Hemen zaude: Hasiera Blogak Dantzing eibar

Dantzing

eibar

Eibarren ez dugu Ospitalerik behar, Mendarokoa dugu

Atzo Eibarko alkatearekin eztabaida izan nuen twitter bidez Eibarko Ospitalaren proiektua dela eta. Twitter tresna bikaina da, baina gaiak sakonago landu eta defendatzeko motz geratzen denez, blogera ekarriko ditut gai horren inguruan ditudan iritziak, eta baita, Mikel Larrañaga alkate izandakoak, gai berari buruz bere garaian bizi izandakoaren kronika oso interesgarria eta Eibar aldizkarian argitaratu duena.

Pozgarria da nork bere herriko alkatearekin horrelako komunikazio zuzena eta publikoa mantendu ahal izatea. Twitter-ek posible egin du hori, baina batez ere, oraingo honetan, Miguel de los Toyos alkatearen jarrerak, twitterlarion iritziak entzun eta erantzuteko disposizioak.

Eibarren ospitale bat egiteko asmoaren kontra idatzi nuen <eibartarrak> zerrendan, eta bertan esandakoak errepikatu ditut gaur goizean alkatearekin izandako twitter elkarrizketan. Josu Mendicuteren tweet bat izan da abiapuntua, eta gero hirurok aritu gara tweet trukean. Hemen Miguel eta Josuren artekoa, bettween tresnak biren artekoak bakarrik jasotzen baititu.

Alderdi politikoak eta ospitalea

Jakina, PSEk hauteskunde kanpainan esan zuen Ospitalea Eibarren jarriko zuela eta horren alde dihardu. Baina zer diote beste alderdiek? Prentsako artikulu batean EAJko Eva Juez-ek zera dio "alderdi politiko guztiak Eibarrek ospitale bat izatearen alde gaude". Ez dakit hala den, baina momentuz kontrakorik ez dut aurkitu. EAJk ez du egoki ikusten Torrekuan kokatzea, eta Matsaria proposatzen du. Aralarrek eta Bilduk Torrekuako lurrak poluituta daudela eta erosketa egiterakoan gauzak ez direla ongi egin salatu dute. Horrez gain, ospitalari nortasun juridiko pribatu-publiko ematearen aurka agertu dira, baina azpimarratu beharrean aurkitu dira Bildu eta Aralar ez daudela Eibarko ospitalearen aurka, baizik eta prozesua Udala nola kudeatzen ari den salatzen dutela. Ezker Batuak-ek ere garbi dio, zalantzarik gabe babesten duela ospitale berria Eibarren egitea.

Ba ni ez, ni ospitalea Eibarren egitearen kontra eta Mendarokoa handitzearen alde nago. Hona hemen nire arrazoiak.

Ospitalaren ingurunea

Mendaroko ospitalea toki egokian dago, bailararen erdigunean, ondo komunikatuta (errepide nagusitik gertu eta aparte aldi berean, autobusa bertaraino), ingurune lasai, osasuntsu eta ederrean, eta zabaltzeko nahikoa eremurekin ondoan. Txiki geratu dela aspaldi dakite bertako erabiltzaile eta langileek, eta handitzeko proiektua zegoen, eraikin berri bat eginez bertan. 

Ospitalea Eibarren egiteko hautatutako kokalekua (Torrekuan, Mendiguren y Zarraua enpresa egondako tokia) bi errepideren artean harrapatuta, errepideetako poluzioa arnasten, ingurune ospela (Ipurua eta Amañaren arteko erreka zuloan) desegokia da, baina Eibarren egin nahi izanez gero nekez aurkituko da kokaleku onik. Matsarian egitea tamaina bereko hanka sartzea litzateke nire ustez, bai ingurunearen ikuspuntutik, eta baita ere ondoren aipatuko ditudan diru-kontu eta lurraldetasunaren ikuspuntutik  ere.

Alkateak esan du Torrekuako kokalekuak Osakidetzaren babes teknikoa jaso duela. Baina eskatu al zaie Osakidetzako teknikoei bi aukera (edo gehiago) konparatu eta egokiena hautatzeko? Badirudi, irizpide politikoz hautatu dela kokapena eta ondoren eskatu direla informe teknikoak. Erabakia politikoa izan behar da, horretan ez dut zalantzarik, baina nik nahiago nukeen lehenengo informe teknikoak eskatu izan balira, bailaran ospitale bat eraiki edo handitzeko zein ote litzatekeen toki egokia, eta ondoren horren arabera hartu izan balira erabaki politikoak.

