Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / e-gorblog

e-gorren blog pertsonala (komikiak, informatika eta beste)

"Sin City", benetako komiki-filma

e-gor 2005/08/30 00:09
Frank Miller-en kultuko komikia zinemara eraman dute egileak berak eta Robert Rodriguez-ek

"Sin City" komikiko bineta batzuk eta filmeko eszena oso antzeko batzuk parez pare
Irudia: komikikoak Frank Miller, filmekoak Dimenmsion Films

Dudarik gabe, komikizaleontzako Sin City filma zen urteko estreinaldia. Ikusmin handia sortu zuen pantailaratu aurretik ere hainbat arrazoirengatik: Frank Miller Sin City komikiaren egilea bera zelako zuzendarietako bat, Robert Rodriguez El mariachi interesgarriaren egilea zelako bestea, Quentin Tarantino ere zuzendari gonbidatu bezala agertzen zelako, aktoreen zerrenda itzelagatik (Bruce Willis, Mickey Rourke, Benicio del Toro, Elijah Wood, Rutger Hauer, Michael Madsen eta emakumezko aktore gazte ez hain ezagun baina guztiz eder pila), baina batez ere internetez zabaldutako irudiek erakusten zutelako filma komikiarekiko erabat leiala izango zela, orain arte inoiz ez beste (ikusi bestela ondoko irudia edo hemengoak eta hemengoak). Nik lehengo egunean lortu nuen apur batez nire aita-eginkizunetatik libratzea eta zinera joan nintzen ikustera.

Bada urte bat-edo sarean, eta azken hilabetetotan baita beste medioetan ere, Sin City filmaz hitz egiten ari direla. Nik ere ezin nuen itxoin filma ikusteko, berri horiek guztiek nire arreta ere erakarri baitzuten:

  • Frank Miller-en komikia kultuko komikia da, jende askorentzat inoizko onena, eta Robert Rodriguez-ek Miller beraren laguntzarekin eta gidoi gisa komikia erabiliz (adaptaziorik egin gabe) filma egin nahi zuela jakin zenean, ikusmin itzela sortu zen komikiei buruzko blog eta foroetan.
  • Gero, filmazioa aurrera joan ahala, hainbat gauza jakin ziren: eszena guztiak kroma berde baten grabatzen zirela, eta atzealde guztiak digitalki gehituak izango zirela; goikoak bezalako irudiak zabaltzen joan ziren, jende guztia harrituta utziz filmak komikiarekiko izango zuen fideltasunarekin; eta aurrerago jakin zen Robert Rodriguez Zinema Zuzendarien Elkartetik bota zutela Frank Miller zuzendari gisa ager zedin tematu zelako, komikizaleokin puntu asko irabaziz.
  • Ondoren AEBetan estreinatu zuten, eta han arrakasta izan omen zuen bai kritika bai publiko aldetik.
  • Gero Cannesko zinemaldian bota zuten filma, eta kritika onak jaso zituen (ikusi Begoña del Tesok Berrian zioena: "(...) (Robert Rodriguezek) zinema darama bihotzean. Berak eginiko Sin City zeluloidezko puskak, zinema eta komikia jartzen ditu parez pare, aurrez aurre, borrokan eta egurka. Denek esango dute azken Star Wars-en ikusitakoak ez duela berdinik inon. Gezurretan ariko dira. Sin City filma askoz urrunago, askoz sakonago, askoz gorago doa. (...)"
  • Estreinatu ondoko kritiketan, iritzi onak irakurri ditut komunikabideetan. Alberto Irazuk Berrian hau zioen: "(...) Ezer baino lehen, oso ariketa interesgarria iruditu zait Sin city hau; ariketa interesgarria baita, hain justu, azken urteotan zinema eta komikiaren artean sortu den zubigintzan beste pauso bat delako. (...) Sin city honetan, aldiz, bi mailak bat dira: planoa biñeta bilakatzen da, edo biñeta plano. Inoiz baino gehiago, storyboard baten gainean eraikia dago dena, eta horrek ezartzen du lehentasuna. Narratiboki ere, istorio nagusiaren kronologian eta begi narratzailearen ikuspuntu ugaritasunean, komikiaren oinarriak darabiltza Sin City-k horiek guztiak zineman askotan ikusi ditugun arren. Alde horretatik, beraz, erabat ariketa interesgarria da. (...)". Eta Begoña del Tesok Diario Vasco-n: "(...) esta sorprendente película que, a la fuerza, por derecho y con todas las de la ley, marcará un antes y un después en las adaptaciones del comic al cine. Auténtica revolución gráfica, tecnológica, cinematográfica, Sin City fue rodada en color con cámaras numéricas, en un universo casi absolutamente virtual. El blanco y negro, saturado al máximo, se añadió en la posproducción, los decorados son imágenes de síntesis(...) Mundo extraño, bellísimo, increíble, bestial, trágico, el de esta película que es sueño y, a la vez, pesadilla."
  • Komikiei buruzko blogetan ere kritika onak jaso zituen. Adibide gisa, La cárcel de papel-ek (Espainian dagoen komikiei buruzko blogik onena, zalantzarik gabe) zioena: "Son el cine y la historieta artes hermanas, que comparten no sólo orígenes de mestizaje y bastardía varia, sino un lugar y una época común en la que alcanzan su forma definitiva. (...) Pero por muchas que sean las coincidencias, por mucho que se quieran relacionar, sus lenguajes son radicalmente distintos. (...) Con todas las objeciones formales (y, sobre todo temáticas) que se le puedan poner a la película, me atrevería a decir que Sin City supone el nacimiento de un nuevo lenguaje, del primer híbrido real entre cine e historieta (no, los dibujos animados no son un híbrido, su lenguaje es el del cine). En Sin City, Miller (y no sé hasta que punto Rodríguez) ha conseguido trasladar el lenguaje de la historieta a la gran pantalla de una manera única y nunca vista hasta ahora. (...) Si nos olvidamos de la impactante visualidad de la fotografía, del maquillaje y demás parafernalia (...) lo sorprendente es cómo la película reproduce el ritmo de lectura de un tebeo, llevando al celuloide el tebeo viñeta a viñeta. En Sin City, cada plano se convierte en una viñeta, casi estática, donde la composición y puesta en escena son las de la historieta, con pequeños movimientos que tan sólo llenan el espacio en blanco de las viñetas. Encuadres que son movidos reproduciendo el ritmo de lectura, casi llevándonos a alargar la mano y pasar la página. Pocas veces he visto una experimentación tan radical con el lenguaje cinematográfico, tan rupturista y vanguardista que, además, está inmersa dentro de un espectáculo visual de estética arrebatadora. Es verdad que hay muchos fallos (...) pero deben ser obviados ante lo que es, sin duda, la primera piedra de un nuevo lenguaje audiovisual, el mestizaje último entre historieta y cine."

