Prospektiba
Estrategia
Prospectiva y Observatorios de Desarrollo Económico Local
El área de Desarrollo económico de la Diputación de Barcelona quiere poner en marcha un nuevo modelo de Observatorios del Desarrollo Económico Local como herramienta básica para el diseño de políticas públicas y en el que la prospectiva tendrá un destacado lugar.
El pasado día 11 celebramos en Barcelona una jornada sobre los observatorios de desarrollo local como herramientas al servicio de la toma de decisiones, que organizó la Diputación de Barcelona en la Casa de Convalescència , un magnífico edificio que gestiona la Universidad Autónoma de Barcelona y en la que nos reunimos más de 170 personas interesadas en el tema. Los documentos están disponibles en la web de la Diputación y la presentación que me sirvió de apoyo en mi intervención, más centrada en la prospectiva, tambien está aquí.
En la jornada tuvimos ocasión de conocer las experiencias de diferentes observatorios de desarrollo local como los de Sabadell, Mataró, el Consorci del Moianès o el Conselll Comarcal del Baix Llobregat, así como ver los servicios y productos generados por Hospitalet, Manresa, Rubí, Besos, Gramenet, Terrassa, Vilanova, Vallesoc, Bages, ... y alguno municipio más que seguro olvido, y escuchar experiencias como las de Kepa Korta actualmente responsable del Plan Estratégico de San Sebastián.

En la actualidad, desde la Diputación se trata de llevar a cabo una redefinición de los observatorios de desarrollo local, en la que la prospectiva debe tener un papel importante. Como señalaban Ramón Ruiz y Encarna Perán, responsables del area de Estrategias para el Desarrollo Económico Local de la Diputación de Barcelona, en los últimos años las estrategias de desarrollo territorial pasan de las políticas meramente sectoriales a las políticas territoriales, tanto socioeconómicas como ambientales, integradas y transversales.
Esta visión, recogida en la Estrategia Territorial Europea, da prioridad a los criterios de sostenibilidad ambiental y de cohesión social, y destaca la necesidad de trabajar con una visión integrada de las distintas políticas sectoriales que intervienen en la configuración del modelo de desarrollo territorial de cada territorio, al nivel que sea.

Por lo tanto, la integración de los procesos de planificación estratégica con los de planificación territorial y ambiental se centra en elaborar estrategias de desarrollo territorial basadas en tres objetivos clave:
- competitividad económica, el desarrollo económico debe provocar el bienestar social y el propio territorio es el principal activo para su desarrollo a través del aprovechamiento de los propios recursos y oportunidades y en la competitividad lograda a través de la innovación y las actividades de alto valor añadido;
- cohesión social, garantía de igualdad de oportunidades de las personas y los territorios, evitando situaciones de exclusión social y mejorando las oportunidades de desarrollo personal y la calidad de vida de la comunidad local;
- sostenibilidad medioambiental, mejorar las condiciones del bienestar de la persona, protegiendo los recursos necesarios para el desarrollo y controlando que la contaminación y los residuos no provoquen impactos que incidan negativamente en la calidad de vida.
En este contexto, el nuevo modelo de Observatorios que se pretende poner en marcha desde la Diputación de Barcelona para dar servicio a los más de 300 municipios y más de 5 millones de habitantes de la provincia de Barcelona, deberá integrar las dimensiones estratégica, prospectiva y territorial en los objetivos específicos de análisis y diagnosis, soporte a la planificación y a la gestión estratégica, evaluación de políticas públicas, debate y participación y comunicación y difusión. Todo un reto que se afronta con ilusión.
Ipar Euskal Herria 2020. Pays Basque 2020

Duela aste batzuk Pays Basque 2010 izeneko hausnarketa estrategikoa aipatzen nuen .
Han agertutako asmoak eta estrategiak berritu nahiean, joan zen larunbatean 200 pertsona baino gehiagoren aurrean Lurralde egitasmoaren II zatia, Ipar Euskal Herria 2020. Pays Basque 2020, proiektua aurkeztu zen.
Garapen Kontseilua eta Hautetsien Kontseiluari buruzko informazioa duen Lurraldea.net webgunean eskuratu daitezke 2006 urtean bukatuko den prozesuari buruzko metodologia, faseak, albisteak, aurkezpenak eta dokumentu ezberdinak.
Horrela, PAYS BASQUE 2020 : ACTE II DU PROJET DE TERRITOIRE. Feuille de route dokumentuak dioenez hiru xede edo helburu nagusi ditu Ipar Euskal Herria 2020 proiektuak
- Itsasaldearen eta barnealdearen arteko elkartasuna sendotu. Aurreko planean aitortzen zen bezala, benetan izugarria da lurraldeen arteko desoreka. Hegoaldeko lurraldeetan horren adibide nabarmenak ditugu Gasteiz-Araba, Bilboaldea-Bizkaia eta gero eta gehiago Donostialdea-Gipuzkoa binomioetan. Kostaldeko BAB guneak eta inguruak iparraldeko populazio gehiengo nabarmena batzen du. Ordea, paisaia eta tradizio politak bai, baina populazio gutxi eta zaharkitua Zuberoan.
- Mugaz gaindiko elkarlan anbiziotsu eta eraginkor bat garatu. Euroeskualde baten barnean, kide instituzionalen artean antolatu. Eurohiria ekimena martxan dago baina kostatzen ari zaio fruituak ematea eta eremua mugatua, Donostiraino baino ez, duelakoan nago.
- Euskal Herriaren garapen iraunkorra bultzatu. Ingurumena eta enpleguari lotu kezkak kontuan hartu beharko dira proiektu berrietan. Edozein lurralde antolamendurako planean kontutan izan behar den xedea, nola ez.
Epe luzerako erronkak dira, baina behintzat epe luzerako estrategia eta eszenategiak egiten saiatuko dira. Justu aste honetan, 2020 urtera begira dauden Australia 2020. Foresight for our Future eta India In 2020-ren berri izan dut.
Gerora, planetan eta eszenategietan margotuko diren ikuspegi, xede, helburu eta ekintzen kudeaketarako tresna indartsu eta baliogarriak beharko dira. Ea oraingoan Iparraldeko Garapen Kontseilua eta Hautetsien Kontseilua baino haratago ailegatzerik dagoen.
Folksonomiak enpresetan
Iaz idatzi nuen Folksonomy - Folksonomia gaiari buruz. Folksonomy modu informalean sozialki sortzen diren kategorientzat Thomas Vander Wal-ek emandako izena da omen da.
Izenak adierazten duen moduan, normalean erabiltzaileek sortzen dituzten kategoriak dira.
Baina, Emanuele Quintarelli-ren Folksonomies: power to the people saiakera interesgarria eta ongi dokumentatuaren atal batean folksonomien erabilera enpresa munduan aipatu eta defendatzen da: Enterprise folksonomies eta arrazoia du, nere ustez.
Hau da, folksonomiak ez dira zertan mugatu behar blogosferara edo geek mundura, bere onurarako enpresek hasi behar dute mundu horretan murgiltzen.
Folksonomies are not limited to the geek world or to the blogosphere. Enterprises have also started blogging and experimenting with folksonomies.
Enpresa handien adibidea aipatzen du Quintarellik, IBM esate baterako, baina enpresa txiki eta ertainetan guztiz erabilgarria dela uste dut, behintzat horretan gabiltza . Besteak beste, enpresa barnean ezagueraren zabalkundea eta lengoaia amankomuna lortzea eta erabiltzea bideratzen duelako.
Gartner, Gobernua, Kopyleft eta Software Librea
Astearteko aurkezpenaren ondoren, zenbait informazio interesgarriak aurkitu ditut software librea enpresan gaiari buruz.
Dudarik ez dut datozen urteetan software librearen erabilera areagotu egingo dela enpresa eta erakundeetan eta etorkizunerako joera dela, baina aste honetan esandakoa indartzen dituzten aldaketaren hazi gehiago ikusi ditugu.
Gartner etxearen iritziz Software Librea 2005 urteko gai beroena izango da.
Gartner-en iritziz 2005 urtean gai edo joera beroenak OSS - Open-source software, VoIP, SOA - Service-oriented architecture, eskaerapeko konputazioa eta deslokalizazioa edo Global Sourcing-a izango dira. Horrela diote Gartner's Positions on the Five Hottest IT Topics and Trends in 2005 artikuluan, eta hurrengo urteetarako aurreikuspenak aurkezten dituzte.
Esate baterako, Gartner-eko adituen ustetan, 2008 urterako, hau da hiru urtetan, Software Libreko aplikazioak lehiakorrak izango dira eremu guztietan software itxiekin eta 2010 urterako erakunde guztiak izango dute kontutan software libreko produktoak bere software gehiengoan.
By 2008, OSS applications will directly compete with closed-source products in every software infrastructure market, and by 2010, Global 2000 IT organizations will consider open-source products in 80 percent of their infrastructure-focused software investments and 25 percent of business software investments.
Gobernua administrazio publikoak kontratatzen duen sofwarearen kodea irekitzearen alde agertu da.
Horrela dio Enpresa digitaletik ailegatu zaidan albisteak : Gobernuak Administrazioari saltzen dioten enpresa guztiek haien programen kodigoa ireki dezaten nahi du. Intentzio hauek Gobernuak prestatzen ari den, eta laster kaleratuko den, Informazio Gizartearen eta Europarekin Konbergentziaren Planaren zirriborroan daude.
Eta aurrerago: Testuak Administrazioaren neutraltasun teknologikoa softwarearen erabilpenean proposatzen du, praktikan konkurtso publikoek ezin izango dutela programa zehatzik inposatu ekarriko duena.
Ordua zen!.
Behin eta berriro ikusi dugu administrazioa software soluzio itxiak eta aldez aurretik lehiaketa-baldintzetan zehaztuak kontratzen, behin eta berriro salatu den bezala, Eusko Legebiltzarrak erabaki solemneak hartzen ditu baina Gobernuak ez du gauza handirik egiten . Espero berriz ere erabaki solemne hutsean ez geratzea. Suposatzen da pixkanaka-pixkanaka edo arin-arin ahal bada, Eusko Jaurlaritzak bide beretik joko duela.
Kopyleft jardunaldiak
Asteburu honetan, Software Librearekin zerikusia handia duten Kopyleft jardunaldiak egin dira Donostian. Medio tradizionaletan zerbait ikusi dugu, baina bukatu berriak diren jardunaldiak ondo jasoak gera dira Interneten www.kopyleft.net gunean eta euskal blogosferan. Esate baterako, dagoeneko:
- Mikel Iturriak pare bat harrikada utzi dizkigu bere blogean: lehena eta bigarrena .
- Teketen blogean kronika interesgarria egin dute Kopyleft jardunaldietan barna izenpean. Gustatu omen zaie Zope Plataforma . Aurkezpena, ondo seguru, Deustuko Nando Quintana lagunak egin zuen.
- Imanol Sorianok Goiena blog komunitateko bere Klik Bikoitza blogean, hitzaldiak audio formatuan daudela abisatu digu .
- Aurrerago, hainbat albiste Sustatun, gutxienez bat , bi eta hiru .
- Gainera, gehien bat gazteleraz, baina euskarazko apunteren batekin Internet Euskadiko blogean jaso da zerbait.
Joerak software librearen indarra konfirmatzen dute. Ondo, argudio gehiago datorren asteko aurkezpenerako .
Software Librea enpresan

Biharko, ekainak 21, Azaleratzen ari diren teknologiak izeneko jardunaldia antolatu da Donostiako Miramon Teknologia parkean.
IKTBen munduan sortzen ari diren eta enpresarik lehiakorrenak jada bereganatzen ari diren teknologia berriei buruzko informazioa eta egoera praktikoak enpresei erakustea da jardunaldiaren helburua.
Gai eta teknologia ezberdinen inguruan prestatu da jardunaldia, eta arratsaldeko azken orduan mahai inguru interesgarria "a priori", gainera prospektibarekin lotura duena: Sociedad de la Informacion en 2015: Un vistazo al futuro... jarraitu beharrekoa!
Software librea eta enpresa gaiari buruz hitz egin behar dut. Ikuspegi teknikoa baino gehiago, enpresentzat edo enpresa kudeatzaileentzat ikuspegi praktikoa eta estrategikoa eskaini nahi dut. Denbora badut adibideak ipiniz.
Biharko aurkezpena prestatu eta sarean ipini dut .Aurkezpena Simple Standards-based Slide Show System delakoan dago oinarrituta, xhtml-a da, css estilo orriekin. Pantailan ez bada ondo ikusten letra tamaina txikitu eta listo.
Sarrera librea da eta bertaratzeko webean izena ematea baino ez dago. Gaur goizean tokiren bat edo beste geratzen zen.
Datorren astean beste gonbite bat Castelló-nen: New technology-based enterprises and Open Source, a local perspective izenpe apur bat ponpoxoaren azpian CodeSyntax-eko esperientzia kontatzeko eskatu digute bertako Udako Ikastaroetan: Summer School on Libre Software, Castellon
Gainera Mikel Larreategi eta Josu Azpillaga lankideek Suediera doaz igandean, Goteborg-era, bertan Euro-python 2005 delako eta han ere aurkezpen bat eskatu digutelako, batez ere Zope activities at EuroPython 2005 atalean
Unibertsitateen rola gizarte aldaketan
Izenburuagatik behinik behin, gai garrantzitsua jorratzen duen proiektua aurkitu dut sarean The Role of Universities in the Transformation of Societies, edo Unibertsitateen rola gizarteen aldaketan.
Proiektua lurralde azpigaratuei mugatzen da, hegoaldeko Afrika, erdi eta ekialdeko Europa eta Latin Amerikako zenbait kasu aztertuz. Aztertutako lurralde bakoitzari dagokion dokumentu ugari sortu eta sareratu dituzte.
UK Open University-ko The Centre for Higher Education Research and Information (CHERI ) eta the Association of Commonwealth Universities (ACU ) bideratu dute proiektua, Rockefeller, Soros eta Stint Fundazioen finantziatziorekin.
Garrantzi handia dute Unibertsitateek lurralde azpigaratuetan, baina etorkizunari begira lurralde garatuetan ere, ezagueraren gizarte delako honetan, Unibertsitateek gizarte aldaketan edo egonkortasunean duten jokaera berraztertzea garrantzitsua dela iruditzen zait.
Bitxikeri bezela: sarritan Euskal Herriko Unibertsitatea UPV/EHU, UPV aldetik Universitat Politecnica de Valencia-rekin (www.upv.es ) konfunditzen da, baina gaur jakin dut, ikerketa horretan aztertua izan delako, EHU aldetik urrutiago dagoen Bielorrusiako EHU European Humanities University-rekin (www.ehu.by ) konfunditua daitekela.
Pays Basque 2010

Asteazkenean, ekainak 1, Ecole de Paris du management delakoan: Projets de territoires, du Pays Basque aux Pyrenees-Atlantiques jardunaldia antolatu dute.
Bertan, Bernard DARRETCHE, Garapen Kontseiluko Lehendakaria eta Baionako Bazkundearen Zuzendaria, eta Jean-Jacques LASSERRE Pyrénées-Atlantiques Kontseilu Orokorreko Lehendakariak, azalduko dute, 1992 urtean Pays Basque 2010 hausnarketa prospektiboaren ondoren Garapen Kontseiluan egindako lanak eta esperientzia Pyrénées-Atlantiques departamentura zabaltzeko aukerak eta erronkak.
Michel Godet eta François Bourse-ren eskutik, duela hamairu urte, garaiko Baionako subprefeta gazteak bultzatutako Pays Basque 2010 lanaren hausnarketa saio batzuetan parte hartzeko aukera izan nuen Donapaleun eta, gaur bezala orduan ere, askoren asmoa ez zen Garapen Kontseilu soila lortzea, Iparralderako Departamentua baizik.
Iaz argitaratu zen berriro PAYS BASQUE 2010. La prospective participative dans un territoire d'exception izenburu erakargarriko txostena eta eskuragarri dago hemen .pdf formatoan (adi! .pdf astuna: 2.954 KB). Txostenak 103 orrialde ditu, Marc Mousli irakasleak idatzi du eta Cahiers du LIPSOR - LIPSOR Working Papers bilduman argitaratu da.
Prospektiba txostenean, retrospektiba eginez, dokumentuan Departametuaren afera argi ageri da: DEUXIEME PARTIE : LES INSTITUTIONS. LA QUESTION RECURRENTE DU DEPARTEMENT eta 19. orrialdetik aurrera aurkitu daiteke. 1790 urtetik, Conseil General esan beharrean Parlement de Navarre esaten zenetik, datorren eskaera. Ametsa oraindik.
Pariseraino Darretche eta Lasserre-ren mintzaldia entzutera joan beharrean, Internetari esker dagoeneko Pays Basque 2010. La prospective participative dans un territoire d'exception txostena irakurtzeko aukera dugu.