Diru-kontuak

Mendaroko ospitalea txikia geratu da, eta horren aurrean, lojikoena zirudien ospitale hori handitzea. Baina Eibarrek, bailarako hiriburu papera jokatuta, ospitale berri bat Eibarren jartzeko konpromezua lortu du Jaurlaritzaren aldetik. Eibarko Ospitale berriaren aurrekontua 30 eta 35 miloi euro bitartekoa (!¡ marjen politarekin funtzionatzen dute, eh!) izango omen da.

Krisia gora eta krisia behera, besterik ez dugun garaiotan, eta Osakidetzan ere baliabideak urritzen hasi direnean, harrigarria da ospitale berri bat eraikitzeko horrelako dirutza bideratzea. Orain gutxi, Kultura alorrean Jaurlaritzako Kultura Saileko ordezkariak honakoa esan zigun: "Ez dugu zentro fisiko berririk eraikiko, ez kulturan ez industrian. Joera guztiz kontrakoa da, konpaktaziokoa". Oker zegoen Kultura saileko ordezkaria, Osasun sailean expansio aroan jarraitzen dute.

Mendaroko ospitalea handitzeko aurrekontua 1,5 miliokoa zen (Eibarkoa baino 20 aldiz txikiagoa), eta horrekin 30 ohe gehiago eta konsulta gehiago eskaini ahal izango lirateke. Gainera, eta ondoko urteetan ere merkeago litzateke horri eustea, besteak beste oinarrizko zerbitzuak (administrazioa, harrera, telefonia, kudeaketa, ostalaritza, e.a.) konpartituak liratekeelako.

Eibarren ospitalea egitea erabaki da (30-35 miloi), eta ondorioz, Mendarokoa handitzeko proiektua (1,5 miloi) bertan behera geratu da.

Lurraldetasuna, bailara, Debabarrena

Osasunaren ikuspuntutik erabaki okerra iruditzen zait eta ekonomiaren ikuspuntutik inmorala, baina horiez gain herrialdearen garapen eta planifikazio ikuspuntutik kastastrofe bat. Herrietan bizi garenak nazkatuta gaude administrazioak zerbitzuak hiriburuetan pilatzeko duen joeraz. Horrelako lurralde txikian, dena hain gertu izanik, ez du zentzurik edozein tramite edo zerbitzu publikorako denok hiriburura joatera behartzea. Baina ondoren, bailaran, joera zentralista bera errepikatzen dugu.

Eibartik Mendarora 12 km daude. 20 minutu eskas autobusean edo kotxean. Amaña eta Ipurua auzoetako bizilagunak akaso joan ahal izango dira oinez ospitalera, baina hortik aurrera esango nuke gainontzeko guztiak garraio motaren bat erabili beharko dute ospitalera joateko. Eta behin garraioa (publikoa zein pribatua) hartuta, 10, 15 edo 20 minutu behar, ez da alde handia.

Ospitalea Eibarren jartzea erabakitzerakoan ez da aintzat hartu bailara mailako ikuspegirik, bakoitzak bere herrian nahi ditu zerbitzu guztiak, eta besteak hor konpon, kosta ala kosta. Proiektu egokiak eta jasangarriak? Ez, eskerrik asko, nik neurea!

"Agravio histórico"

Badirudi erabaki honen atzean Eibarren jasandako bidegabekeria historiko bat dagoela. Alegia, Mendaroko ospitalea eraiki behar zen garaian Eibarren jarri behar zela, eta Eibarrekin gaizki portatu zirela garaiko agintariek eta jukutria bat eginez horrelako oparirik merezi ez zuen herritxoan, Mendaron, jarri zutela ospitalea. Beraz, orain, 30 urte ondoren, zor historiko hori kitatzera datoz.

Bidegabekeria historiko hori nola gertatu zen jakiteko, primeran dator Eibar aldizkariaren azken alea. Bertan, Mikel Larrañagak, Eibarko alkate izan zenak (1979-1983) ospitala Eibarren jarri nahi eta azkenean Mendaron jarri izanaren kontua nola izan zen kontatzen du. Uste dut merezi duela osorik irakurtzea, eta sarean pdf-a bakarrik dagoenez, artikulua "aldatu" dut hona. Horra:


Hospital en Mendaro: ¿culpable o inocente?