Tartean, filma iparraldean estreinatu ondoren, agertu zen Berria-ren kulturako orrietan Lander Garrok filmaren inguruan idatzitako artikulu bitxi bat. Bitxia, alde batetik, formatuagatik, ez zelako filmeen ohiko kritika, zinemako orriaren zati bat okupatzen duen horietakoa, puntuazioarekin-eta, baizik eta orri osoko artikulua; eta bestetik, inoiz ez dudalako irakurri, ez filmeenetan ezta liburuenetan ere, hain kritika zorrotzik. Hona zatitxo batzuk: "Sin City, traizioa komikiari. Frank Millerren komikia txikitu du Robert Rodriguezek, gupida gabe. (...) AEBetako zinemak, berriro ere, urrezko meategietatik gorotza nola atera erakutsi du Sin City errariarekin. Edo, bestela esanda, interesez betetako istorioari interes guztia nola ken dakioken erakutsi du, interes hori estetikakeria huts bilakatuz. (...) Rodriguezek, izan ere, gidoi interesgarri bat (...) jasanezin bilakatzeko teknika erakutsi du (...) Elipsiaren eta laburbiltzeko legea etengabe ahazten du Rodriguezek. (...) Komikietan (mugimendurik ez dagoenez) egiten den planoen erabilera errepikatu nahi izan du, gainera, eta ahaleginean muntaia nekagarria erdietsi du. Planoetan, gainera, Millerren ekonomia eta sotiltasuna (apaltasuna) baztertu ditu, efektismoaren alde, eta AEBetan hain ohikoa den plano kargatu eta bete-betearen alde. (...) Rodriguezen filmean plano bakoitza da erakustaldi, teknikaren erakustaldi, AEBetako zineman horrenbeste maite dituzten plano konputerizatu eta makillatuak, publizitatetik eta bideoklipen hizkuntzatik hain gertu. Pertsonaien trataerari dagokionez, Rodriguezek haien sakontasuna sakrifikatu du, haien arteko elkarrizketak moztuz, filma ia ulergaitza egin arte. Ia azal eta haragi ziren pertsonaiak, zuri-beltzezko postal ederretako pertsonaia topiko bilakatu ditu, paisaia sasi-magiko bateko atrezzo huts. (...)". Rodriguezek baino, berak txikitzen du filma kupidarik gabe!

Artikulu harrigarri honek ez zizkidan filma ikusteko gogoak kendu (egitekotan, nire kuriositatea are gehiago handitu zuen). Ez nion artikuluari oso fidagarri iritzi, benetako kritikak gutxieneko objektibotasuna eskatzen baitu, eta zaila baita beste batzuk hainbeste goraipatutako zerbaitetik ezertxo ere ez libratzea. Hori artikuluori fanatismotik idatzia izan bada soilik uler daiteke (fanatismo, jatorrizkotik eratorritako bigarren zentzu anglosaxoian esan nahi dut, "fan" hitzaren zentzuan hain zuzen ere, hau da, komikiaren zale handi batek idatzia), eta garrantzi gehiegi ez ematea erabaki nuen.

