Urriaren hasieran estreinatu zen José K, torturado Gironan. Geroztik, Segovian egon da eta urtarrilaren 14tik otsailaren 5era Madrilgo Teatro Españolen dago. Egun batzuk barru, Avilés-en taularatuko da.

dFERIA izeneko arte eszenikoen azokaren baitan ekarriko dute obra Donostiara eta José K, torturado Antzoki Zaharrean ikusteko parada izango dugu martxoaren 14an arratsaldeko 18:00etan.

Profesionalentzako azoka da dFERIA, baina publikoak ere ikus ditzake bertan programatutako antzezlan eta dantza emanaldiak. Sarreraren salneurria saioaren eguna hurbildu ahala garestitzen joango denez, komeni da bertara joateko interesa duzuenok sarrera otsailaren 12rako erostea.

Hona hemen prezioak eta denbora-mugak:

Otsailaren 12ra bitartean: 5 €

Otsailaren 13tik 26ra: 10 €

Otsailaren 27tik aurrera: 15 €

Sarrerak Antzoki Zaharreko eta Victoria Eugenia Antzokiko leihatiletan eskuratu daitezke, baita internet bidez kutxasarrerak.net gunean.

Hiru gauza gehiago:

1.- Mi reino por un caballo programan agertu zen urtarrilaren 30ean Ortizen lana. Saioa TVEko La 2 katean botatzen dute. Loturan klik eginez gero ikus eta entzungo dituzue Pedro Casablanc aktorea eta Carles Alfaro zuzendaria. Bideoaren hasieran dago eta, gutxi gora behera, bost bat minutu irauten ditu. Aski gustura kapsulatuko genuke hemen bideoa, baina Espainiako erakunde publikoak ez du horretarako aukerarik ematen.

2.- Juan G. Andrés kazetariak aktorearekin eta zuzendariarekin hitz egin zuen eta Noticias de Gipuzkoan Teatro contra la tortura izeneko erreportajea argitaratu zuen. Eskerrik asko, Juan.

3.- Javier Gallegok Radio 3 emisoran aurkeztutako Carne Cruda saiotik pasa ziren joan den astean hainbat lagun torturari buruz hitz egitera, antzezlan hau aitzaki hartuta. Hemen behean txertatutako audioan entzun dezakezue.

Klik eta klik eginez egoten dira hainbat lagun Euskal Herriko musika aretoetan. Dozenaka argazki ateratzen dituzte eta pieza solteak bakarrik ikusten ditugu gero. Begi puntuaren xedea beti baitago prest, baina ez da hain erraza harrapakina erortzea.

Horietako bat da Jon Iraundegi. Ostegun honetan, aspaldiko partez, egin nuen topo berarekin Berri Txarrak taldeak Hondarribiko Psilocybe aretoan eman zuen kontzertuan.

Banekien gau hartan bertan, edo hurrengo egunean, kontzertu horri buruzko argazkiak jarriko zituela ikusgai Jon Iraundegik. Hona hemen Gorka Urbizu abeslaria, belauniko, gitarra jotzen.

Klik egileen klubeko Foteropanico-rengatik jakin nuen duela gutxi argazki liburua argitaratua zuela 2011 bukaeran Iraundegik. Banizu Nizuke Elkartearen eskutik publikatu du Euskal rockaren ikus puntu bat. Kontzertuetako ehiztarien bilduma bat osatu nahi dutela aipatzen zuten Berrian Lander Muñagorrik sinatutako artikuluan. 12 euro balio ditu liburuak eta nik Irungo Elkar dendan erosi dut, baina badakit Donostian Beltza Records-en edota Banizu Nizuke-ren webgunean eskuragai dagoela.

Idazmakinaren tipografia dute lagun 80. eta 90. hamarkadetako irudiak osatzen dituzten atariko testuek. Argitaletxekoek beraiek eginiko sarreraz gain, Fermin Muguruzak laudoriozko hitzak eskaintzen dizkio Joni.

Pop-arekin hasten bada ere, gero punka da nagusi: Itoiz, Ruper Ordorika, Ángeles del Infierno, Zarama, Barricada, Kortatu, Delirium Tremens, Baldin Bada....

Xabier Montoia ere agertzen da, M-ak taldeko abeslari zeneko garaian ateratako erretratuak. Ostiralean Lugaritz Kultur Etxean egon zen Montoiaren mundu miresgarria laneko kantak aurkezten Maite Arroitajauregi (Mursego) eta Ibon Rodriguez musikarien laguntzaz. Publikoaren arreta lortu zuen behintzat Montoiak eta aski gustura ikusi genuen emanaldia. Dena oso sotila da, biluzia. Montoiak ez du ondo kantatzen, ez du ondo dantzatzen, baina haren kantuak ttak jotzen dizu.

