Duela egun batzuk irakurri nuen Noticias taldeko periodikoekin batera igandeetan banatzen den Magazinean Roberto Álamo aktoreari eginiko elkarrizketa bat. Azpimarragarria iruditzen zait ondorengo esaldi sorta:

"A la salida encuentras a alguien que te espera con los ojos vidriosos y te pregunta: `¿Te puedo abrazar?' Llevamos trece años como Animalario y es la primera vez que, finalizada la función, no hay nadie esperando a la puerta del teatro para pedir un autógrafo o hacerse una fotografía contigo. Quieren darte las gracias, abrazarte. Y eso es lo más grande que me ha sucedido como actor. Por eso soy actor".

Álamo da boxeolariaren rola jokatzen duen aktore bikaina. Victoria Eugenian ikusi nuen nik Urtain antzezlana. Gaurko gaua Bilbon pasa behar dugu eta, kasualitatez, konturatu naiz Arriaga antzokian dagoela antzezlana abenduaren 26tik 30era. Sarrerarik ez zela egongo pentsatu dut, baina begiratu eta bai, badaude oraindik salgai. Pare bat hartu ditut gaur iluntzerako.

Olentzerok oparirik ekarri ez badizu, erosi sarrera eta segi Antzokira. Ez zaizu damutuko. Bide batez, bertatik bertara jakingo duzu zergatik eskatzen dioten ikusleek besarkada bat Álamori.

Un actor al que le piden abrazos y no autógrafos, este apunte en castellano.

eMarketina kultur esparruan apuntearen jarraipena.

Goizeko ponentziarik ederrena Maryam Ashgarirena izan zen. Londresko Barbican Centre erabilera anitzeko guneko eMarketin arduraduna da Maryam. Besteak beste, London Philarmonic Orchestrak du bertan egoitza.

• Urtean 1000 ekitaldi baino gehiago.
• 13 milioi libera esterlinako diru sarrerak.
• 2 milioi online bisitari.
• 280.000 e-list suscribers.
• 600 bat langile.
• 30 lagun marketin atalean. Horietatik 2 lagun, eMarketinean.

Apunte asko hartu nituen, baina laburrak dira. 360 ºko eMarketing toolbox aurkeztu zuen.

Datuen kudeaketa

• Datuak dira garrantzitsuenak.
• Google analytics erramintaren onurak aipatu eta goraipatu zituen: it´s free and easy to use.
• Hilabete bateko grafikoa erakutsi zuen: 235.622 bisita.

SEM / SEO

SEM (Search Engine Marketing)

• Erabiltzaileen artean, hiru bilatzaile-kategoria desberdindu zituen: explorer + hunter + tracker.
• Google-ko iragarkien errentagarritasuna aipatu zuen
• Oso errentagarriak direla esan zuen: % 3317ko erretornoa aipatu zuen adibide zehatzen batean.

SEO (Search Engine Optimisation)

• Optimizazioa: ondo etiketatu behar dira edukiak.
• Lotura onak (kanpokoak zein barrukoak): identifikatu 10 webgune interesgarri eta negoziatu beraiekin.
• Konbertsio-efizientzia

E-MAIL

• Tonua oso garrantzisua da eta pertsonala izan beharra dago.
• Kontuz ibili maiztasunarekin (ez izan spammer).
• Korreoaren aukerak aldatzeko erraztasunak eman behar dira.
• Google kodeak jartzen dituzte e-mailetan jakiteko erabiltzailea nondik nora ibili den: informazioa bera bidaltzeko bi e-mail tipo egiten dituzte eta harpidedunen kopuru zehatz bati bidaltzen dizkiete (beta tester-ak dira, jakin gabe). Hurrengo egunean google analytics erramintarekin begiratzen dute bietako zeinek eragin dituen klik gehien eta hura bidaltzen diete gainerakoei.
• Bi eredu on e-maila erabiltzeko orduan: Marks and Spencer eta BBCren Good Food saioa.

RSS

• Bi eredu on: BBC eta Tate.
• Penguin Books ere bai, Spine Breakers gisako esperientziekin. Gaztetxoen artean irakurzaletasuna sustatzeko programa da eta gazteei blogak kudeatzeko aukera ematen zaie.

SARE SOZIALAK

• Facebook, egunean behin edo bitan erabiltzen dute, irudiekin. Hortik aurrera, erabiltzaileei uzten diete.
• Twitter, oso popularra bada ere, ez omen die diru-sarrerarik ematen; hori bai, dakigun bezala, zutaz esaten ari direna jakiteko tresna egokia da.
• Youtube, bideo guztiak bertan jartzen dituzte.
• MySpace, jende gazteagoari iristeko aproposa.
• Flickr, bertan ere badaude eta, kasu honetan, MOMA museoaren lana iruditzen zaio eredugarri.
• Last.fm irratiarekin, berriz, diru-sarrera asko lortzen omen dituzte.
• Sare sozialak ondo erabiltzen ei ditu Skittles litxarreria enpresak.

POD-CAST

• Bere ustez, gutxi omen dira iTunes-en podcast-ak jartzen dituzten erakundeak.
• Barbican bai, iTunes-en dago.
• Kasu honetan ere, Tate aipatu zuen eredu gisa.

BLOGAK

• Marketinean aritzeko erraminta oso aproposa.
• Erakundeko ahots esanguratsuak behar dira.
• Eta sukaldea, atzealdea erakutsi beharra dago, jendeak asko baloratzen baitu hori, argazkiak barne.
• Blogariekin ere harremanak izan behar dira: irekia izan beharra dago.
• Blog editorea omen dute eta firma ezberdinak Barbican-en (ez ditut topatu blogak, blogpot-eko bi izan ezik, mugimendu gutxikoak).
  
• Blog korporatibo txukun gisa The Penguin Blog erakutsi zuen.

MUGIKORRAK

• Amazon-en webgunea aipatu zuen, oso erraza baita bertan aritzea segapotoarekin.
• Zertarako antolatzen dituzte askotan erakundeek telefono bidezko lehiaketak? Telefono zenbakiak lortzeko modu erraza delako. Kontuz, beraz.
  
• Orange etxearen Orange Wednesdays kanpaina aitatu zuen: asteazkenetan zinera zoaz lagun batekin, 2 x 1 cinema tickets. Ez nuen ezagutzen, baina oso popularra ei da Inglaterran.

MULTIMEDIA

• Time Out London eredu gisa.
• Esan bezala, Youtubeko kanala du Barbicanek.
• Aipatu zuen antzokian bertan 2010eko otsailean emanaldia eskainiko duen Sarah Chang biolinistari eginiko elkarrizketak eman die jokua. Gauza batek harritu nau: elkarrizketa 2009ko martxoan igo dute. A zer nolako aurreikuspena.
  
• Frogatuta omen dute webgunean bideoak jarriz gero, gehiago saltzen dutela. Logikoa da, musikarien lana ezagutzera ematen baitu.

LABURBILDUZ

• Diru sarrerak lortzeko estrategia osoa dute eta hori garbi ikusten da Maryam-en aurkezpenean.
• Beste toki askotan ez bezala, ez dut uste hauek kea saltzen dutenik.
• Irakurri ondoren pentsatuko duzue, gauza logikoak esan zituen, hainbesterako ez da. Sinets iezadazue: askoz ere biribilagoa izan zen bertatik bertara ikustea.
• Ez dute diru asko gastatzen: sarean eskuragarri dauden estandarrak erabiltzen dituzte.
  
• Maryamek esan zuen kosta egin zaiola gainerako lankideak konbentzitzea, baina lortutako emaitzak ikustia gehiago fidatzen direla.
• Barbican beste maila batean dago, baina hemengo puntako erakundeak ere urrun daudelakoan nago.
• Hau da, jaun-andreok, buzoa jantzi eta lanera.
  

Sarah Chang-en bideoarekin utziko zaituztet.

Barbican Centre, un ejemplo a seguir en el mundo del eMarketing cultural, este apunte en castellano.

Esan bezala, SGAEk eta Fundación Autor erakundeek antolaturiko jardunaldian egon naiz aste honetan. eMarketina kultur esparruan ikastaroa urriaren 7an egin zen Bilboko Merkataritza Ganberan, goizeko 9:00etatik eguerdiko 14:30era. Laster, hizlari bakoitzak erabilitako materiala sarean jarriko ei dute, baina oraingoz ez dago. Hori iritsi bitartean, hona hemen niri apunte batzuk. Bi post egingo ditut.

