin dittut sekula egin bako gauzak: Sandalixak kaltzetiñekin jantzi (kontatzeko); galdetzen zestenia "Est-ce que vous êtes espagnole?" baietz esan (kontatzeko); energia nuklearran alde berba egin; eta abiadura haundiko trenian ibilli. Ez pentsa ur frantsesak edo ipar haiziak zoratu egin nabenik, edo ideak aldatu destazenik, ez. Esplikauko dittut banan-banan.

Sandalixena eta espaiñolidadiana, post baten. Enegia nuklearrana, errez. Klasian debatiak egitten genduazen, biñaka geguazen. Nere ikaskidiak energia nuklearran kontra egin zeban. Nik, beste erremedixorik barik, alde egin bihar izan neban! Argumento asko nekazen, hain zuzen be, nuklearzaliak erabiltzen dittuen guztiak! Ikaskidiak azaldatu egin nittuan! Grabaziño bat dago, baiña lotsian lotsaz, ez detsuet jarriko, izorrai!

AHTana errezago azaldu neike. Royanetik itzultzeko bide bakarra zan, trena. Royan-Saintes, Saintes-Bordele, Bordele-Hendaia. Lehenengo bixak, tren arruntak (euskotren baiño erosuaguak, esan bihar dot) eta Bordeletik Hendaiara, ez dago besterik! TGV hartzia beste urtenbiderik ez dago! Baiña Akizeraiño (Dax) bizkortxo doia, tira, ez da Abiadura Handia, ez horraittiok. Baiña Baionatik Hendaiara ixa 40 miñutu egin zittuan, Euskotrenen pare! Zati batzuetan Induraiñek bizikletan, ariñago egingo zeban! Holakua egingo deskue geuri? Horretarako holako txikiziñua, desatre ekologikua eta diru gastua? Ibili naiz eta egin neike berba. Izan leike Bodeletik gora abixadia hartzia, ze badakit Parisera di-da baten aillegatzen dala, baiña Bordeletik behera.....

Ikusten danez, hogeta piku egun etxetik kanpora askorako emoten dau. Eta emongo dau, gauza asko dittut eta kontatzeko. Horregaittik, Patxitrapero diñua moduan...

Jarraituko du....

 

2008ko Arrate eguna

Leire Narbaiza 2008/09/09 18:56
Zapatu illuntzian aillegauta, astelehian ondiokan aterrizau barik, Arrate eguna.

Uff! denporia hamen idatzi barik, eta kontatzeko gauza mordua. Trankil, dana etorriko da-eta.

Atzo Arrate eguna izan genduan. eibartar gehixenondako egunik onena egutegixan. Ez dakit ze dakan, zek erakartzen gaittuan, ze indar gauan bertan, baiña hara goiaz ahal izan ezkero, zoratuta. Bertan, nahasketia itzela da: ume eta jubilau, gazte eta heldu, pijo eta makarra....danak zelaixan bueltaka eta....dantzan!!!!! Bai, bai, ondo entzundozue; eibartar gatzbakuok, dantzan egitten dogu Arrate egunian! Ez dakittalturiangaittik dan edo zer (altura gaitza ete?) hor jarduten dogu berbenan jo eta sua.

Atzoko egualdixa, gaiñera, zoragarrixa izan zan. bero baiña arbolapian zoragarri, haizetxua zebillen eta. arraten beste enkanto bat. Horretaz aparte, esan baihar dogua, iraillan zortzixa izeten dala alkar ikusteko eguna: uda ostian lagun/ezagunekin juntatzekomomentua. Danak moreno (edo) eta guapo (edo). Pozik eta gustora. Eibartarrak be ez dirudigu, barren!

Hain edarra izan arren, arrisku batzuk be ikusten detsadaz. alde batetik, udalan utzikerixa azpimarraku nahuiko neuke. Jai honek funtzionatzen dau jentiagaittik, bestela, udalak egitten daben esfuertzuagaittik balitza aspaldi hilda egongo litzake. Bizperako egitaraua txosneruak egitten dabe. eureri eskerrak dagoz hainbat gauza. Udalak egitaraua ez dau ikutu juandaneko hamar urtian gitxienez. Eta egindako ixa aldaketa bakarra orduan sasoian izan zan erromerixia orduz aldatzia. Bostetatik zazpiretara pasau! Tarte luuuuze bat ezer barik lagata. A! dantza solte txapelketia, baiña hori ezin da beste momentu baten jarri?

Kontuan izan bihar dogu hurrengo eguna; hau da, gaur iraillak 9, ixa danendako bihar eguna dala, eta ixa beti eskola umien lehelengo eguna. Hori dala eta, erromerixako momenturik onenian egin bihar dogu ospa. Baiña hori erromerixiori bostetan egingo balitza gehixago difrutauko geunke danok. Eta geratzia nahi dabenak geratzia daka. 

bestetik autobusena aittatu gura neuke. Pasa dan urteko akats larrixan ostian, badirudi aurten ikasi dabela udalak, baiña ez guztiz. Lau haizetara zabaldu azken autobusa 9retan zala, eta igotzeko autobusetan pegauta karteltxo bat erdera batuan azkena 8,30etan zala. Zeiñek aittu? ahaztu barik aurten igotzeko oso autobus gitxi egon dirala, eta hillaran 50 miñutu emon gendula.

Garraiuara dagokixonez, eziñ ahaztu gure lagun txapelgorri rekaudatzailliak! Alkoholemia kontrola jarritta Iturburu baiño beherago!!! zetako, dirua eta puntuak kentzeko? Alkoholemixan alde nago, baiña uste dot Goixan jarri biharko littukela, Hostalan onduan, Olabetik urtetzerakuan, edo gitxienez Krabeliñen. Bixetan dago lekua. Peligro barik. Eta ez ikastolia pasauta, ordurako zatirik txarrena eta estuena pasauta daguanian. Benetan amorragarrixa!

Aje pixka bat geratzen jata. Halandabe, atzokua gitxitxo begittandu jatan. Noizko hurrengua?

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Azken erantzunak
http://www.elcorreo.com/[…]/nueva-agresion-sexual-... ..., 2017/07/10 21:40
Irakurtzen dizkinat hire lanok, gustura. Segi.JOn Jon Etxabe, 2017/06/19 12:51
Iban! Zer esan nahi dok, ez dala bitxia? Kaleko ... leire, 2017/06/08 16:54
Bitxiak... edo "kaleko kontuak" :-( Iban Arantzabal, 2017/06/08 16:38
Artikulu bikaina Leire. Serafin, 2017/06/04 20:25
Gainera, estadistikak ematean, nazionalizatuta ... Ni, 2017/05/23 22:41
Hona hemen aurreko albistearen lotura: ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/15 12:51
Pasa den astean beste emakume bat hil zuten ... Emakume Eibartar erahila, 2017/05/15 12:50
Politta testua. Artistia haiz gero! Serafin, 2017/05/11 14:44
Milla esker, Serafin! Laztan bat! leire, 2017/05/07 21:23
Artxiboa
2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua