Duela egun batzuk idatzi nuen hemen bertan Twitter euskaratzearen aldeko ekimenaz. 1642 lagunek sinatu dute act.ly zerbitzuan horren alde. Sustatzaileek jarritako helburua oraindik urruti dago (3000 sinatzaile, tuiterlari izan behar dutenak gainera), baina ea jendea animatzen den eta kopuru horretara iristen garen sare sozial hau ere gure hizkuntzan izan dadin.

Aste honetan harrittua eta perplejua geratu naiz Al Jazeera euskaraz ekimenaren berri izan dudanean. Ostiralean Albisteak 2.0 telebista saioa grabatu ostean hasi zen Patxi Gaztelumendi kontu honekin. Asteartean idatzi zuen bere blogean, "horrelako telebista bat interesgarri egiten bazaigu, zergatik ez aldarrikatu holango telebista gurean, euskaraz?" Eta hori da kanpaina ero honetatik gehien gustatzen zaidana, ausardia.

Ideiarekin bat etorriz gero, act.ly-ko hau sinatu eta ReTuiteatu.

Hona hemen nolakoa izan zitekeen Al Jazeeraren webgunea euskaraz.

#aljazeeraEuskaraz, una campaña molona, este apunte en castellano

Hautsak harrotu dituzte pasa den igandean Donostiako Antigua auzoan Joseba Egibarrek Espainiaz esandako hitzek. Bertsio bat; beste bertsio bat. Nik, hala ere, beste kontu bati erreparatu diot: astelehenetik aurrera Onda Vasca da Herri Irratiaren ardatza, eta...

Aste honetako aldaketa honek esan nahi du goizean Xabier Lapitz dagoela 7:00etatik 11:00etara, Iñaki de Mujika 14:00ak arte Gipuzkoan, Felipe Retamal eta Forki iluntzera pasa dituztela, gauean arituko dela Jon Martija.

Loyolamedia.com gunean oraindik programazio zaharra ageri da. Eta Ondavasca.com jpg irudi bat da, ez besterik.

Baina Xabier Lasak kontatu zuenez igandeko Berrian, euskarazko esatari asko kalera bota dituzte: Alberto Gorritiberea, Imanol Ubeda, Mikel Markez, Uxue Alberdi eta Oier Guillan. Ez horiek bakarrik soilik: baita Esther Esparza ere (Alvarez Solis zuen kolaboratzaile). Eta jende gehiago.

Nola bereizi espainolengandik irratia gaztelaniaz egiten bada? Non dago diferentzia?

Gaueko oharra: Goizeko 8:00ak aldera idatzi dut apuntetxo hau Sustaturako: Egibarren hitzak eta Herri Irratia-Onda Vasca. Goizeko 10:00ak aldera publikatu dute. Apuntean bertan utzitako komentarioei esker jakin dut jende gehiagok idatzi duela egun hauetan gai honi buruz.

Alberto Gorritiberea irrati profesionala. Joxe Aranzabalek Faroan.

Irrati eredu elebidunak. Edorta Aranak Hamaika ikus-entzuteko jaioak blogean.

Herri Irratiaren Loiolako egoitza itxi egin dute. Berrian gaur arratsaldean argitaratutako apuntea.

Asko maite dut Herri Irratia eta oraindik ere dezente entzuten dut (irratian ere zappinzalea bainaiz). Horregatik izango da blog honen lehenengo apuntea Mariano Ferrer handiaren erretiroari buruzkoa.

Ostiralean Lugaritzen egon nintzen Bide Ertzean laukotearen emanaldian. Aretoa beteta, kontzertu majoa eskaini zuen Toxic Twins anaiek gidatzen duten taldeak. Imanol Ubeda abeslariak detaile polita izan zuen bertaratutako hainbat lankiderekin (bera ere Herri Irratian aritzen baita beharrean) eta azken kanta beraiei eskaini zien: “nik ezin dizuet lanpostu bat eman, baina kanta hau zuentzat da”.

Auskalo zer egingo duen Grupo Noticias-ek Herri Irratiarekin. EAJ deseroso baitago Ajuria-Eneako jauregian agintzen ez duenetik eta kontua ei da Onda Vasca irratiarekin uztartzea edo.

Atzera begira, Mariano Ferreren "El kiosko de la Rosi"z gain, Josean Alkorta zenaren ahotsean entzundako Realaren partida haiek etorri zaizkit gogora. Tito Irazustaren garaiak ziren (Herri Irratian eta Eginen aritzen baitzen gure Leandro laurogeigarren hamarkadan). Gero, 1987an edo 1988an, Iñaki de Mujikak hartu zuen honen lekukoa. Edo Gregorio Gálvez eta Forkiren musika tarteak, besteak beste, gaur egun ere jarraitzen dutenak.

Orain, goizetan, Felipe Retamalek gidatzen duen saioarekin esnatzea gustatzen zait (nahiz eta jarraitu “informazio praktikoa” esaten trafikoari eta eguraldiari eskainitako tarteari) eta, arratsaldeetan, noizean behin bada ere, Jon Martijaren saioa ere entzuten dut. Karmele Aranbururen solasaldia, berriz, ezin izaten dut askotan entzun, baina esatari beterano honen eguerdiko informatibo haiek gogoan ditut ere ("Euskadin gaur"). 

Esan bezala, ikusiko dugu zer geldituko den udazkenean.

Herri Irratia, este apunte en castellano

Larunbatean komunikabide batzuk azkar ibili ziren Tenerifeko 25 urteko mutil bati leporatzen bere bikotekidearen alabaren hilketa. Azkarrena eta traketsena, ABC. Larunbateko azalean prozesatu eta di-da epaitu baitzuen mutila. Baina handik ordu batzuetara, epaileak askatu egin zuen, itxura guztien arabera mutil honek ez baitzuen ezer egin. Beste batzuk dira hanka sartu zutenak.

Igande goizean, berriz, Leitzan izandako "atentatuarekin" esnatu ginen. Orduak pasa ahala, berriz, gauzak nahasten joan ziren eta atentatua Bartolín style ekintza bihurtu zen. Gogoratuko duzue, nola duela hamaika bat urte Bartolín zinegotzia Irunen agertu zen.

Gipuzkoako Batzar Nagusiek deituta, herrialdeko zenbait kirol taldek bat egin dute emakumeen aurkako biolentzia salatzeko kanpainarekin. Larunbatean, Real Unionek parkarta bat atera zuen Nasticen kontrako partidan. Eta Nagore Laffage gaixoaren ama (gaixoa) ikusi nuen palkoan agintariekin.

Larunbatean bertan, Gal Estadioan, Real Unión taldeko aulkian zegoen 2008an bost hilabete kartzelan pasa zituen jokalari bat, beste hainbeste emakumeren kontrako sexu erasoak egiteagatik akusatuta. Bere zorionerako, Ertzaintzak Gernikan beste pertsona bat atxilotu zuen eta pertsona horri egotzi zizkioten aipatu krimenak. Geroztik, nik dakidala behintzat, komunikabideek ez dute ezer esan.

Horrela egin beharko lukete beti. Epai irmoa izan arte inor ez baita erruduna.

Zergatik jokalari horren egoera salbuespena da gaur egun? Arau izan behar zuen.

Buscando culpables, este apunte en castellano.

Fareed Zakaria Newsweek aldizkariko editorea da, eta CNNko GPS elkarrizketa programako aurkezle, besteak beste. Munduko zati honetan ibili zen duela egun batzuk The Post-american World liburuaren promozio tourrean (honetan ere, besteak beste).

Aukera hori ez zuten alferrik pasatzen utzi La Vanguardia periodikoaren kontrazaleko La Contra atalekoek. "Mundua antiamerikarra zen eta gaur jada postamerikarra da" esaldia nabarmendu dute tituluan bertan.

Esaldi azpimarragarri batzuk daude tarte horretan. Munduak dituen arriskuei buruz galdetuta, zera erantzuten du:

"Benetazko arriskua ez da terrorismoa, boterearen mahaian etorri berriei tokia egitea baizik. Lege historikoa da: gora begira dagoen potentzia bat boteretsuen mahaian hartzen ez dutenean, dagoen mundu ordena lehertarazten saiatzen da eta berea sortzen".