Me propongo en este artículo saldar una cuenta pendiente con una parte de la población eibarresa que, a lo largo de estas dos últimas décadas, ha creado un estado de opinión en el que no salgo muy bien parado, al considerársenos a mí y a EAJ/PNV culpables de que el Hospital Comarcal del Bajo Deba no esté en Eibar, al haber permitido que el Gobierno Vasco, en base a intereses que nadie ha sido capaz de explicarme, lo ubicase en Mendaro. Transcurridos tantos años, sigue apareciendo el asunto de forma recurrente; por lo que éste puede ser un buen momento para marcar mi posición y explicar algunos aspectos que espero arrojen luz sobre lo que ocurrió. Y es que hay cosas que duelen. Mucho tiempo después de inaugurado el Hospital, tuve que escuchar del antiguo portavoz socialista en aquella primera legislatura que mis posteriores cargos en política fueron un pago del PNV por mi apoyo a la ubicación en Mendaro (en perjuicio de Eibar); de nada me sirvió intentar explicar que, en esos cargos que ocupé en Diputación, Juntas Generales y Gobierno, representaba a EA y no al PNV. Antes de entrar en materia, hago ya una declaración de principios, al afirmar rotundamente que, con la perspectiva que ofrece el tiempo, no tengo ninguna duda de que se tomó la decisión adecuada y que, si ahora me enfrentase a aquella situación, volvería a actuar de la misma manera.

Vayamos al asunto. Espero que, en primer lugar, se nos reconozca a los que en aquél momento gestionábamos los intereses del Bajo Deba haber conseguido para nuestra comarca el compromiso de la construcción del Hospital. Una vez logrado ello, se entró en el análisis de su mejor ubicación, para lo que el Gobierno Vasco inició una serie de estudios, al objeto de explorar las distintas opciones que podían existir. Para ello, estableció contacto con todos los municipios del Bajo Deba, ofreciéndoles la posibilidad de postularse como posibles receptores del Hospital, en base a terrenos disponibles que reuniesen unas determinadas condiciones de salubridad, ubicación, accesibilidad, centralidad, etc. En el Ayuntamiento de Eibar iniciamos inmediatamente los trabajos correspondientes, con el objetivo de encontrar ese terreno que se pudiese convertir en la futura sede del Hospital, en competencia con los terrenos ofertados por los demás municipios. Tras analizar las distintas alternativas, Eibar sólo podía presentar dos posibles ubicaciones: a) la escombrera de Azitain; b) la Residencia de Pensionistas, ubicada frente a la fundición de Alfa, tras el scalectric de Amaña, al comienzo de la subida a Arrate.

Transcurrido un tiempo, el debate se polarizó entre dos op ciones: Eibar y Mendaro. Puedo asegurar que yo personalmente, los concejales de mi partido y EAJ/PNV de Eibar defendimos, en el Gobierno Vasco y en el seno del partido, la opción de Eibar como futura ubicación del hospital -hasta la extenuación-. Yo mismo llegué a presentar mi dimisión de la Alcaldía y la entrega de mi carnet de afiliado si no se atendía nuestra solicitud de ubicar el Hospital en Eibar, actitud que fue secundada por el resto de concejales y por la Junta Municipal de EAJ/PNV de Eibar. Ilustraré la fuerza de nuestra defensa con una anécdota que me ocurrió en la sede del Gobierno en Lakua. Acudía a una reunión con Gotzon Olarte, viceconsejero de Hacienda -de la que, por cierto, regresé con un talón por una cantidad importante que puso fin al calvario que padecíamos con la obra paralizada del Polideportivo de Ipurua-. Pues bien, al salir del ascensor, me encontré con Jesus M. Akizu, alcalde de Placencia. Tras el saludo, quedó sorprendido al saber que yo iba a una reunión con Olarte; pues, al verme, dio por hecho que acudiría con él a una reunión con el consejero de Sanidad, a la que asistiríamos, en su creencia, todos los alcaldes del Bajo Deba, para tratar de la ubicación del Hospital -reunión cuya existencia yo desconocía-. Investigado el asunto, descubrimos que la reunión se ceebraba a iniciativa de Eleazar Arrasate, alcalde de Mutriku, que, intencionadamente, evitó mi presencia ocultándome la reunión, sabedor de mi defensa a ultranza de la ubicación de Eibar frente a la de Mendaro, que en aquél momento era asumida por el resto de alcaldes, salvo -obviamente- el de Ermua (por cercanía física a Eibar), que tampoco había sido invitado. Entenderán ahora el motivo de mi enfado y de mi carta de dimisión. Declaro pues, con la mayor seriedad, que tanto yo, como los concejales de EAJ/PNV, así como la organización local de ese partido en Eibar, defendimos la construcción del Hospital en Eibar con la misma energía, como mínimo, que los demás partidos. Avala cuanto digo un viaje  realizado a Madrid, en compañía de Jose Fernández Lara (cabeza de lista del PSOE), para entrevistarnos con Enrique Múgica Herzog, con el objeto de estudiar la viabilidad de reconvertir la Residencia de Pensionistas en Hospital Comarcal. Cierro, con ello, una primera parte que quería dejar clara y rechazo, enérgicamente, las acusaciones que en este sentido se me han hecho.