"Galbide ederra" kanta grabatu nuen telefono berriarekin. Ea zer iruditzen zaizuen.

El punto de mira de Jon Iraundegi, este apunte en castellano.

Ruper Ordorikarena izan da urteko azken kontzertua. Duela hilabete batzuk berritutako Mugalaris taldearekin igo zen abenduaren 29an oñatiarra Victoria Eugeniako taula gainera. Antzokia lepo eta Ruperrek Hodeien azpian diskoa jo zuen, rupertorioko kantu klasikoak makulu gisa erabiliz. Ia bi orduko emanaldia, batzuentzat hotza, baina nik uste dut hori Victoria Eugeniako solemnitateari eta euskal publikoaren jarrerari egotzi behar zaiola.

Ruper, banda barne, ederto egon zen eta bere musikak nigan duen ebokaziorako joera dela medio, ostiral goizean Ander Izagirreren muga digitalaz bestaldeko lagunarekin gogoratu nintzen.

Anderrek kontatzen zuen aurreko batean mail bat idatzi ziola behin muga digitalaz bestaldeko lagun bati eta hura inprimatu eta korreo tradizionalaz, postaz, helarazi ziola. Amu moduan ere Mi amigo del otro lado apuntea idatzi zuen, baina hobe duzue istorioa haren blogean irakurtzea.

90. hamarkadaren erdialdean-edo, ordenagailua nuen etxean, baina ez Internet konexiorik. Lagun batzuk denboraldiak pasatzea joan ziren atzerrira: Estatu Batuetara, Ingalaterrara, Alemaniara... Garai hartan bidaltzen nituen gutunak Word Perfect erabiliz idazten nituen etxeko ordenagailuan, inprimatu eta postaz bidaltzen nien. Ez da gauza bera, baina tira.

Mugarekin jarraitzeko Rosa Arburua beratarraren Gau lana liburua argitaratu du Alberdaniak udazken honetan. Kontrabandoa eta estraperloa Bidasoaldean ditu hizpide Arburuak. Badaude istorio on batzuk, baina oso gordinki azalduta dago dena.

Istorio on horien artean dago 1960. hamarkadan etorkin portugesak nola eraman zituzten Portugaletik Frantziara. Sarea nola zegoen antolatua kontatzen digu Arburuak eta nola kobratzen zuten egindako lana. Etorkinaren argazki bat bitan zatitzen zen. Zati bat herrian gelditzen zen eta bestea etorkinak berak eramaten zuen soinean. Helmugara iristerakoan, erretratuaren bigarren zatia lana amaitzen zuenari ematen zion emigratzaileak eta poliki-poliki, migrazio-katea erabiliz, jaisten zen haren jatorrira. Herrian bertan lehen zatia zuenak, bigarrena jasotzerakoan, pagatu egiten zuen bidaia.

Ruper izan da abiapuntu eta berarekin bukatuko dut. Euskal herritar asko joan ziren atzerrira pasa den mendearen hasieran. Horietako batzuk Hego Amerikara. Hona hemen Ordorika Zaindu maite duzun hori kantatzen 2009an Buenos Airesen.

Ah! Leire Txargaini dedikatu nahi diot kanta, bideoa eta, batez ere, aurkezpena.

Mugalaris somos y en el camino nos encontraremos, este apunte en castellano.

Donostiako Udalak omenaldi txiki bat egin dio gaur arratsaldean Josetxo Mayorri, 25 urtez Ulia mendia garbitzen eta txukuntzen ari den gizonari. Alkateak, udalbatzarra bertan zela, erloju bat eman dio Donostiako Udaletxeko Pleno Aretoan. Juan Karlos Izagirrek une hori aprobetxatu du hiriko hainbat txoko eta elkarteetan bere kabuz, bolondres gisa, lanean ari diren hainbat pertsonari bere esker ona agertzeko. Josetxok eskerrak itzuli dizkio udalbatzarrari, baita naturzale guztiekin partekatu ere.