Komunikabideen etorkizunari buruz, berriz:

"Alde egindako publizitatea, ez da bueltatuko. Eta lehen iragarkiek finantzatzen zutena, orain irakurleek pagatu beharko dute. (...) Irakurle gutxiagok gehiago ordainduko dute. Periodiko bat produktu oso garestia da, merkeegi saltzen zena dirulaguntza publizitarioagatik".

Demagun Google iritsi berria dela. Gozoak daude Murdoch eta beste jauntxo batzuk berarekin. Newsweek atarian topatu dugu jauntxoen esaldi hau: "Beraiek (komunikabide taldeetako buruek) diote Google dirutza ari dela egiten beren edukiak inolako lotsarik gabe hartuz eta beraiek zuzentzen dituzten periodikoak negoziotik kanpo utziz".

Gauzak horrela: Google-k lehertarazi al du jada ordena zaharra?

Mikel Iturria. Ordena zaharra vs. ordena berria. Aktan jasoa. Sustatu. 2009-10-10.

2003ko otsailaren 20an Entzutegi Nazionalak Euskaldunon Egunkaria itxi eta hainbat kide atxilotu zituela gogoan izango duzue, noski. Martxelo Otamendi askatu zutenean, Euskal Herriko hainbat tokitan ibili zen jendearen berotasuna jasotzen eta eskertzen. Altza Kultur Etxean entzun nuen nik, Txema Auzmendiren omenez  eginiko ekitaldian.

Oker ez banago, Martxelok zioen hemengo burgesiak ez zuela periodikoetan inbertitzen. Hemen Euskaldunon Egunkaria, baita Berria ere, aurrera ateratzeko herritarren partaidetza nahitaezkoa zela.

Mariano Ferrerek ere noizbait esan izan du antzeko zerbait. Berak zioen 2001eko sustoa pasa ondoren (Mayor Oreja-Redondo Terreros), EAJk ikasi zuela eta "beraien" komunikabideak sortzeko bidean jarriko zirela. Halere, handik hilabete batzuetara, Marianok berak zioen ezetz, ez zutela ikasi.

Sozialistak ere ez dira atzean gelditzen, baina PPk agintzen duen komunitateetan nabarmena da zein garrantzia ematen dioten komunikabideei. Lizentziak barra-barra banatzen dituzte lagunen artean.

Itxura guztien arabera, EAJ gobernutik kanpo dago une honetan bertan. Gauzak horrela, PSEren (edo PPren) esku geratuko dira euskal komunikabide publikoak.

Indar abertzale nagusiak altaboz horien kontrola galtzen baldin badu, ederki kostako zaio boterea errekuperatzea. Berandu da orain. Lehenago espabilatu behar zuten.

P.S.: Isaías Carrasco duela urtebete erail zutela enteratu naiz eguerdian. Gugan bego!

"Hasiera batean, familiak erabaki zuen Mikel intimitatean agurtzea, beilategiko joan-etorriaren ondoren, pasa den asteartean, alor ezberdinetako izen handi asko bildu baitziren bertan. Baina, lagunek erakutsitako interesa zela-eta, errautsak haizatzeko tokia eta eguna jakinaraztea erabaki zuen (familiak).  Eta komunikabideei eskatu zien ez grabatzeko eta filmatzeko ekitaldia".

Diario Vasco: Agiña ahora es más sagrado, 2008ko abenduak 8.

Interneten dagoen kronika laguntzeko, ekitaldiaren 20 argazki eskegi dituzte. Goiko paragrafoaren arabera, badirudi kazetaria berak ere deseroso idatzi duela kronika.

Google-n bilaketa azkarra egin dut (Agiña + Laboa) eta badirudi Gipuzkoako mediorik zabalduena dela, prezeski, familiaren nahia alde batera utzi duen bakarra. Gainerakoek ez dute argazkirik jarri. Eta ekitaldiari buruzko kontaketa zeharka egin dute.

Ez dut garbi. Alde batetik, horrelako une batean hildakoaren sendiak agertutako nahia errespetatu beharra dago. Bestetik, baina, halako pertsonai baten aurrean egonik, ez zait hain gaizki iruditu erreportajea, tonoa ere egokia baita.