Entremos ahora en la segunda parte de aquél proceso de toma de decisión, planteándonos la pregunta que, a estas alturas, estará tomando cuerpo en la mente de los lectores. ¿Por qué, en un momento determinado, abandonamos esa beligerancia en la defensa de Eibar y aceptamos la oferta de Mendaro? Antes de entrar en la respuesta, aclaro que lo narrado hasta ahora está compuesto por hechos objetivos que han ocurrido realmente y su única lejanía con respecto a la verdad puede ser la fragilidad de mi memoria -que puede afectar únicamente a aspectos menores, nunca a lo conceptual-. En esta segunda parte que ahora acometemos, como podrán observar, quedarán espacios para la subjetividad, para la opinión y para el debate y doy por hecho que muchos seguirán pensando que Eibar era la mejor oferta. Vamos con ello.

Tras nuestra carta de dimisión del Ayuntamiento y el anuncio de la entrega de los carnets de afiliados del alcalde, concejales y Junta Municipal, se montó el correspondiente revuelo, que tuvo como colofón una reunión que se celebró en la sede de Lakua, entre el consejero Agirre y su equipo y yo mismo, acompañado, entre otros, por Jose M. Azkarate. Tras una tremenda enganchada con el viceconsejero Jose Andres Gorritxo (actual Director del I.M.Q., con el que mantengo una magnífica relación, a pesar del virulento encontronazo que protagonizamos y que todavía hoy recordamos cada vez que nos juntamos), nos emplazamos a una reunión más
técnica, totalmente desprovista de matices políticos, en la que se nos facilitarían las razones que llevaban al Gobierno a apostar por el emplazamiento de Mendaro. Se celebró la reunión, entre cuyos miembros recuerdo a Iñaki Azkuna (actual alcalde de Bilbao y entonces Director de Sanidad en el Gobierno) y, al final de ella, debo reconocer que los motivos que nos pusieron delante, avalando la elección de Mendaro, eran incontestables desde el punto de vista técnico-sanitario, desde la razón y desde el sentido común. Además, esa decisión iba acompañada de una serie de mejoras en las prestaciones sanitarias de Eibar. Tras conocer su  planteamiento, a mí me quedó la sensación de que, solamente desde un localismo desaforado e infantil, podíamos seguir defendiendo el emplazamiento eibarrés. Si de verdad buscábamos el mejor emplazamiento para el Hospital, la postura del Gobierno era la  adecuada: la oferta de Mendaro era la mejor.