78 urterekin, Josetxo egunero doa Uliara, lanera. Gaur goizean, adibidez, Kutrailako iturritik behera XIX. mendeko bidexkara doan zonaldea garbitu du (Uliako ohikoek "Josetxo hiribidea" gisa bataiatutakoa, plaka eta guzti). Bihar hantxe bertan ikusiko duzue, buru-belarri. Ekitaldian egon diren errainak eta bilobak esandakoaren arabera, noizbait saiatu omen dira Josetxo Intxaurrondotik Uliara egunero egiten duen ibilaldian laguntzen, baina ezinezkoa omen da gizona jarraitzea ("aitona oinez baino korrika baitoa").

Ekitaldi xumea bukatu bezain pronto, 25 urte barru, urrezko ezteiak betetzerako planei buruz galdetzerakoan, Josetxok ez du zalantza izpirik azaldu:

-Hementxe bertan bazegoen ontzi-horniketan espezializatutako denda bat. Soka-biribilki itzelak saltzen zituzten eta nik horietako hiru erosi nituen.

Hau da, adorea ez zaiola falta gure Josetxori. Bejondeiola!

Homenaje a Josetxo, este apunte en castellano en el blog de Ander Izagirre. Argazkiak ere handik hartuak dira.

Ez naiz buru belarri ibili Donostiako 59. Zinemaldian, Reborrek zuzendutako lehen edizioan, baina 9 filma (+ film labur bat) ikusteko aukera izan dut: Next Music Station: Lebanon, Take This Walz, Zeinek gehiago iraun!, Bi anai, Los Marziano, Parking, Americano, Las razones del corazón, The Artist, Intouchables. Kukutzaren aldeko kontzentrazioa eta Joann Sfar-en hitzaldia ahaztu gabe, noski.

Multzo horretan denetarik egon da, baina nahiz eta batzuk ez gustatu, beti merezi du Zinemaldian murgiltzea. Gozamena delako egun hauetan etxean aukera hau izatea. Luxuzkoa iruditzen zait.

Rebordinosek hilabete hasieran idatzitako apuntean, Zinemaldiaren eragin ekonomikoa aipatu zuen. Adibidez, egun hauetan 424 pertsona kontratatu omen ditu zuzenean jaialdiak. Horietako askok ohiko lantokietan jai hartzen dute bertan lan egiteko (gure herrietako hainbat jaietan musutruk aritzen den jende horren antzera, nahiz eta hemen jendeak kobratu). Horiek guztiek, baita beste hainbat tokietan Zinemaldian lanean buru belarri ibili direnak, eta aretoetara doan publikoa dira jaialdi honek zaindu behar dituenak. Neurri batean, nukleo gogorra osatzen dute.

Gaurko Diario Vasco egunkarian Ricardo Aldarondok eginiko elkarrizketan zuzendariaren esaldi hau azpimarratuko nuke: "Yo estoy contento, no hemos hecho el mejor festival del mundo, pero sí uno que ha estado bien, y que ha aportado mucha ilusión a gente que no venía últimamente al Festival, y eso es un primer paso".

Gaur goizean Euskadi Irratian, Amarauna saioan, Maite Goñik esan bezala, baditu ere hobetu beharreko kontuak: ilarak, Internet bidezko salmenta, euskararen presentzia urria hainbat alorretan....

Bukatzeko, itxiera egunean aho zapore ederra utzi zigun Intouchables filmaren trailerrarekin utziko zaituztet. Zinematografikoki ez da film handia izango, baina bizipoza da nagusi filmean, bere presentziarekin pantaila betetzen duen Omar Sy aktoreagatik, batez ere. Bizi ditugun garai hauetan eskertzen da.

Esan bezala, gutxiago geratzen da 60. Zinemaldirako.

P.L.V. HAVOC. Oker ez banago, gaur zuen lehen entsaioa banda berriarekin. Abuztuaren 13an Sonoraman arituko da.

Lerro hauek astearte gauean idazten ditut, baina bihar goizean argitaratuko ditut. Gaur (atzo zuentzat) asko mugitu zen blog, twitter (@transistoria), facebook eta sareko txoko ezberdinetan Donostiako ikus-entzunezko gabinete batek, Transistoria izenekoak, eginiko bideo polit hau. Oinarrian, Haritz Rodriguez dago horren atzean, baita laguntzaileren bat edo beste.

Vimeon, une honetan, gaueko 23:00ak inguru, 2.210 bisitatik gora ditu Mikropolis Donostia bideoak. Sustatun irakurri dudanez, til-shift teknika erabiliz egina dago. Hau da, maketak imitatzeko efektua lortzeko erabilitako teknika bat.