Antolatzaileen ongi etorriaren ondoren, Ángel San Segundo irakasleak zentratu zuen gaia. CRM erraminta aurkeztu zuen eta, batez ere, zergatik den nahitaezkoa bezeroak ezagutzea. Hartutako apunteen artean esaldi hau: bezeroen % 20a dira gure bezerorik onenak. Beraz, badaude zenbait bezero errentagarriak ez direnak. Galdera-erantzunen txandan, batek galdetu zuen zergatik frakasatzen duten hainbeste CRMk. Gaizki egiten delako, noski.

Goizeko ponentziarik ederrena Maryam Ashgarirena izan zen. Londresko Barbican Centre erabilera anitzeko guneko eMarketin arduraduna da Maryam. Besteak beste, London Philarmonic Orchestrak du bertan egoitza. Urtean 1000 ekitaldi baino gehiago egiten dituzte, 13 milioi libera esterlinako diru sarrerak eta 2 milioi online bisitari dituzte. 280.000 e-list suscribers dituzte. 360 ºko eMarketin toolbox aurkeztu zuen, baina hobe hau beste post batean garatzea.

Mario Rigotek hartu zuen hitza kafe tartearen ondoren. SGAEren La Central Digital enpresako zuzendaria da. 120.000 track kudeatzen dituzte eta beraien lana material hori sare digitaletan kolokatzea da. Diskurtso garatua du, baina hartutako oharrak errepasatzerakoan esaldi potoloak kolatu zituela konturatu naiz.

Adibidez, abila iruditu zitzaidan planteatu zuenean balioaren % 80a iristen zaiola sortzaileari. Gainerakoa, La Central Digital eta dagokion atariaren artean banatuko da, beraz. Bertaratutakoei gomendatu zien alter ego bat izateko sarean, erakundearentzat lana egingo lukeena. Horrela idatzita, itsusi geratzen da, ezta?

Blogari batzuei prentsa-ohar jakin batzuk filtratzearen aldeko agertu zen. Horrelako gauzak maisuki egiten omen ditu Apple-k.

Reverbnation plataformaz aritu zen, zaleak edo fan-ak kudeatzeko erraminta aproposa omen da. Garrantzitsua da gure erabiltzaileak guretzat aritzea lanean.

Spotify, musika streamingean entzuteko zerbitzuari dagokionez, aipatu zuen jada bi milioi erabiltzaile zituela Espainian. Eta oso plataforma potentea dela publizitatea egiteko. Galdera-erantzunetan, musikari gisa agertu zen pertsona batek galdetu zion ea nola iristen zen sortzailea Spotify-ra. Mariok erantzun zion La Central Digital edo antzeko zerbitzu bat behar-beharrezkoa dela, Spotify-rekin ezin omen duzu traturik egin zuzenean. Urte hasieran aipatu genuen hemen diskoetxe handiak daudela tartean eta Mariok ideia hori berretsi zuen. Nire oharra: 2.0ak ez al zituen ba bitartekariak kenduko?

Tuenti, gazte espainiarren sareari dagokionez, 6 milioi erabiltzaile ei ditu une honetan. Estefanía abeslariaren lantzamendua tuentin egin berri dute. Sare horrek 14-25 urte bitarteko 2.300.000 erabiltzaile baititu. Oso arrakastatsua suertatu omen da kanpaina.

Demini enpresako David Sánchez Mateoren jarduna ez zitzaidan interesatu.

Fundación Autor-ek Espainiako Erresumako laupabost tokitan egin ditu jardunaldi hauek. Toki bakoitzean bertako bi adibide on erakutsi ditu. José Antonio Pérez aka Mi Mesa Cojea eta datorren urtean zabalduko duten Alhóndiga gunea izan ziren Bilboko gonbidatuak.

Pérez Espainiako blogarien artean punta puntako bat da. Egun horretan bertan, gauean, agertu zen Mi Mesa Cojea Nick dut Nik telebista saioan. Tipoak argi eta garbi hitz egin zuen. E-mailak bidaltzen omen dizkiote produktu edo gauza ezberdinei buruz berak berba egin dezan. Azken asteko hiru adibide erabili zituen.