Intento recordar a continuación algunas de las argumentaciones que se nos pusieron delante. La ubicación de un centro sanitario sobre lo que hasta unos días antes había sido una escombrera generadora de una nube de contaminación -que seguro que todavía recuerdan los vecinos de Azitain y calle del Carmen- y habitada por las ratas no era muy defendible, por lo que la opción de Azitain cayó a las primeras de cambio en lo que respecta al Gobierno. No así en lo que hacía referencia al PSOE, que defendió esta opción hasta el final, apoyando su argumentación en un folleto que llegó a publicar: le asistía el derecho a hacerlo. Es más, entiendo que cumplía con su obligación al defender el emplazamiento que más le gustaba (derecho y obligación que también me hubiese gustado ver reconocidos para mí y EAJ/PNV). Por otra parte, si somos capaces de visualizar un mapa del Bajo Deba, llegaremos a la conclusión de que Eibar ocupa uno de los extremos del valle. Además, todos sabemos que la Residencia de Pensionistas, de difícil accesibilidad, está en el extremo más próximo a Bizkaia, por lo que cualquier enfermo que tuviese que acceder al futuro Hospital y que viviese aguas abajo del río Deba se vería obligado a atravesar, además del valle, el centro urbano de Eibar que, en aquellos tiempos, sin la variante y las mejoras introducidas a posteriori, era como acometer un safari o un viaje en diligencia. Daba pánico pensar en las ambulancias atravesando Eibar con sus sirenas en horas punta. Y no debemos olvidar que, aunque Eibar y Ermua aportaban una importante masa de población, podría ser desesperante, para una persona de la calle del Carmen en apuros, llegar a la residencia a determinadas horas. Pero no era la falta de centralidad con respecto a la zona a atender (inicialmente se incluían también Ondarroa y Lea-Artibai) el único de los motivos. Los técnicos aconsejaban buscar un emplazamiento en el que primara la tranquilidad del paisaje y el alejamiento del casco urbano, para mayor confort de los enfermos, y parece razonable pensar que las vistas de la forja y la fundición de Alfa (ahora sustituidas por El Corte Inglés) no aportaban mucho en ese sentido. Hay otros aspectos a considerar, como la complejidad burocrática de la reconversión de la Residencia en Hospital que nos transmitió el ministro Mugica, y que dejo de enumerar por no alargar el escrito. En definitiva, los puntos -a favor y en contra- que éramos capaces de aportar desde Eibar debían ser confrontados con los que presentaban los demás posibles emplazamientos. Y, sencillamente, hubo uno que fue mejor que el nuestro.

Una vez tomada la decisión de ubicar el Hospital en Mendaro, se trataba de explicar esa decisión en los pueblos afectados. A este efecto, se celebró una charla informativa en el Salón de Plenos del Ayuntamiento de Eibar, en la que los miembros del Gobierno (nuevamente, Azkuna) presentaron los motivos de su decisión y en la que se pudo conocer, de primera mano, todo el proceso de toma de decisión y plantear libremente las dudas y preguntas que pudiesen surgir. Al final de la exposición, cenamos en el Artola los ponentes con alguna persona que pude pillar al vuelo; entre ellas estaba Juan Sánchez Vallejo, persona poco sospechosa de nacionalista y con un nivel de conocimientos en materia de sanidad muy superiores a la media. Debo reconocer que me tranquilizó conocer su opinión y su posición favorable al emplazamiento de Mendaro y, para mí, fue enriquecedor ser testigo de la crítica, feroz pero constructiva, que Juan aplicó al trabajo de la Consejería, en general, y al Mapa Sanitario que se estaba elaborando, en particular. Puede que también haya quien esté de acuerdo conmigo en que, a veces, en política, nos puede el localismo, y queremos el Hospital en nuestro pueblo y, a poder ser, debajo de nuestra casa, y el vertedero de basuras no en el pueblo vecino, sino en el más alejado posible. Por eso, también a veces, las instancias superiores ayudan a dar sentido común y poner orden en estos temas que
afectan a intereses contrapuestos de distintos municipios.

Antes de terminar, una última reflexión: los socialistas afirmaban que EAJ/PNV impulsó Mendaro por razones electoralistas. Y yo me pregunto: Si el móvil era ése, habida cuenta de la tradición socialista de nuestro pueblo, ¿no hubiese sido más conveniente para los intereses de EAJ/PNV hacer el Hospital en Eibar, un pueblo donde la llegada del nacionalismo a la Alcaldía fue una sorpresa y era, por lo tanto, un sitio donde convenía fortalecer y consolidar el nacionalismo, antes que favorecer a Mendaro donde tenía mayoría absoluta?

Termino y resumo, destacando los tres aspectos que a mí me importan:
1o. No se puede acusar a Mikel Larrañaga y a los concejales de su partido, ni a EAJ/PNV, de no haber defendido el emplazamiento de Eibar frente al de Mendaro, más allá del límite de lo razonable. Hecho objetivo y no sometido por ello a opinión ni a polémica.
2o. Rechazo rotundamente que yo recibiese favores de EAJ/PNV por ceder en mi postura sobre el Hospital, entre otras razones porque ya no estaba en EAJ/PNV cuando accedí a mis responsabilidades posteriores en política. Hecho también objetivo.
3o. Desde el punto de vista técnico-sanitario, el mejor emplazamiento posible que en aquellas circunstancias se presentó ante el Gobierno Vasco fue el de Mendaro. Hecho subjetivo y, por lo tanto, opinable y discutible.

En cualquier caso, a mí no me van a encontrar en esa discusión porque, ufff... Después de veintitantos años, ¡no saben qué tranquilo me he quedado! Con este artículo cierro el capítulo, en lo que a mí respecta. Lamento que haya salido un poco largo y, quizás, un tanto denso, pero las circunstancias así lo requerían.

