Dokumentu Akzioak
Teknosexua
Español ala Castellano?
Webguneak sortzen gabiltzanoi beti ateratzen digute eztabaida. Hizkuntza aukerak jarri behar izaten ditugu, webgunearen bertsioetara lotuta. Baina nola deitu gaztelaniari?
Hizkuntza bakoitza, bakoitzaren hizkuntzan
Hori da lehenengo erregela. Norberak bere hizkuntza azkar aurkitzeko komeni da bere hizkuntzan azaltzea. Ez dugu jarriko:
Ingelesa | Frantsesa | Gaztelania | Alemana | Euskara
Baizik eta:
English | Français | Español | Deutsch | Euskara
Elementu gutxi direnean ordenak ez du gehiegi axola. Bakoitzak bere hizkuntza azkar aurkituko du.
Erregela honen salbuespena da hizkuntza aukera asko dauzkagunean. Kasu horretan komeni da hizkuntza guztien izenak hizkuntza bakarrean egotea eta alfabetikoki ordenatzea, erraz aurkitu ahal izateko.
Español da izen internazionala
Español eta castellano hitzak baliokideak dira, sinonimoak. Aldiz, joan hegoameriketako edozein tokitara eta ikusiko duzu nola denek español esaten duten, berdin Mexicon edo AEBn. Europan zehar ere gaztelania ikasteko "Clases de Español" irakurtzen duzu han eta hemen.
Badirudi beraz munduan zehar español dela hitza, eta bihotzari begiratu gabe horixe da termino neutroena. Hizkuntza aukera hauek egitean ideologia alde batetara utzi beharko genuke, baina jarraituko dugu pentsatzen: ideologiari begiratzen badiogu?
Ikuspegi abertzale espainola
Hemen zalantza gutxi dago. Espainol sentitzen direnek uste dut nahiago dutela España eta español hitzak erabiltzea. España, España! esaten dute libre sentitzen direnean futbol partiduetan eta la defensa del español manifestuetan.
España integradora
Castellano hitza bultzatzea Espainia integratzeko saiakeretan kokatzen dut nik, edo hala azaldu zigun gutxienez batxilergoko Lengua y Literatura Española ikasgaiko irakasleak, "ya que el catalán, el gallego y el vascuence también son lenguas españolas". Gure burua ez gutxiesteko eta Espainian integratuak senti arazteko castellano hitzaren erabilpena bultzatu omen zen.
Ikuspegi abertzalea
Aldiz, ikuspegi abertzaletik lotsa edo beldur bat sentitzen da España eta español hitzen inguruan, batez ere ikuspegi abertzale basko edo ez euskaldunetik. "En el resto del estado" edo "castellano" bezalakoak ia derrigorrezkoak dirudite Radio Euskadin edo ETB2an. Vaya Semanitakoak ere egin zituzten horren inguruko txisteak.
Baina zergatik lotsa edo errezelo hau? Ikuspegi abertzale batetik oraindik zentzu gehiago luke España eta español hitzak erabiltzeak, kanpoko zerbait, gurekin loturarik ez duena izendatu ahal izateko, ez?
Are gehiago ikuspegi abertzalea euskalduna bada: gure hizkuntza euskara da, eta menu batean español hitzean klik egiten duenak berak izango du (norbaitek izatekotan) konplexu edo lotsa apurra, ez? Zenbat eta abertzale erradikalagoa izan, orduan eta lotsa gutxiago eman beharko luke español hitza erabiltzeak. Norbait lotsatzen bada, berak jakingo du zergatik lotsatzen den eta zergatik nahiago duen castellano hitz itxuraz neutroagoa.
Ondorioz, aukera garbi daukat nik eta horixe erabiltzen dugu: ESPAÑOL da erabili beharreko hitza.
Erabat ados
usabilitatea eta hitzen balio erantsiak
Beste kontua, "castellano" eta "español" arteko joan-etorri horiei buruz erabat konforme nago di0zunarekin eta uste dut zure esaldi honetan ezkutatzen dela abertzaleen kontraesan handienetako bat. "Zenbat eta abertzale erradikalagoa izan, orduan eta lotsa gutxiago eman beharko luke español hitza erabiltzeak." diozu, baina errealitatea da abertzale gehienak ere "españolez" bizi direla, eta beraien errealitate hori eramangarriagoa dela beren burua enganatuz (españolez baino gaztelaniaz ari direla sinestuz). Deia, Gara eta Diario de Noticias horren adibide.
español ala castellano? ba español
Español deitu behar zaio hizkuntzari. Begira RAEk zer dioen
:
castellano http://buscon.rae.es/draeI/SrvltConsulta?TIPO_BUS=3&LEMA=castellano
4. m. Lengua española, especialmente cuando se quiere introducir una distinción respecto a otras lenguas habladas también como propias en España.
[...]