Eta lehengo egunean, azkenean, bi haur txikiren aita eta blogaria den batek dituen lanetatik momentu bat ateratzea lortu nuen eta filma ikustera joan nintzen. Jasotako informazio guztia eta gero, aurrez erabakita nuen asko gustatu behar zitzaidala. Eta hala gertatu zen.

Sin City aurrez ikusitako edozeren ezberdina da erabat. Ez da gidoia soilik komikitik kalkatu dutena, estetika ere komikikoa da. Eta horrek egiten du filma hain berezia. Apenas grisik gabeko zuribeltza noizbehinka kolorearen bidez zerbait nabarmenduz, angelu eta ikuspegi ezinezkoak, fondorik ezak, konposizioak, komikia irakurtzen deneko erritmoak... Teknikoki eta estetikoki erabat apurtzailea da, etorkizunean egingo diren komikien adaptazioei (edo beste edozein filme motari) errekurtso pilo baten bidea irekitzen diena. Guztiz iraultzailea, bere garaian Citizen Kane filma adinakoa agian (teknikoki, e!).

Istorioak ere (hiru istorio ezberdin baitira) interesgarriak dira, guztiz harrapatzen zaituzten horietakoak. Pertsonaia nagusiak ere bai: biolentzia eta ustelkeriaz betetako "Bekatuaren Hirian" zuzen jokatzen saiatzen diren baina ezin duten pertsonaia atormentatuak, hiri guztia betetzen duen gaizkia garbitzeko arma berberekin jokatzera behartuta aurkitzen direnak. Eta zintzo hauen jokaera ere ultrabiolentoa eta ia besteena bezain gaitzesgarria izanik ere, beraiekin guztiz identifika gaitezen lortzen dute. Genero beltzeko biolentziaz betetako istorio horietan, hala ere, umorea ere sartzen da, gehiegizko biolentziaren edo protagonisten komentarioen bidez, Tarantinoren Pulp Fiction edo Reservoir Dogs filmetan gertatzen denaren antzera. Film hau ere etorkizunean beste bi horiek bezalako klasiko gisa gogoratu eta komentatuko dugula ziur nago.

Edozein modutan, aurreko paragrafoan aipatutako puntuen meritua (istorioa eta pertsonaiak interesgarriak izatearena eta umorearena) ez dut uste Rodriguez zuzendariarena denik. Benetan komikiaren gidoia biñetaz biñeta kopiatu badu, meritu osoa Millerrena eta bere komikiarena dela pentsatzen dut, zeina aitortu beharra dudan (honaino iritsita ezin gehiago ezkutatu) ez dudala ongi ezagutzen, soilik liburudenda batzuetan gainetik begiratu izan dut. Hau abantaila ere izan daiteke: komikia ezagututa, aurrez badakizu zer gertatuko den (eta kasu honetan gehiago, hain fidela bada!) eta filma ez da hainbeste gozatzen; eta sarritan jatorrizko komikiari egiten dizkioten aldaketekin sutan jartzen pasatzen dugu film guztia (nahiz eta dirudienez hau ez den kasua).

Filmak duen biolentziak eta hain berritzailea izateak bati baino gehiagori ez gustatzea ekarriko du, ziurrenik. Baina nire ustez film puska da, teknikoki oso berritzailea, komikien estetika filmera eramatea orain arte hobekien lortu duena eta oso entretenigarria. Gainera, diotenez, jatorrizko komikiarekiko oso fidela. Benetako komiki-filma, beraz.

Bukatzeko, honaino iritsi zaretenontzako eta kritiken esteka-zaparrada osatzeko, oparitxo bat: ez galdu hemengo aipamen hau. Ez horregatik!

Nola hobetu zure COREBlog bloga V: Erantzun eta trackback-etako spam-a nola ekidin

e-gor 2005/08/22 23:01
eibar.org eta goiena.net-eko blogetan aplikatzeko

Spam-a, gaur egungo informazioaren gizartearen gaitz handi hori, blogetara ere iristen da aurtengo otsailaz geroztik. Blogetako erantzunetan eta, batez ere, trackback-etan sartzen dizkigute propaganda mezu zikin horiek, gure blogak erabat kakaztuz, eta horiek garbitzeak ematen duten lana oso nekagarria da. Nik nire blogean spam-a automatikoki inoiz publikatzera ailegatu gabe ezabatzeko modua inplementatu dut, e-mail bidezko jakinarazpen eta guzti, eta artikulu honetan azalduko dut nola egin dudan Zope eta CoreBlog produktuak erabiltzen dituzten beste blogek (gutxienez Eibar.org eta Goiena.net-ekoak) erabili nahi badute.