Por cierto, no se puede terminar este escrito sin reconocer la calidad del Hospital de Mendaro, el excelente trato que recibimos sus “clientes” y el buen hacer de sus profesionales, que creo que es reconocido por la mayoría de sus usuarios.
Ondo ibili.

Mikel Larrañaga Mandiola
Eibar Aldizkaria, 104 zkia, 2011ko azaroa.

 

 

Kalamuako eski estazioa

Mendiak zurituta, hartu eskiak eta Usartza eta Kalamua inguruetan ibili naiz gaur. Ah ze gozamena hartu dudan. Orain 40 urte inguru dagoeneko inguru horietan bertan eskiatzen ibiltzen zirenekin akordatu naiz. Arrastrea eta dena antolatu zuten Klub Deportiboko eskiatzaileek. Gaur egun Pirinioetara egunean joan eta etorri egiten da eta Kalamuan eskiatzaile gutxi dabil. Baina bai ondo ibiltzen dela horrelako egunetan!

2009-12-20_Kalamuara-eskiatzen 001

Santa Kruz eta Urko Arrateko bidetik.

2009-12-20_Kalamuara-eskiatzen 005

Kalamuara bidian.

2009-12-20_Kalamuara-eskiatzen 007

Kalamua

2009-12-20_Kalamuara-eskiatzen 010

San Roman

 

 

Oier Araolaza 2009/12/21

Noiz da Gaztaiñerre?

Eibar, Ermua eta Soraluze aldean ospatzen den jai bat da Gaztaiñerre. Izenak adierazi bezala gaztaina erreak jatea da festaren zutabeetako bat. Astelehen buruzuriz egiten dira afariak, karakolak tarteko, eta postrean gaztaiñak jan ohi dira. Baina noiz da Gaztainerre?

Orain urte batzuk atera aritu ginen <eibartarrak> posta zerrendan horren inguruan eta Juan San Martin-ek Antzinako Eibar

liburuan argitaratutako testua jaso genuen.


San Martin-ek bere garaian ezagututako eztabaida bat argitu nahi zuen horrekin. Autua hauxe zen:

  • Batzuen ustez Domu Santu egunaren ondoko bigarren astelehenean ospatzen da Gaztaiñerre
  • Beste batzuen ustez Arimen Egunaren ondoko bigarren astelehenean ospatzen da Gaztaiñerre


Kontua da normalean ez dela arazorik izaten, bi ekuazioak aplikatuta astelehen berbera tokatzen delako Gaztaiñerre, baina bospasei urtetik behin suertatzen da diferentzia, eta aurten tokatu da!!!

Aurten Domu Santu eguna (azaroak 1) igandea izan da eta Arimen Eguna (azaroak 2) astelehena. Beraz...

  • Domu Santu egunaren ondoko bigarren astelehena azaroaren 9an izan da.
  • Arimen Egunaren ondoko bigarren astelehena azaroaren 16an izango da.


Biba, badaukagu diskutitzeko aukera!!!

Juan San Martinek epaia eman zuen: "Iritziak iritzi, Arimen egunetik bigarren astelehenean ospatzen da". Baina, eztabaidaren onurak ere aintzat hartzen zituen: "Jan-edan zaleentzat hain da egun ona, baziren astelehen bietan behar zela esaten zutenetarik ere, eta Guruzeta korresponsalarentzat, duda hoiek kontuan harturik, azaroko astelehen guzietan ospatu behar zen."

Oier Araolaza 2009/11/11

No photos!

Eibarko Arma museoan ezin da argazkirik atera. Eibarko industri ondarea eta historia ezagutzera emateko sortu zen museoa, baina ez du laguntzarik nahi lan horretan. No photos!

Utah-ko Unibertsitatetik etorritako ballet dantzari talde batekin ibili gara Aste Santuan Eibarren euskal dantzak irakasten. Dantzak irakasteaz gain saiatu gara batera eta bestera eramaten hemengo gauza batzuk ikus ditzaten, Zuberoara maskaradak ikustera joan ginen, Arratera lainoak eta euria ikustera igo gara, Bilbo, Donostia, Deba...