6. m. Variedad de la lengua española hablada modernamente en Castilla la Vieja.
español: http://buscon.rae.es/draeI/SrvltConsulta?TIPO_BUS=3&LEMA=espa%C3%B1ol
3. m. Lengua común de España y de muchas naciones de América, hablada también como propia en otras partes del mundo.
"Saber escribir" liburuan ere (Instituto Cervantes) aipamen hau egiten da:
"El sistema lingüístico que denominamos español - aunque por diversos matices políticos o tradiciones culturales sigue denominándose por muchos hablantes castellano- [...] 21.or
"el español que denominamos norteño, por extensión castellano" [...] que por cierto estamos en franca minoría demográfica en el conjunto del idioma español"
Barka gaztelaniaz / espainolez idazteagatik aipuak baina kasu honetan uste dut justifikatuta dagoela ;-)
Gaztelako hizkuntza
Beste kontu bat da zein den neutroagoa edo internazionalagoa. Hor ez naiz sartuko.
Konstituzioak zer dio?
========
Constitucion Española
Artículo 3
1. El castellano es la lengua española oficial del Estado. Todos los españoles tienen el deber de conocerla y el derecho a usarla.
===========
izan ere, nik nire eztabaidak ere izan nituen kontu honen inguruan...
http://diariolinux.com/2008/03/13/gnome-222-ya-en-sus-pantallas/
antza, batzuk kontu honekin nahi dutena zirikitzea besterik ez da... español, castellano... denok ulertzen dugu zer esan nahi dugun.
Hegoameriketan ere "Castellano"
iurgi
dialekto bat
Ba ni "castellano" aukeraren alde
http://blogs.publico.es/dominiopublico/676/lenguas-espanolas/
"Finlandiar hizkuntza" eta "suomiera" esaten dugun bezala, "Idioma español" eta "castellano" esatea zuzenagoa eta argiagoa da, espainiar estatuan hizkuntza bat baino gehiago bait daude.
Webgune batetako hizkuntza aukeratzeko orduan, erabiltzaileak hizkuntza hori ezagutzen duela suposatzen da. Beraz ez du inolako arazorik izango "castellano" aukerak zer esan nahi duen jakiteko. Suomieraz hitz egiten duen finlandiar batek "suomi" aukerak zer esan nahi duen dakien bezala. Erabilgarritasun arrazoiengatik "catalán"|"gallego"|"español" jartzea paradoxikoa iruditzen zait, erabilgarritasuna galtzen dela iruditzen bait zait.
Bestalde, ingelesaren influentzia kontutan eduki behar dugu, ingelesez gaztelania "Spanish" esaten bait da. Hizkuntzen izenen zerrenda batetan, zerrenda hori ingelesez idatzia badago, "spanish" erabiltzea da zuzena. Egia da hego ameriketako estatu batzuetan "español" erabiltzea nahiago dutela baina kontuz, beste batzutan ez. Horren seinale duzu estatu bakoitzeko jendeak bere hizkuntza nola jarri nahi izan duen menu honetan: "Castellano", "Castellano (AR)", "Español (CL)", "Castellano (CO)", ...
http://creativecommons.org/licenses/by/2.5/
Beraz, nahi duzuna egin Gari. Nire ustez hitzen esanahia eguneroko erabilerak sortzen du, ez etimologiak (bestela matxismoa eta feminismoa kontrako kontzeptuak izango lirateke, eta ez dira). Baina kontutan izan webgune eleanitz batetan, hizkuntza baten izena bere ama hizkuntzan idaztea erabakitzen baduzu, hizkuntza eta alfabeto hori dakitenentzako egiten duzula (hau da, erabiltzaile horrentzako erabilgarritasuna handitzeko), ez kanpotarrek hizkuntza hori zein izango ote den jakin dezaten (jende horrek aukera horretan ez bait du inoiz klik egingo). Adibidea mugara eramanez, begira aurreko estekan, azken bost hizkuntzak guk nola ez ditugun desberdintzen (ezta beste batzuk ere). Ziur nago hizkuntza eta alfabeto horiek erabiltzen dituztenentzako menu hori beraientzako erabilgarritasun mailarik handiena duena dela.
Español ala castellano?
Espainiera
espainiar (herritarra). Sin. espainol.
espainiera (hizkuntza). Sin. gaztelania.
Eskerrik asko denori
Zehaztu nahi nuke eztabaidan nik ez nuela termino zuzenena aukeratzea planteatzen, baizik eta (biak zuzenak direla onarturik) erabilera orokorrena duena eta webgune batean arazo gutxien emango dituena.
Bestalde, español hitzaren aurkako iritzia oso sarritan ideologikoa izaten denez, hori ere desmontatu nahi nuen.
Horrela bada, jarraitzen dut pentsatzen Español dela webgune batean jarri beharreko hitza. Eskerrik asko erantzun duzuen guztioi.