Txarra, Muchachada Nuik duela gutxi atera duen DVD sorta ezagutzera emateko, prentsa-oharra bidali zion enpresak. Lagunak ei dira, baina praktika oso txarra. Spam.

Erdipurdikoa, Bayleys enpresarena. Ez nion oso ondo ulertu, baina, behintzat, mezu pertsonalizatua bidali omen zioten.

Ona, Eitb.comeko Lontzo Sainzek bidalitako mezu bat. Beta tester moduan-edo aritzeko martxan jarri behar duten sare bat probatzeko.

Unean bertan, ez zitzaidan gustatu Pérezen jarduna, baina, gero, horrelako gauzak kontatzeko eraman zutela konturatu nintzen. Beraz, eskatutako papera bete zuen.

Bárbara Epalzak, berriz, Alhóndiga eraikin enblematikoan egin behar duten proiektuak internet nola erabili duen erakutsi beharrean, beste gauza batzuk kontatzen aritu zen. Hau da, ez zuen aukera aprobetxatu.

Berak kontatu zuen bezala, zarata hutsa iruditu zitzaidan urte hasieran egin zuten flashmob izeneko ekimen bat. Lost in Bilbao-ko jendea zegoen tartean eta agian ni torpe samar nengoen egun horretan. Baliteke, baina ez zen sentsazio horrekin geratutako bakarra.

Ondoren, nahi zuenak SGAEk kudeatuko duen Campos antzokia ikusteko bisita zegoen, baina gu ez ginen hurbildu. Ea zer egiten duen erakunde horrek gune horrekin. Onerako izan dadila jarri behar nuen, baina ez dut konfiantza askorik.

Bigarren zatian, Maryam Ashgariren partehartzea: Barbican Centre, eredugarri kultur esparruko eMarketinean.

eMarketing cultural, este apunte en castellano.

Dear JOR:

Ez naiz ni pasa den ostiralean Bilboko Hika Ateneoan Josu Torrek, Juan Zubillagak eta enparauek antolaturiko omenaldiaren kronika egiteko pertsonarik egokiena seguruenik (ekitaldian parte hartu nuen eta horrek begirada distortsionatzen du).

Ane, Charo eta lagun piloa hurbildu zen lokalera (eta ez ditut izen-abizenak aipatuko, asko eta asko kanpoan geratuko direlako). Taula gainera igo zirenen aipamen soila egingo dut.

Norbaitek zure argazkien muntaia egin zuen, eszenatokiko atzeko aldeko pantailan botatzeko. Gainera, Jamaikarako bidaian eramandako botikinean sartuko zenituen musika kantu ezinbestekoak jarri zituzten ekitaldia girotzeko.

Josu Torre aritu zen aurkezle eta gidari lanetan. Gero, Javier Vizcaíno gonbidatu zuten hitza hartzera. Mikrofonoa oraindik entxufatu gabe zegoen eta ez nituen haren hitzak behar diren bezala entzun, baina tripetatik hitz egin zuelakoan nago. Ez ote zuen bere etorkizun profesionalaz zerbait garrantzitsua esan? Hori iruditu zitzaidan, baina gero ez nion ezer galdetu horri buruz.

Gero ni igo nintzen, zu bezala: papera beti gertu. Bukaeran begiak busti egin zitzaizkidan eta ahots dardartiaz amaitu nuen.

Pedro Garcia Larraganek sentsazio hori areagotu egin zuen Ez nau izutzen negu hurbilak kantaren bertso batzuk abestu zituenean eta ekitaldiaren amaiera Juan Zubillaga aka Zubi handiak egin zuen. Honek kontatu zuen zenbat erokeria egiteko gai zinen gustuko musika eskuratzeko.

Bukaeran, nahi zuen orok izan zuen mikrofono aurrean berba egiteko aukera. Bi lagunek erabilera zuten aukera hori: lehenaren izena ahaztu egin dut, barkatu, eta bigarrena Martin Barriuso izan zen.

Bertan zerbait jan eta edan ondoren, bildutako batzuk Bere Bar tabernara joan ginen: oso ondo hartu gintuzten, nahiz eta esandakoa baino jende gehiago hurbildu. Ezin izan genuen Khalid Amzir agurtu, baina hurrengo batean lehenago abisatuko dugu.