Ostegun santuan Deban geunden, aurretik deitu genuen turismo bulegora eta eliza barrutik ikusteko aukerarik izango ote zen galdetu genuen. Baietz, irekita izango zela. Bertara joan eta eliza itxita. Turismo bulegora joan eta hura ere itxita!
2008-03-18_Arma-Museoa-Eibar_24
Asteartean Eibarko arma museoa ikustera joatea proposatu genien eta baietz, pozik ikusiko luketela. Deitu genuen bertara eta aste santuan itxita dagoela. Arraroa egin zitzaigun, opor egunetan itxita museoa, baina hasi gara ohitzen. Dena den, Eibarko museotik asteartean mesede berezia egin ziguten eta itxita behar zuen orduan guretzat irekin, bikain. Hasi gara museoa ikusten eta Utah-ko dantzarien irakaslea pozik, halako pistola nahiko berezia dela, ez zuela inoiz ikusi eta bere lagunei erakutsiko diela. Atera du argazki kamera, baina berehala etorri zaigu arduraduna eta debekua, ezetz, debekatuta dagoela argazkiak ateratzea museoan. "No photos, no photos".

Ez dut ezer  ulertzen. Benetan. Zergatik ezin daitezke atera argazkirik arma museoan? Museoa Eibarko industria ekoizpena ezagutzera emateko egingo zen ezta? Beraz, argazkiak ateratzeak helburu horretan lagundu baino ez du egiten! Museoko zuzendaria banintz nik zera esango nieke bisitariei: "Take photos please, egin argazkiak ahal beste eta zabaldu mundura!!". 

2008-03-18_Arma-Museoa-Eibar_19

Antzerkia zaborra balitz...

Gaur antzerkian izan gara Izar eta biok. "Bremengo musikariak" ikusi dugu Elgoibarko Herriko Antzokian. Trenean joan gara —hori berez da emozionantea— eta lehenengoak iritsi gara txarteldegira. Ez da meritu handia izan, erantzun eskasa izan baitu deialdiak.

50 lagun ez ginen izango antzokian. Tripako mina egiten zait horrelakoetan, beraz, nahiago dut pentsatzea zerbaitek kale egin duela: propaganda ez dela ondo egin, egun eta ordua ez zirela egokienak —goizean krossa izan da Elgoibarren, 16:30ak goizegi izan daiteke iganderako—, auskalo... Izarrek eta biok behintzat gozatu dugu.

Antzerkia beti da esperientzia majikoa, eta umeentzat are gehiago, ia hipnotikoa esango nuke. Gaurkoak ere osagai erakargarriak zituen: istorio eder bat, elkarrizketa errimatuak, musika zuzenean, animalia hiztunak, lapurrak eta emozioa. Baina antzokia ia hutsik.

Izarrekin umeei zuzendutako antzerkiak ikusten hasi nintzenean —alegia, gaueko ordutegiari uko egin ondoren arratsaldekoa existitzen dela deskubritu nuenean— umeei zuzendutako ikuskizunen mundua apustu segurua zela pentsatu nuen. Antzokiak erraz bete eta ikusleak beti konforme. Gainera, hasieran erdi-purdiko lan batzuk —dantzako bat tartean, oso eskasa bera— tokatu zitzaizkidan, eta antzokiak beteta.

Baina azken aldian antzerki ederrak ikusi ditugu antzoki erdi hutsetan eta dagoeneko ez dut negozioa hain garbi ikusten. "Galipotx" musikalak —aktore-abeslari onak, montaje bizia, musika gustagarria— sarrera erdia bakarrik lortu zuen Eibarko Coliseoan abenduan, eta urrian berriz "Ni ez naiz txotxolo" Eibarren eta "Handitan" Elgoibarren —estreinaldia zen— ikusi genituen, eta bietan ere erdipurdiko sarrerak izan ziren. Pailazoek errazago betetzen dutela iruditu zait, bai Txirri, Mirri eta Txiribiton telebisiboak eta bai Pirritx eta Porrotx modakoak betekada eta ikuskizunerako bermeak dira, baina ospe gutxiagokoekin —Zirko Ttipia malabaristak ikusi dugu Ermuan azaroan— eta ahalmen eskasagokoekin —Poxpolo eta Mokolo Eibarren izan ziren orain hilabete batzuk— ere antzokia lepo. Titulu klasikoek ere —Hiru txerrikumeak eta Txanogorritxu ikusi ditugu Glu-glu-rekin— tiradizo handia dute.