Atzo ohiko komunikabideak gainbegiratu nituen jakiteko zer zioten atzo arratsaldean Donostiako Udalak jakinarazitako Saguesko kontzertuen bi aldaketak zirela eta ez zirela. Izenburu asko Bildu zuten subjektu. Guztien artean gehien harritu ninduen titularra hauxe izan zen: Bildu “euskadiza” los gustos musicales. Arraroa egiten zait Euskadi eta Bildu lotzea.

Aurreko Kultura zinegotziak, Denis Itxasok, jarduneko azken egunean aurkeztu zuen Sagueseko 8 gauetako kartela. Delegatu berriak, Nerea Txapartegik, Espainiako bi talde kendu eta bi euskal talde sartu ditu, “euskal kulturaren presentzia indartzearren”. Nik pena hartu dut La Mala Rodríguez Donostian ikusteko aukerarik egongo ez delako. Emakume bat gutxiago kartelean. Ona da Berri Txarrak eta Su Ta Gar Donostian egotea, nahiz eta ez dakit nola dauden egun eibartarrak.

Euskal taldeak eta kultura herrikoiaren apustua egitea ez dakit Saguesen egin behar ote den. Loveof74k dioen bezala zenbat talde gehiago dago horrelako plazak betetzeko? Are gehiago, ez da etsigarria izango gune horretan jende gutxi ikustea? Begiratu, adibidez, pasa den asteburuan Zarama taldeak BBK Live jaialdian emandako kontzertua. Seguru oso ondo pasa zutela, baina amorragarria behar du izan hain jende gutxiren aurrean jotzea.

Zergatik du hain prestigio gutxi euskal musikak une honetan? Gorka Bereziartuak pasa den otsailean idatzitako apunte batekin gogoratu naiz: Iaz disko asko... eta erdaraz (zenbait burutazio ingelesez kantatzeko hautuaz). Oso interesgarria da apuntea eta mamitsuak ere komentarioak. Datu bat hartu dut bertatik:

“300 diskotik gora kaleratu ziren 2010ean, 16 diskoetxeren bitartez, baina, batez ere, autoekoizpena ardatz hartuta. Pozteko datuak, baina… ez. Inaxio Esnaola kazetariak editorialean dioen legez, iazko urteak erdaraz kantatu baitzuen gehienbat”.

Duela ia bi urte Delorean taldeko Ekhi Lopetegik Noticias de Gipuzkoa egunkarirako Juan González Andrések eginiko elkarrizketan hitz gogorrak zituen Euskal Herriaz:

“Es una sociedad muy encorsetada, aunque hay fugas y gente que está haciendo cosas interesantes. Mi opinión personal, que no tiene por qué ser la de todo el grupo, es que los cánones culturales de Euskadi están estrechamente vinculados a los cánones políticos, y eso hace que el universo se nos cierre. Me irrita el localismo, la cultura en Euskadi se ha ritualizado al máximo y la gente parece atrapada. Hay que abrir líneas, establecer relaciones con el exterior... Es un mundo tan cerrado en sí mismo que habría que vaciarlo, la gente debería desertar”.

80. hamarkadako Euskal Rock Erradikalaren eztandatik (batez ere gaztelaniaz eman zena), ia 30 urte ez dira alferrik pasa. Askoz ere talde gehiago dago gaur egun, kontzertu asko daude agendetan, taldeen kalitateak gora egin du, baina... euskal musika gainbeheran dago.

Gauza asko ditugu aldatzeko. Kontua da ea gai ote izango garen eszena berri bat muntatzeko. Aurreko batean baietz nioen: ez zela soilik mugimendu musikala izango. Ea ba.

Oharra: Sustatun irakurri dut ikurrinak 117 urte bete dituela gaur. 2004ko uztailaren 14an publikatu nuen bizirik dagoen lehenengo harrikada: Mariano Ferrer-en agurra. Ha da, blogak ikurrinak baino 110 urte gutxiago ditu.

Galtzen ez dakiten politikariak

Galtzen ez dakiten kazetariak

"Por ello, en 2016 podríamos ver en San Sebastián competiciones de peleas de gallos, peleas de perros, o más inusuales como tiro a la nuca, además de talleres de redacción de cartas amenazantes, y conferencias sobre técnicas de extorsión, secuestro, colocación de bombas y confección de capuchas, especialidades todas ellas propias de la cultura de los violentos a los que se premia desde Europa. Un disparate, vamos, un disparate".

José María Yagüe. ¿Violencia en Córdoba?