Azken aldian blogariok (edo nik bai behintzat) erantzunetan eta trackback-etan spam asko jasotzen ari gara. Gure blogak ia egunero publizitate-mezuz betetzen dira. Horrek lan gehigarria eskatzen digu blogarioi, mezuok ezabatzen ibili behar baitugu.

Bloga ostatatuta dagoen plataforma batzuk spam-aren aurkako neurri edo produktuak dituzte. Eibar.org eta Goiena.net-eko blogek CoreBlog produktua erabiltzen dute eta honek, librea eta pertsona bakarrak garatutakoa izanik, ez du spam-aren aurkako ezer inplementatuta, eta norbera moldatu behar!

Batzuek blogean spam-a agertu eta gero ezabatzen ibiliko dira, lan haundia eskatzen duena. Beste batzuk erantzunak eta trackback-ak moderaziopean jarriko zituzten; hau txukunagoa da, bloga inoiz ez baita "zikin" agertuko, baina moderatze-lana ia ezabatzearena bestekoa da. Beste batzuk zuzenean trackback edo/eta erantzun aukerak kenduko zituzten, baina pena da spam-aren erruagatik bloga mugatzen ibili beharra...

Nik inplementatu dudan soluzioa oso garbia eta erosoa iruditzen zait:

  • Erantzun edo trackback bat publikatu ahala, automatikoki begiratzen da spam-a den ala ez.
  • Horretarako, izenburua hutsik dagoen edo bertan hitz jakin batzuk ote dauden begiratzen da (hitz zerrenda hau orain arte jaso dudan spam-arekin osatu dut, baina kontuan izanda ez dela komeni positibo faltsurik ematea). Metodoa oso efektiboa dela iruditzen zait: orain arte inoiz ez dit positibo faltsurik eman, eta mezu mota berri bat agertzen delako ez detektatzea hilean behin-edo gertatzen zait soilik (eta orduan, hitz berriren bat gehitzen dut zerrendan eta kitto).
  • Erantzun edo trackback-a spam dela uste bada, automatikoki ezabatzen da.
  • E-mailez abisua iristen zait norbait erantzun edo trackback bat bidaltzen saiatu dela, spam-tzat hartu dela eta ezabatu egin dela, mezuaren datu guztiak erantsiz. Horrela, positibo faltsua izan bada, beti dago aukera berriz publikatzeko. Norbaitek pentsa lezake spam horiek gure postontzian jasotzea "rollo" bat dela, horrela bada aukera hori ken daiteke; niri ez zait hain gogorra egiten, Google-n GMail posta dudalako eta spam mezu horiek guztiak konbertsazio bakarrean pilatzen dizkidalako (norbaitek GMail posta kontu bat eduki nahi badu, niri idaztea besterik ez du, gonbidapenak ditut emateko).
  • Egia esan, e-maila bidaltzearena spam-a izan nahiz ez egiten du, horrela bide batez norbaitek erantzunen bat publikatzen duenean segituan enteratzen naiz postaren bidez, blogean sartzen ibili beharrik gabe.

Jarraian erakutsiko dizuet nola egin daitekeen hau. Hasteko, "spamstrings" izeneko Script (Python) bat sortu behar dugu gure blogean, eduki honekin:

spam_strings=[
"adipex",
"alprazolam",
"ambien",
"bankruptcy",
"betting",
"biaxin",
"black",
"blackjack",
"care",
"cash",
"carisoprodol",
"casino",
"casinos",
"celebrex",
"cialis",
"cipro",
"construction",
"craps",
"credit",
"crestor",
"debt",
"diet",
"diets",
"gambling",
"health",
"hold",
"holdem",
"hydrocodone",
"jack",
"keno",
"levitra",
"loan",
"loans",
"lose",
"mortgage",
"mortgages",
"naproxen",
"omaha",
"partypoker",
"paxil",
"pharmacy",
"pharmacies",
"phentermine",
"pill",
"pills",
"plavix",
"poker",
"pokers",
"prescription",
"prescriptions",
"prilosec",
"refinance",
"roulette",
"rules",
"skin",
"slot",
"slots",
"strip",
"stud",
"texas",
"tournaments",
"training",
"tramadol",
"viagra",
"weight",
"wellbutrin",
"wsop",
"xenical",
"zithromax"]
return spam_strings

Nabarituko zenutenez, hemen gordetzen dira spam mezuek normalean izaten dituzten hitzak.