Ermua, Elgoibar eta Eibar artean, umeentzako antzerki eta ikuskizun programazioa polita daukagu. Bergara, Azkoitia eta Debara ere joan izan gara antzerkia ikustera, baina normalean hiru horietan gabiltza eta iruditzen zait hiru herri hauek (eta Plaentxia?) bakarra bailiran erabiltzera jo beharko genukeela. Orain 15 urte Elgoibarrera dantza ikastera hurbildu ginenean Jose Inazio Sarasuak garbi esan zigun, udalak mankomunitateetan elkartu badira zaborrak biltzeko, ez daukala zentzurik behar gorriagoa duen kultura alorrean bakoitza bere kasa ibiltzeak. Debabarrenaturismo-ren agendan bateratzen da bailarako kultura programazioa, baina programatzaile eta komunikabide lokalek mugak zorrotz errespetatzen dituzte, eta erne ibili behar da auzokoaren eskaintzaz jabetzeko.

Datorren astean beste goxoki bat Coliseoan: Kartoibiraka Markeliñe-kin!

Dantzing

Hitzen eta gorputzen dantza

Oier Araolaza Arrieta (Elgoibar, 1972) Kazetaritza eta Antropologia ikasketak egin ditut, ETBn eta Elhuyar-en egin dut lan, baina azken urteotan dantzaren komunikazioan eta kudeaketan ari naiz buru-belarri dantzan.com elkartean. Eibarko Kezka dantza taldea dut bigarren etxea eta Donostiako Argia dantzari taldeak argitzen dit bidea.  <eibartarrak> posta zerrendaren bidez Interneti zukua ateratzeko aukerak ikasi eta dantzaren alorrean aplikatzen saiatu naiz. dantzan.com izan da ahalegin horien ondorio nagusia, euskal dantzarien informazio gune bat. Blog honetako testuen lizentzia: Creative Commons by-sa
Azken erantzunak
Lantz ere bai Oier A., 2012/01/14
Raices Luistxo, 2012/01/05
Ah zer mugimendua hor goian! oier a., 2011/12/30
Hor be bai! oier a., 2011/12/28
Etiketa lainoa
012 2007 2009 2010 ADDE Arrate Dantza a-gripea abangoardia administrazioa agenda akondia amateur antton-luku antzerkia apaizak ar argazkiak argazkilariak argia argia-aldizkaria argia-astekaria argia-urtekaria arimen-eguna arkeologia arma-museoa armia-eibar arratetikuak arrazismoa aste-santua aztarnak bailara balantzea ball-dels-espies baltasar baztan beltza belztasuna berano berdintasuna bertsolamintza bertsolaritza bidegorria bideoa bideoak bilera bizikletan bizkaia boise bortizkeria buruhandiak codesyntax cromlech dant dantza dantza-elkarteak dantza-jauziak dantza-sektorea dantza-tradizionala dantzan.com debabarrena delfin-colome diaspora diru-laguntzak domu-santu dorrea eibar ekain elgoibar elurra elurtuta emakumeak ermua erraldoiak erregeak erreseina erromatar eskia eskiatzen esku-dantza eskualdea estatu-batuak etakitto euskal-jaia euskal-kultura euskara eusko-jaurlaritza ezpata-dantzak festak filipe-oihanburu frantisek-pospisil gaba-beltza gaixotasuna gardnerville gaztaiñerre gerra gripe-a gripea halloween harrespila hitzegiten hizketan hizkuntza hiztegia hollywood ibilaldiak ibilbideak ikasten ikerketa ikusentzunezkoak inauteriak internet irekia iñaki-perurena jaurlaritza jeremy-carter-gordon kalamua kamerariak karnabalak kazetaritza kep kilimon konplexuak kuestazioak kultur-politika kultura kultura-plana kultura-planak kultura-saila kulturaren-euskal-kontseilua kulturaren-euskal-plana kulturen-aldeko-herritartasun-kontratua lana mallabia maltzaga manu-a-manu manu-redondo mendaro mendia miguel-de-los-toyos mikel-laboa mikel-larrañaga modernoa monica-runde morris multak museoak musika mutil-dantzak neskak oinez oinkari olinpiadak ondarroa ordizia osakidetza ospitalea polonia poznan profesional programazioa puska-biltzea raices santaneroak shanghai silberio-beristain sinboloak soroluze space-invaders stargate susyq telebista tradizioa tradizioa-eta-sorkuntza tradizioak tradizionala trikuharria txangoak txapelketak txina txingoak txistua udala umeak umeekin unai-brea urkulu urtekaria worldploneday2008 zentzua zutabeak