Zer iruditzen zaizue? Nahi baduzue, of course.

Mikel Laboa: no se respetó el deseo de la familia

Ekitaldia 19:30ak pasata hasi zen Donostiako Kursaal Jauregiko Auditorioan. 1700 lagunekin bete egin zen lokala, Berriako langile, irakurle, gizarte eragile, politikari, eta abarrekin.

Berandu konturatu nintzen ekitaldira joateko Berria egunkarira deitu behar zela telefonoz eta Beni komandanteari eskerrak lortu nituen azken orduan pare bat gonbidapen. Atarian Eibarko enbaxadore den Serafin Basauri eta bere koinata Mariajerekin egin genuen topo, baita Raúl Pérez, Irutxuloko Hitza periodikoaren zuzendariorde nekaezinarekin ere.

Eneko Olasagasti jaialdiko zuzendariaren kontrol mahaiaren ezkerretara eseri ginen. Geunden tokitik ikusi genuen tokia erreserbatuta zuten guztiek nola okupatu zituzten beren eserlekuak. Eta halako batean argiak itzali eta hasi egin zen ekitaldia.

Eszenatokian atzo lauko banda osatzen zuten Logela multimediako lagunak (bateria, gitarra, kontrabaxua eta teklatuak edo perkusioa) egon ziren jaialdiari erritmoa jartzen. Atzealdean zintzilikatutako periodiko ale zaharrak zeuden. Zenbait dantzarik soinean zituzten kamiseta bakoitzaren letrak erabiliz hitzak osatu zituzten, finean hori baita periodiko batek egiten duena, letrak batuz esanahiz beteriko berbak sortzea. Lurra, ura, berria, herria, euskal, herria…

Leire Bilbao poeta ondarrutarrak hartu zuen hitza ondoren. Ezkerreko pasilloan argiztatu zuten berak okupatzen zuen tokia eta ele batzuk irakurri zituen. Ezkerretik eta eskuinetik atera ziren ikuskizunak iraun zuen bitartean Gari Berasaluze, Castillo Suarez (Xabier Mendigurenek idatzitakoa irakurtzeko), Kevin Heredia kolektibo literarioaren izenean aritu zen ordezkari dotorea, Anjel Lertxundi (kontatu behar dut Stock 13n pasa den ostegunean eginiko musika entzunaldi komentatua), Edi Naudo aktorea (Victor Alexandre idazleak katalanez idatzitako testua leitzeko).

Leire Bilbaoren ondoren eszenatokian agertu zen Anari. Gitarra lagun abestu zuen bakar-bakarrik, atzealdean zegoen pantailak haren aurpegiko lehen planoak botatzen zituen bitartean. Castilloren ondoren atera ziren lehenengo aldiz bost bertsolari: Aitor Mendiluze, Amets Arzallus, Xabier Silveira, Oihane Perea, Xabier Paya. Ametsek presente zegoen Patxi Baztarrika izendatu ez bazuen ere, hari bota zion bertso bat.

Kevin Heredia kolektiboaren ondoren, Jira-Biran urte eta piko elkarren ondoan bidea egin zuten Harkaitz Cano eta Maialen Lujanbio bikoteak irri egiteko moduko elkarrizketa taularatu zuen, eskutan zuten periodiko alea amaieran trukatuz.

Kirmen Uribe poetak serio jarri gintuen 2003ko otsailaren 20a Mikel Urdangarin lagunarekin nola bizi izan zuen gogoraraziz. Dantzariak eta Logela multimediako musikarien txanda iritsi zen berriro ere.

Euskaldunon Egunkaria kasuko auzipetu gehienek, Xabier Alegria kartzeleratutakoaren argazkia eta guzti, Egunkaria libre pankarta igo zuten eszenatokira, publikoaren txalo zaparrada jasoz. Beste modu batean egin zitekeen, baina estetika jakin bateko argazkia lortu zuten. Aurretik, Egunkaria itxi zuten eguneko irudiez osaturiko bideoa proiektatu zuten; Valentzian bezperan hain modu nabarmenean Aznarrek agurtu zuen Acebes ere azaldu zen, euskaldunon eskubideak babesteko eginiko operazioa izan zela lotsarik gabe esateko.