Gero, "methods" karpetan "addCommentHook" izeneko Script (Python) bat sortuko dugu (hau erantzun bat publikatzen denero exekutatzen da automatikoki, CoreBlog-en FAQ-ean azaltzen den bezala), "d" parametroa jasoko duena, eta hau idatziko dugu barruan:

spam_strings=context.spamstrings()
found=0
if d["title"]=="":
    found=1
words=d["title"].split()
for word in words:
    if word.lower() in spam_strings:
        found=1
if found==1:
    context.get_entry(int(d["parent_id"])).deleteComment(int(d["id"]))
    spammezua="Spam-tzat hartu eta ezabatu egin da\n"
else:
    spammezua=""
try:
    mailhost=getattr(context, context.superValues("Mail Host")[0].id)
except:
    raise AttributeError, "Mail Host object cant be found."
to_addr="gureposta@guredomeinua.com"
from_addr="gurebloga@guredomeinua.com"
mMsg="""To: %s
From: %s
Mime-Version: 1.0
Content-Type: text/plain;
Egilea %s
E-posta %s
URLa %s
Izenburua %s
IDa %s
Mamia
%s
%s
Kudeatzeko %s/%s/manage_comments
""" % (to_addr , from_addr , d["author"] , d["email"] , d["url"] , d["title"] , str(d["parent_id"]) , d["body"] , spammezua , context.blogurl() , str(d["parent_id"]))
mTo=to_addr
mFrom=from_addr
mSubj="Erantzuna gehitu da zure blogean!"
mailhost.send(mMsg, mTo, mFrom, mSubj)

Ondoren, berriz ere "methods" karpetan "addTrackbackHook" izeneko Script (Python) bat sortuko dugu (hau trackback bat publikatzen den bakoitzean automatikoki exekutatuko da), "d" parametroa jasoko duena, eta hau idatziko dugu bertan:

spam_strings=context.spamstrings()
found=0
if d["title"]=="":
    found=1
words=d["title"].split()
for word in words:
    if word.lower() in spam_strings:
        found=1
if found==1:
    context.get_entry(int(d["parent_id"])).deleteTrackback(int(d["id"]))
    spammezua="Spam-tzat hartu eta ezabatu egin da\n"
else:
    spammezua=""
try:
    mailhost=getattr(context, context.superValues("Mail Host")[0].id)
except:
    raise AttributeError, "Mail Host object cant be found."
to_addr="gureposta@guredomeinua.com"
from_addr="gurebloga@guredomeinua.com"
mMsg="""To: %s
From: %s
Mime-Version: 1.0
Content-Type: text/plain;
Egilea %s
URLa %s
Izenburua %s
IDa %s
Mamia
%s
%s
Kudeatzeko %s/%s/manage_trackbacks
""" % (to_addr , from_addr , d["blog_name"] , d["url"] , d["title"] , str(d["parent_id"]) , d["excerpt"] , spammezua , context.blogurl() , str(d["parent_id"]))
mTo=to_addr
mFrom=from_addr
mSubj="Trackback-a gehitu da zure blogean!"
mailhost.send(mMsg, mTo, mFrom, mSubj)

Eta kitto! Honekin nahikoa da. Aurrerantzean, norbaitek erantzun edo trackback bat bidaltzean, spam-a bada automatikoki ezabatuko da, inoiz publikatuta agertu gabe, eta spam-a izan nahiz ez, e-postaz abisatuko zaigu; horrela, positibo faltsua bada, berriz publikatuko ahal izango dugu; eta negatibo faltsua bada, mezuan bertan doan estekan klik eginda ezabatu ahal izango dugu eta hurrengorako spam kateen zerrenda eguneratu ahal izango dugu.

Aurreko artikuluak:

Conan Doyle, hiltzailea eta plagiatzailea?

e-gor 2005/08/14 00:26
"The hound of the Baskervilles"-en benetako egilea hil zuela diote batzuk

Sir Arthur Conan Doyle-ren argazki bat

Blog honen irakurleek jakingo duzuenez, beste irakurketa batzuekin tartekatuta Sir Arthur Conan Doyle-ren The original illustrated "Strand" Sherlock Holmes - The complete facsimile edition (Sherlock Holmes-en abentura guztiak dituen liburua) irakurtzen ari naiz (jada horri buruzko bi artikulu idatzi ditut, hemen eta hemen), eta orain justu The hound of the Baskervilles daukat esku artean. Ba bizitzaren kasualitateak, oraintsu neskalagunak irratian entzun du agian Sir Arthur ez dela obraren benetako egilea, baina ez hori bakarrik: batzuen arabera, benetako egilea Conan Doylek pozoituta hil zuen hori jakin ez zedin, eta bere gorpua hobitik atera nahi dute frogatzeko!

Ezaguna eta nahiko onartua da Bertram Fletcher Robinson kazetari, abokatu eta Doyleren lagunak errekonozitzen zaiona baino eskuhartze handiagoa izan zuela aipatutako nobelaren sorkuntzan. Hark erakutsi zion Sherlock Holmes-en sortzaileari Dartmoor, kontakizunaren tokia inspiratu zuena; Baskerville Robinsonen gurdi-gidariaren izena zen; eta Robinsonek kontatu omen zion Doyleri Sir Richard Cabell-en istorioa, Satani arima saldu ziolako infernura txakur-talde batek arrastaka eraman zuen gizonarena. Lehen edizioko oin-ohar baten honela dio: "This story owes its inception to my friend Fletcher Robinson who has helped me" (Istorio honek bere kontzepzioa lagundu nauen Fletcher Robinson adiskideari zor dio).