Mapa berriak globalizazio garairako

The International Network Archive , Princeton University famatuaren inguruan biltzen den aditu eta akademikoen elkartea da. Miguel A. Centeno Yale-ko soziologoak hasi zuen.
Orokorki, INA - International Network Archive delako horretan, datorkigun etorkizun globalean geografia erabili ezinezkoa izango dela uste dute eta ondorioz, toki batetik bestera ematen diren interakzio globaletan oinarrituta, mapen bitartez gure mundua hobeto ulertzeko moduak asmatzen ari dira. Argitalpenak , Datu artxibo interesgarriak , loturak kolaboratzaile, lanerako software libreekin eta argitalpen gehiagorekin dituzte.
Gainera, Infographics izeneko mapen proiektua martxan dute eta atzean dagoena, Jonathan Harris da, Flaming Toast delakoaren fundatzailea. Bere mapifikazio lana 2006 urterako amaitzea nahi dute.
Orain arte egindako mapa batzuk: Choose your weapon, Armei buruz , SSSmokin, Tabakoari buruz , Red Tape, Administrazioari buruz , ...
Garraioei dagokionez, ez nekien bizikleta dela munduan gehien erabiltzen den ibilgailua .
Z + blog bidez
Blogak, zelata sistemak eta adimen ekonomikoa
Blogak eta prospektibarekin hain lotuta dauden zelata sistemak, zelata teknologikoa edo adimen ekonomikoaren ("Intelligence économique" edo "Business Intelligence") inguruan teoria, tesiak eta praktika berriak sortzen hasi dira.
Gaur Frantziako CNRS, hau da Frantziako ikerkuntza erakunde nagusiaren archivesic tresna interesgarriaren webgunean Weblogs : un nouveau paradigme pour les systemes d'information et la diffusion de connaissances ? , Applications et cas d'usage en contexte de veille et d'intelligence economique. izeneko dokumentua aurkitu dut.
Sistematizazioa eta kontzeptualizazioa egiten duen neurrian, dokumentu interesantea da, bai prospektibaren ikuspegitik bai informazioaren arkitekturaren ikuspegitik, bai ezagueraren kudeaketaren ikuspegitik. Egilearen iritziz, Olivier Ertzscheid, zelata prozesuei weblogek egiten dizkieten ekarpen kualitatibo eta kuantitatiboak kontutan hartzekoak dira.
Baina ez bakarrik teoriak, praktikak ere ugaritzen hasi dira: joan zen astean, La Gacela de Wirayut blog interesgarrian espainolez TodoBi izeneko bloga iragarri zuten . Aurkezpenean diotenez, Business Intelligence, DataWarehouse, CRM, Cuadros de mando, Balance Scorecard eta beste gai batzuen inguruan egunean egon nahi dutenentzat.
Joan zen hilean, antzerako gaietara (Intelligence Économique ) zuzenduko den Grupie izeneko bloga hasi zuten Parisko Ecole de bibliothecaires Documentalistes delakoaren lehen mailako ikasleek. Gogor hasi dira gazte hauek. Lastima bloga ekainean itxiko dutela iragartzea .
Buztan Luzea The Economist-en
Gutxienengoei kasu egiten ikasi behar dugu, "nitxoak" aurkitu, arreta eskaini, ... eta modu eraginkorrean.
Gutxi gora behera, horretaz doa The Economist famatuak atzo atera zuen artikulua: Profiting from obscurity , What the long tail means for the economics of e-commerce. Enrique Dans-ek aipatzen du gaur bere blogean .
Duda barik, Interneteko buztan luzearen teoria-ri buruzko artikulu famatuena, Chris Anderson-ek idatzi zuen Wired aldizkarian: The Long Tail izenekoa. Erreferentziarako artikulu luzea, serioa eta ondo dokumentatua.
Euskal blogosferan aipatu izan da buztan luzearen teoria: Luistxo Fernandez-ek, gutxienez pare bat artikuluetan Buztan Luzearen soziolinguistika edo Blogen buztan luzea eta harpidetza motza artikuluetan eta, duela gutxi, Jabi Zabala-k propio Interneteko buztan luzea eta Internet euskadunari buruzko Euskara sareko buztan luzean artikuluak idatzi ditu.
Hala ere, uste dut ekonomilari gehienak erosogoak daudela gehiengoentzat arauak eta portaera amankomunak asmatu eta aztertzen. Azkarrenentzat tokia, beraz.