Auzipetuen izenean Joan Mari Torrealdaik hitz egin zuen. Gogorarazi zigun laster abiatu daitekeela epaiketa, udazkenean agian, bost urteko kalbarioa gutxi izan ez balitz, kartzela urte asko eta milioi euro mordoa dituztela jokoan, baita Egunkariaren izen ona ere. Euskarazko lehen egunkaria martxan jartzea garesti ordaindu dutela jada.

Berriro agertu ziren bost bertsolariak eszenatoki gainean eta, Joan Mariren ondoren umorea egitea latza zen. Saiatu ziren bederen.

Mihiluze Berria aurkeztu zuten Kike Amonarriz eta Ilaski Serrano aurkezleek. Biek eginiko galderak eserlekuan genituen txartel koloredun batzuk erabiliz erantzun behar genituen. Horrela Andoaingo irakurle batek eraman zuen Anton Mendizabal eskultoreak eginiko egurrezko lanaren erreprodukzioa.

Bukaera aldera, Berria egunkariaren arduradun nagusiak azaldu ziren. Josean Lizarribar, Administrazio Kontseiluaren burua, eta Martxelo Otamendi, zuzendari-saltzaile-umorista plantak egiten. Lizarribarrek aurrera begira dituzten erronkak aipatu zituen eta Martxelok Eneko Olasagastirekin hiru minutu baino gehiago lortzeko Martxelok berak ordaindutako sei bazkariak erabili zituen guztioi eskerrak emateko.

Denok uste genuen hura zela amaiera, baina ez. Ruper Ordorika gitarrarekin eta Arkaitz Miner biolinarekin atera ziren oñatiarraren Zaindu maite duzun hori eskaintzeko.  Zaindu maite/gorroto duzun hori.

Abestiaren ondoren, ikuskizunean parte hartu zuten guztiak igo ziren agertokira, baita Berriako langileak ere.

Kanpora atera ginen eta euri zaparrada politta botatzen zuen bitartean, Kursaalaren aterpean egon ginen. Euria ari du, gezurra ari du. Gogoratzen?

En castellano

Bidasoako Ospitalean dago aita, belaunean egin dioten ebakuntzatik errekuperatzen. Aldameneko ohean Ciudad Realen duela 63 urte jaiotako Fernando dago (aitak 76 urte bete zituen apirilean). Gizon moztaka, borobila, sendoa, igeltsero lanak uzteko gogo biziz dago Fernando. 9 urterekin hasi omen zen pintxe lanetan, Irungo Legasa kontratistarenean. Berrogeitaka urte eman ditu, beraz, beharrean eta normala jubilatzeko gogoa izatea.

Aipatu Legasa hori Irunen erail zuten, iraultza zerga ez pagatzeagatik. Ez zuela pagatuko esatera joan omen zen Iparraldera. Nik gogoratzen nuen erailketa, baina gaur ari ginen elkarri galdezka ea noiz izan zen gertakari hau.

Etxean jada, Legasa izena googleatu dut eta El País egunkariaren 1978ko azaroaren 3ko alean topatu dut albistea. Legasa anai bi ari ziren Irungo Iparralde hiribidean beraien obra batzuk gainbegiratzen, bi gazte hurbildu zirenean. Anaietako bat, Jose, ez zuela pagatuko esatera Iparraldera joan eta diru eskatzaileak salatu zituena, akabatu egin zuten. Besteari, Migueli, tiro egin zioten belaunean.

Harritu nauena da El País periodikoaren tonua: “resultó muerto”, “acción armada”, “se negaba a tributar el impuesto que ETA le requería”… Oker ez banago, El País periodiko bakarra da urte haietako materiala Interneten eskuragarri duena, baina.

Orain, berriz, irakurri albistea 2006ko otsailaren 20ko El Mundon. Unai Parot omen zen tiro egin zutenetako bat eta kazetariak berari buruz esaten dituenak irakurri.

Hemen ere hogeita hamar urte ez dira alferrik pasa.

En castellano

Egunkaria auziko hamabi auzipetuak