Baina orain sei gizonek osatutako talde batek (Rodger Garrick-Steele idazleak eta Paul Spiring fisikari, biologo eta polizia-ohiak lideratzen dutena eta patologo eta toxikologo bat ere badituena) uste dute nobela Robinsonek idatzia dela eta Doylek bion izenean ateratzea nahi zuela, baina argitaletxekoek ez zutela nahi izan; eta laudorio guztiak jaso ondoren, egia inoiz jakin ez zedin, Doylek Robinsonen emaztea (zeinarekin afera bat zuen) konbentzitu zuela senarra laudanoz pozoitzeko. Talde honetakoek Robinsonen gorpua Devon-eko bere hilobitik ateratzea eskatu dute, laudanoz hila izan ote zen aztertzeko, eta ez tifusez bere heriotza-agiriak dioen bezala.

Ez dakit, baina niri arraroa egiten zait Conan Doyle bezalako gizon batek, eskubide zibilen, justiziaren eta berdintasunaren alde konprometitutako gizon batek (ikusi berari buruzko aurreko artikulua), horrelakorik egitea. Baina zuzen baleude, pentsa: inoizko detektibe onenaren kasu konplikatuak asmatu zituen gizonak egindako hilketa deskubritu izango lukete, ehun urte beranduago! Ez lirateke beraiek izango inoizko detektiberik onenak?

"Bécassine au Pays Basque" komikiaren iruzkina

e-gor 2005/08/05 21:12
Mendeurrena bete berri duen Frantziako komikien klasiko hau gurean egon zenekoa

"Becassine au Pays Basque"-ren azala
Irudia: Émile-Joseph Porphyre Pinchon

Bécassine Frantziako komikietako klasiko bat da, oraintsu mende bat bete duena. 12. albumean, 1925ean, Euskal Herrira etorri zen bisitan, eta album horren komentarioa egingo dut hemen. Bide batez, kanpokoek euskaldunak nola ikusten gaituzten ikusiko dugu, Jabi Zabalak bere blogean filmekin (McGyver, Orson Welles...) egindako saila osatuz.

Bécassine 1905eko otsailean agertu zen lehen aldiz La Semaine de Suzette neskentzako aldizkarian, Joseph-Porphyre Pinchon-ek marraztuta, orri bateko istorio labur gisa. 1913 eta 1950 bitartean 27 album luze atera ziren, gehienak Caumery-ren gidoairekin. Gero, Pinchon-en heriotzaren ondoren, album gehiago ateratzen jarraitu dute, marrazkilari eta gidoilari ezberdinekin. 1940an filme bat egin zuten, eta 2005eko apirilean Frantziako posta-etxeak zigilu bat atera du bere mendeurrenaren ohoretan.

Bécassine ezin da "ofizialki" komiki kontsideratu. Komikiaren sorrera "ofizialtzat" 1895eko The Yellow Kid jotzen da, hor agertu baitzen lehen aldiz elkarrizketentzako bunbuiloa, eta bunbuiloak jotzen dira komikiaren bereizgarritzat. Bécassine-n ez dago bunbuilorik, irudiei dagokien testua biñeta bakoitzaren azpian doa. Komikia Europara beranduago iritsi zen, agi danez.

Bécassine ez da gaur egun ezagutzen ditugun komikiak bezalakoa. Ez dago abenturarik, istorio sakonik edo umore finik. Istorio sinple baten enkajatutako esketx barregarrien segida bat da. Eta umorea ere oso naïf-a du. Don Celes edo Laurel eta Hardy moduko bat, uler gaitezen.

Horrez gain, oso komiki klasista da. Bécassine dama aberats baten neskamea da, eta bere etxekoandrearekiko miresmen edo adorazio guztiz gehiegizko bat sentitzen du. Berau da argitasunaren eredu, Bécassine guztiz tentela den artean.

Hala ere, bi detaile hauek ez lukete gure iritzia baldintzatu behar. Gauza bakoitza bere testuinguruan kokatu behar da, eta orduko gizarte-eredua islatu eta aisirako kultur-produktuen eredua jarraitu besterik ez dira egiten komiki honetan. 20ko hamarkadan gizarte okzidentala klasista zen, eta filme eta komiki barregarriak oso sinpleak.

