Azken hiru urteotan nabil ikusten pertsonaia berri bat Olentzeroren ondoan: Mari Domingi(n). Egia esateko, Olentzero bera ere hainbat tokitan nahiko berria da, edo berrasmatua: Negua iragartzera datorkigun ikazkina izatetik, Jesus jaio dela esatera; eta hortik Bizarzuri euskalduna izatera, umeei opariak ekartzen dizkiona.

Gure mito eta mitologia egokitzea ez dut gaizki ikusten. Txarrena da beti beste batzuen ereduetara egiten dugula. Ez ahaztu Olentzerok errepresentazio askotan dagoneneko ez duela pipa erretzen, tripa ere txikiagoa duela. Zer esanik ez bere mozkorrillo itxura, Olentzero pertsonaia garbia eta politikoki zuzena da!

Horregatik agertu da Mari Domingi(n). Lehen ez zen existitzen Olentzeroren andrarik. Bila ibili naiz Barandiaranen "Diccionario de mitología vasca"-n, ezkonduta zegoela herri bakar batean zioen, Lesakan, oker gogoratzen ez badut. Mari Domingi(n) ez da liburu horretan inon agertzen.

Baina jakina, emakume bat jarri behar da, parekidetasuna, badakizue. Faltsua, baina. Zein parekidetasun da hori? Emakume asmatu bat jarri eta zertan? Emazte laguntzaile isila baino ez da, barren! Horretarako nahiago dut ezer ez asmatzea. Gainera, -eta eibartarren posta zerrendan esan nuen moduan- euskal tradizioari segituz, Olentzero ez zen mutilzaharra izango? Horretaz aparte, politikoki zuzena izan behar beti! Itxura fisikoaz gain, ezkonduta egon behar! Ezin da homosexuala izan Olentzero? Edo misoginoa? Edo lorerik lore doan gizona? Pour quoi pas?

Tristea iruditzen zait montatu dena, eta ez dut uste andrazkoon duintasunaren alde egiten duenik. Kantu batetik ateratako izenarekin, familia tradizionalaren alde egitea. Noizko euren umeak?

Hemen Mari Domingi(n) kantua:

Horra Mari Domingi
begira horri
gurekin nahi duela
Belena etorri.

Gurekin nahi baduzu
Belena etorri
atera beharko duzu
gona zahar hori.

Hatoz, hatoz, zure bila nenbilen ni!
Hatoz, hatoz, zure bila nenbilen ni!
Hatoz, goazen adora dezagun
Belenen jaio dan haur eder hori
haur eder hori.

Zergaittik rekuperau dodan mezua? Azken aldian Durangon pare bat mutil ikusi dittudalako prakak didilizga, post honetan kontatzen dodana baiño beherago, ipurdi azpixan, jausi egitten jakuezen frakok eta ibili ezinda zebizen. Eta idatzittakuaz akordau nintzan.

Hona hamen mutillak moderno ibiltzeko bihar dittuen azalpenak:

Agindutako moduan, erakutsi bihar detsuet gizonezkuori benetan guai, cool eta in izateko nun eruan bihar dittuzuen frakok. Behaketa intentso eta luzearen ondorixuak dira hónek; hortaz,benatakuak

In, fashion, cool eta guai izan nahi badozu; hogei urteren bueltan bazabiz; ule asko badakazu (buruan); oso argala bazara; eta intelektual,hip-hopero, rapero edo pijoa ez bazara, balio detsu (ze uste zenduen ba, chic izateko arau asko bete bihar dira)

Badakit baldintza hónekin gatxa izan leikela betetzia. Halan da guztiz be, nik neure aportaziñua egin nahi detsuet, aholkuak emon.

Ule asko izatiana inportantia da, ze luuuuze laga bihar dozue. Kizkurra izan ezkero, Jackson fivek baiño haundixagua,11811-ko anuntzixokuan antzera.

Lelengua beteta, jo deigun fraketara: ipurdi azpittik eruan bihar dira, ez dakitt oso ondo ze mekanismo erabiltzen dan frakeri eusteko baiña ipudiko kurbian azpittik derrigor. Jertsia, beraz, luzia izan bihar kantzontzillo bistan ez ibiltzeko. Baiña kantzontzilluak momenturen baten seguru ikusiko jatzuezela. Horregaittik, ganorazkuak eta garbixak erabilli! Ez jantzi nik ikusi nittuanak; horixak goma gorrixakin eta kriston letra haundixak eta
baltzak. Oso-oso zatarrak.

Inkomodua, fijo dala, batez be jarritta (zitturoian hebilliak aurre alde horretan egin bihar daben presiñua ez da oso atsegiña izan bihar....

Zuek ikusi: "para lucir hay que sufrir".Baten batek probatzen badau esango desta