Dokumentu Akzioak
Eibartik
Mendiak, "elurtuta"?
Iruditzen zait "elurtu" aditza gero eta gehiago erabiltzen dela hedabideetan eta, berez, euskaraz oso leku txikia izan duela orain gutxira arte. Nik etxean ez dakit sekula entzun/erabili dudan, baina azken egunotako elurrekin behin eta berriz entzun dugu hedabideetan "Euskal Herria elurtuta dagoela".
Ba, bai. Gure inguruan, behintzat, 1etik 100era igo da "elurtuta" aditza. Asteburuko elurjausiaren ostean, mara-mara entzun dugu "elurtu" aditza han eta hemen. Adibiderako, Sustatun argitaratutako albiste hau:
"Euskal Herria ELURTUTA asteleheneko ESAren satelite-irudian. Paisaia ELURTUAK urtzen ari dira, baina satelite irudietan gordeta geratu dira. ESAren sateliteen irudietan Euskal Herri ELURTUAREN argazki hau atera zuen."
Esango nuke, gure inguruan behintzat, "zurittu" aditza edo "edurrak estali" moduko perifrasiak erabiltzen direla, baina ez "elurtu".
Hiztegi gehienetan agertzen da, egia esan (Elhuyar, Labayru, 3000...), baina Hiztegi Batuan "gutxi erabilia" marka dauka (1) eta Orotarikoan oso-oso fitxa laburra (2). Tradizio txikiko berba dela esango nuke (Hegoaldean, behinik behin), eta gaztelaniazko "nevar/nevado" bikotearen eraginez gero eta hedadura handiagoa hartzen diharduena. Erosoa da, bai; batez ere, itzulpenak egiteko orduan.
Eibarko eta Bergarako hiztegi digital handietan ez dago, esate baterako (www.eibarko-euskara.com
eta www.bergarakoeuskara.net). Adierazgarria begitantzen zait.
Eta? Zer diozue zuek? Eta zuen aittitta-amamek? Mendiak "elurtuta" edo "zurituta" ikusten dituzte?
Elurtu
Bide batez, eguraldie ta kolorekin lotura duenez...
Goiko argazkian zerue nola ikusten dezue, urdine ala oskarbi?
(Illea urdindurekin alderatuzkero, lainotua dagonean urdin dagoela esan beharko genuke?)
ELURRA
Edurra egitten dabenian be ez jok beti edurra egitten. Batzutan edur bustixa egitten jok, edur pikorra, edur ura, bisutsa, edurra maluts...
Elurra
Alberto, nik zerua zohardi ikusten dut, agian argia/ garbia ere bai.
Ongi izan
Mara-mara zuritu
http://www.jalgi.com/olentzero/Kantak/elurra_mara_mara.htm
elurtu
1. "Se mettre à la neige, en parlant du temps. On dit aussi: Elhurtu du gaur, elhurtu du mendian, il a neigé cette nuit, il a neigé à la montagne" Dv. "Verb intrans., temps qui se met à la neige, neiger. Elhurtu behar du, il va neiger" H. "Elhürtü dizü (S-saug), il a neigé" Lh.
2. Cubrir de nieve. Edurtu, baña, burua eustala, / denporea da niri Neguak. AB AmaE 387. (Part. en función de adj.). "Nevado, elurtua" Lar. Bazter elurtu batean. Mb IArg I 174.
3. Condensarse (?). Erri baten arnasa igan elurtu dek. NEtx LBB 230.
(Orotariko Euskal Hieztegia-tik)
gaztelaniarekin parekatu behar
oso ona posta. Gaztelaniaz pentsatziak hori dakar. "Nevar" existidu, eta "edurra egin" nahikua ez. "Acordar" daguala eta "ados jarri" nahika ez, "adostu" erabili...Holan gabiz. Gaiñera, holako forma alrebesak, zelanbaitt esatiarren, itzelezko exitua dake! Toki guztietan zabaltzen dira, tradizionalen kaltian.
Beti bardin ibili bihar izatia be! Ondo segi
Corpusetan arakatzen
Datu gehiago. Pare bat corpus arakatu ditut eta hor ere ezin esan "elurtu" larregi agertzen denik.