Baina Bécassine-k baditu bere dohainak ere. Wikipediaren arabera, Bécassine-rekin hasten da BD modernoa, berarekin ematen da istorio ilustratuen eta benetako komikien arteko trantsizioa. Eta bere marrazketa-estiloa, marrazki borobildu eta biziekin, 25 urte geroago Hergé-k Tintin-ekin garatu eta famatutako lerro argia izeneko estiloaren aitzindaritzat jotzen da. Bestalde, entretenigarria da eta erraz irakurtzen da, beraz bere helburua betetzen du.

Goazen orain Bécassine Euskal Herrian egon zeneko aleak nola erakusten gaituen aztertzera. Egia esan, McGyver-en edo Orson Welles-en bideo haietan ez bezala, ez dago ezer berri, barregarri edo interesgarririk. Edozein frantziarrek daukan ikuspegia dauka Euskal Herriaz: Frantziako turismo-zona bat da (hegoaldeko lau probintziak direnik ere ez, noski), bitxia bere folkloreagatik, bertako gauzarik interesgarrienak Donibane Lohitzune eta Miarritzeko hondartzak, pilota-partidak eta zezenketak direlarik. Eta ezin zaio autoreari horren errua bota, hori baita Ipar Euskal Herriak berak esplotatu izan duen irudia...

Hala ere, nire ustetan, egileari nabari zaio halako frantziar jakobinismo bat, Euskal Herria hori besterik ez dela erakusteko halako nahi bat (edo grina ere, agian). Euskara anekdotikoki soilik agertzen da: ostatu bat non dagoen jakin nahi du Bécassine-k ("Ostatua Erdikoarra"!), eta tranbiakoei galdetzen die; errebisorea gaskoia da eta beste guztiek ez dakite euskaraz; kaleko haur batek laguntzen dio azkenean, erdigunean dagoela esanez (hau orain zailagoa litzateke, ze azkenaldian beti entzuten da euskararen transmisioa hautsi egin dela iparraldean, eta gero eta haur gutxiagok dakiela euskaraz...). Horrez gain, herrian pilota partida bat jokatzen da, bi espainol bi frantsesen kontra...

Amaitzeko, kuriositate bat: komikian herri eder bat bisitatzen dute, Loratzean izenekoa; nik ez dut ezagutzen, eta arraroa egiten zait asmatutakoa izatea, beste toki eta paisaia guztiak benetakoak baitira; inork eman al diezadake honen berri?

Fitxa

Izenburua: Bécassine au Pays Basque

Gidoia eta irudiak: Émile-Joseph Porphyre Pinchon

Argitaletxea: Gautier-Languereau

Urtea: 1991 (lehen edizioarena 1925)

ISBN: 2217100068

e-gorblog

e-gorblog

Egunez, Igor Leturia Azkarate pertsona arrunta da. Errenterian bizi den arrasatearra, 8etatik 15etara Elhuyarren lan egiten du eta arratsaldeak neskarekin eta bere bi umeekin pasatzen ditu.

Baina gaua iritsi eta umeak lotara joaten direnean, e-gor bihurtzen da, interneteko bere alter-egoa, ziberespazioko informatikaririk komikizaleena eta komikizalerik informatikariena! Bere superbotereekin (interneteko kable-konexioa, bloglines, informatika aldizkariak, gadget-ak, komiki-bilduma, Errenteriko liburutegiko komikien atala eta batez ere bere jakinmin aseezina) eta bere superlaguntzaileak ondoan dituela (Patxi Lurra, DabilenHarria...), euskaldunon teknofobiaren eta komikiei buruzko aurreiritzien aurka burrukatzen du etengabe! Hemen duzu bere bloga: e-gorblog!

Bai, hor goiko aurkezpena superheroi batena da (ezin aproposagoa honelako blog batentzat, ezta?). Superheroia banintz zein izango nintzatekeen jakiteko the Superhero Personality Test egin nuen eta hona emaitzak:

You are Spider-Man
You are intelligent, witty, a bit geeky and have great power and responsibility.

Spider-Man
80%
Superman
70%
Green Lantern
65%
Robin
65%
The Flash
60%
Supergirl
55%
Hulk
55%
Iron Man
45%
Wonder Woman
35%
Catwoman
25%
Batman
0%
Lizentzia

Creative Commons-en baimena
Blog honetako edukia, Igor Leturiak eta beste kolaboratzaile batzuek egiten dutena, Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Unported baimen baten mende dago (irudiak salbu).