Proiektua ulertzeko ezintasuna

"Lo primero que me ha preocupado, más aún, molestado, es el haber tenido que leer tres veces Propuesta de Candidatura 2016-Programa para empezar a entender algo. Mal asunto. Estoy acostumbrado a analizar documentos, informes, notas de prensa, en definitiva, mensajes…y a sintetizarlos. Después de tres lecturas del documento ahora mismo sería incapaz de hacer una síntesis del mismo.”

(...)

“Por tanto, lector, no hay otra manera de explicar el proyecto y sus contenidos que leyendo las 55 páginas del mismo. Y llegados a este punto se me ocurren tres posibilidades:

-El proyecto es demasiado complejo.

-Yo soy demasiado simple.

-El proyecto es demasiado complejo y yo soy demasiado simple.”

Juan Carlos Etxeberria. Ah... va a ser eso. Jende askok jarri du pega hau eta arrazoi dute.

Zenbat gara?

"No hay tanta inquietud creativa, y ésta no va a brotar al calor de los eurodólares. No hay espectadores, salvo para los grandes eventos (…) no hay interés salvo en los que ya lo tienen. (...) Nosotros somos 180.000 personas, y todo lo que quieran sumar como Eurociudad, y nos pensamos que tenemos una Bauhaus y una Factory en cada barrio".

Love of 74. Marchando una de betabloqueantes en terraza. Ados.

Eskubidea dugu

“Lo que no puedo entender es que se sumen a la caverna del odio negándonos el derecho que tenemos a ver a un alcalde de Bildu poniendo la mano en el hombro a un exalcalde socialista por un objetivo común. Para ellos será una chorrada. Para nosotros, ninguna”.

Guillermo Nagore. Tenemos derecho. Twitter-en egongo banintz, +1 esango nioke testu horri.

Flotadore bat

“Zer da baina, askotan ahoa betetzen digun delako kultura hori? Kaosa argiago ikusteko gaitasuna? Plazera besterik ez, plazererako bidea erraztu eta plazera ematen duena? Gure destinoaren kodea deskodetzeko era bat? Sineskeria estetikoak? Agian arrazoi zuen Roberto Bolañok, eta kultura flotadore bat besterik ez da. Ez da hain gutxi ere”.

Harkaitz Cano, 2008ko maiatzean, hautagaitza aurkeztu zen egunean.

Aurrera jo beharra

“Toca trabajar y escuchar, esperamos que el nuevo equipo sepa hacerlo con más mimbres, con otros enfoques y preferiblemente mejor desde abajo hacia arriba que al revés. Esperamos también que DSS2016 no sea solo un logo para atraer a más turistas a comer Pintxos. Segi aurrera!”

Nimu.tv. Zorionak Donostia 2016.

Manifesta 5

Europako Kultur Hiriburu izatea ez da Joku Olinpikoak edota Munduko Futbol Lehiaketa antolatzea. Ezta Erakusketa Unibertsala ere. Beraz, jar dezagun lorpen hau dagokion tokian. Hori bai, eta hau bai dela positiboa, aipatu hiru ebento horiek espekulaziorako tresna ezin egokiak suertatzen dira.

2004an Manifesta 5 ospatu zen gure hirian. Hura baino handiagoa izango da, baina hiru hilabete horiek di-da pasa ziren eta ez dut uste Manifestak gauza gehiegi utzi zuenik gure hirian.

Espero dezagun Hautagaitzak dituen 90 miloi euroak beste zerbaiterako erabiltzea. Eta ez ahaztu, Alberto Moyano El Jukebox-ek video-chat honetan dioen bezala, diru hori ez dela Europatik etorriko: bertako administrazio guztiek jarri beharko dute zerbait.

No parece que guste mucho que San Sebastián sea la Capital Cultural Europea del 2016, este apunte en castellano.

La ciudad se va a hacer, probablemente, más aldeana, mucho menos cosmopolita y no va a estar en los grandes eventos

Esaldi hori irakurri dugu aste honetan Sustatun. Zapatero gobernuko ministro den Ramon Jaureguirenak dira hitzok. Zergatik dio hori ministroak? Alkatea eta udala osatzen duten alderdi guztietako kideek San Juan bezperan Konstituzio plazan egindako dantza-saioagatik, adibidez? Ba eskertzekoa iruditzen zait partidu guztietako kideek elkarrekin agertzeko eginiko esfortzua.

Hobe kontua umorez hartzea, Zaldieroak egin duen bezala. Badator Donostiako deskosmopolitizazioa. Hona hemen aste honetako hiru, Berriaren webgunean daudenak.

Donostia camino de la descosmopolitización, este apunte en castellano.