Harpidetza
  • Harpidedunak:
  • e-gorren blog pertsonala (komikiak, informatika eta beste) RSS jarioa
  • E-mail harpidetza
  • Twitter-en jarraitu:
  • Erantzunen harpidetza
  • Harpidedunak:
  • RSS jarioa
  • E-mail harpidetza
  • Artxiboa
    2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
    Artikulu aipagarriak

    MythTV sorta
    2004/11

    "Pololoak" sorta
    2004/11-12 - 2006/10-12 - 2007/02-03

    Monoblogoa
    2005/01/11

    "Persepolis", xalotasunaren sakontasuna
    2005/01/25

    Elgetako Blogs&Beers 2005: nire inpresioa eta moblogging kontuak
    2005/04/18

    Firefox eta bere plugin zoragarriak
    2005/05/11

    "El País"-en komiki bilduma
    2005/05/15

    Euskarazko bi blog berri (bai, beste bi, baina hauek bereziak dira!)
    2005/05/25

    "Watchmen" sorta
    2005/09-11 - 2006/10 - 2007/10 - 2008/07

    "La cárcel de papel"-eko "Mis tebeos favoritos" saila I: 1etik 20ra
    2005/11/08

    "Goienkaria"-n agertu naiz
    2005/12/08

    Komikiak eta euskal rock-a
    2005/12/14

    Ruben Arozena "Ruben" komikigilea hil da
    2006/01/02

    Zope-rako DTML Calendar Tag produktua, euskaraz
    2006/02/01

    "Joyas Literarias Juveniles" bilduma, osorik eMule-n
    2006/08/05

    Argazkigintza eta DRM-a
    2006/10/09

    Paul Auster eta Euskararen Herria
    2006/10/29

    Angoulême sorta
    2007/01-02

    Gaur duela 25 urte nire bizitza aldatu zen
    2007/04/23

    Hergé-ren defentsan
    2007/05/22

    Ubuntu-ren bertsio berria, hobekuntza askorekin
    2007/07/02

    OLPC sorta
    2007/12 - 2008/01

    Guillermo Zubiaga, Marvel-eko komikilari euskalduna
    2008/02/05

    Asus EEE PC, ordenagailu txiki eta merkeen hurrengo sorta
    2008/03/11

    Agur, Ipurbeltz, agur... :-(
    2008/08/04

    "Café Budapest", gizatasuna eta bizikidetzaren aldeko aldarria
    2008/08/25

    "Arturo Erregea" serie mitikoa, Euskal Encodings-en! (beste askorekin batera)
    2008/09/17

    "Gazteak", beste serie mitiko bat euskaraz eskuragai!
    2008/10/14

    Pottokiek 50 urte!
    2008/10/22

    Europan ere OLPC-ren XO ordenagailuak erosteko aukera!
    2008/11/12

    Microsoft-en web zerbitzuetako gehienak, euskaraz!
    2008/12/04

    "Heroes"-en 2. denboraldia: ETB kirtenkeria errepikatzera, eta Euskal Encodings konpontzera
    2009/01/23

    I. Euskal OLPC Party-a, apirilaren 23an Donostiako Doka kafe antzokian
    2009/04/16

    Elkarrizketa egin didate 7K-n
    2009/06/03

    Azpiriren Spectrum-entzako jokoen azalak liburu batean
    2009/10/06

    Asterix, heroi garaitua
    2009/10/29

    "Ihes ederra", euskarazko komikigintzaren heldutasunaren konfirmazioa
    2009/11/13

    Pololoak 3: The making of
    2009/11/22

    5 urte 5!
    2009/12/15

    Nobela grafikoa, komikien prestigiorako ala mespretxurako?
    2009/12/20

    "Pololoak 3 - Atxeritoko balada", trilogiaren amaiera borobila
    2010/01/13

    Sinclair ZX Spectrum bat oparitu didate!
    2010/01/19

    Zergatik ez dudan liburu elektronikorik erosiko (gauzak aldatzen ez diren artean)
    2010/01/27

    Errealitate areagotua: munduaren pertzepzioa aberasten
    2010/02/09

    e-gorblog, "Nick dut nik" telebista saioan
    2010/05/20

    Sarearen neutraltasunari erasoak: Interneten izaera arriskuan
    2010/06/02

    "Avatar, azken aire maisua" osoa eta "Heroiak"-en lehen bi denboraldiak, Euskal Encodings-en
    2010/07/22

    Sistema eragileen guda berria
    2010/12/14

    Anubis 3.0 albumarentzat 3D animazio ederra
    2010/12/27

    Telebistaren benetako iraultza hemen da, eta ez da LTDa
    2011/01/10

    "Asterix galiarra" eta "Urrezko igitaia" berrargitaratu ditu Salvatek
    2011/01/13

    Euskarazko komikigintza digitalizazioaren aurrean
    2011/01/27

    "Ihes ederra"ren gaztelaniazko eta katalanezko bertsioak eta "Alokairuan", kalean
    2011/02/20

    Star Wars jatorrizko trilogia, euskaraz
    2011/03/21

    Sare sozialetan preso
    2011/04/06

    Zer dudan Steve Jobsen, edo Appleren, aurka
    2011/10/14

    Gaur 100 urte Adèle Blanc-Sec-en abenturak hasi zirela
    2011/11/04

    Euskarazko 8 komiki berri
    2011/12/02

    Social networks killed the RSS star?
    2012/06/10