Kronikatxo hau Rafa Berrio lagunaren kanta batekin amaitu nahi dut, ekitaldiak iraun zuen bitartean burutik kendu ezinik izan nuena. Abestiaren izenburua Absolución da. Zuregatik, Javier, baita guregatik ere.

Agur, JOR

Maiatzaren 31ko eguneratzea: aste honetako egun batean konturatu nintzen, kronika honetan ez nuela aipatu Josuk Verónica Portellek bidalitako testu bat ere irakurri zuela, Portellek ezin izan baitzuen joan ekitaldira. Barkatu, Verónica.

Bazkalostean ari nintzen Radio Euskadi entzuten, Roberto Mosoren musika saioa, hain zuzen ere. Eta hor entzun dut, pasadan, hilabetez egongo dela itxita Bilboko Kafe Antzokia erabaki administratiboa zela medio. Ez nuen ezer ulertzen, baina burura etorri zaidan lehen gauza izan da: hauek ere krisiaren eragina pairatzen ari ote dira?

Gero, ordenagailuaren aurrean jarri naiz, eta jakin dut zabalduren bidez zer gertatu den. Horrela kontatu du eitb.com-ek:

“Bilboko Kafe Antzokia itxita egongo da hurrengo hilabetean, 2008ko martxoaren 2an jarritako helegite baten harira, baimendutako edukia gainditzeagatik. Izan ere, M-Clanek jo zuen gau hartan eta baimenduta dagoen jendearen bikoitza zegoen momentu horretan Kafe Antzokian. Itxieraz gain, zigor ekonomiko bati aurre egin beharko dio lokalak”.

Dirudienez, ez da itxitako areto bakarra. Lau omen daude (edo egon daitezke) egoera berean. Berehala etorri zait gogora duela aste batzuk Diego A. Manrique kazetariak Madrilgo Udalak zuzeneko musika programatzen duten aretoei buruz idatzitako zutabe bikain hura, La ciudad bajo asedio. Hona parrafo bat:

"Askok uste dugu rocka, jazza eta antzeko musikek tamaina txikiko edo ertaineko aretoak behar dituztela, lasaitasun giroan talde edo solistekin gozatzeko tokiak, kopa eskuan dugularik, inolako eserlekuari lotu barik. Ekimen pribatuko lokalak, udalaren ulermena merezi dutenak, baita gehiago ere (salbuespen fiskalak?). Edozein hiriko kultur ehunaren zati dira eta zaindu beharko lirateke, ez jazarri. Eta jazarpena egon badago: adibidez, Madrilgo udaltzainen astakeria, djen poltsak arakatzen disko piraten bila!"

Artikulu horrek hurrengo astean izan zuen segida ederra, Las canciones del Gran Bilbao artikuluak Álvaro Heras Gröhl kazetariak Bilboko rock historia biltzen duen liburua baitzuen hizpide.

Bukatzeko, Athletic taldearen Estadioa itxiko lukete maila bereko lege haustura egingo balu? Erantzuna denok dakigu.

Aste bukaera etxetik kanpo pasa dugu. Larunbat goizean autoa hartu eta Gasteizera joan ginen. Karrera elkarrekin egin batzuk elkartu ginen egun-pasan. Ume ardurarik ez genuenok, gainera, Baskonia-Bartzelona saskibaloi norgehiagoka ikusi genuen. Bizpahiru aldiz baino ez naiz joan saskibaloi partidaren bat ikustera, estreinakoz Gasteizen, baina oraindik ez dut lortu inoiz etxeko taldeak irabaztea.

Gauean Bilbora hurbildu ginen lotara. World Café delako ebentoa iragarri zuen Radio Euskadik 25. urteurrena ospatzeko. Ostiralean eguraldi txarra iragarrita zegoela-eta, antolatzaileek ospakizuna atzeratzea erabaki dute maiatzaren 18ra.

Plan-aldaketa ondo atera zitzaigun: etxetik kanpo egin genuen lo, paseotxoa eman genuen igande goizean Bilbon zehar, lagun batzuekin bazkaldu eta arratsaldean, jada euritan, etxerako bidea hartu.

Goizean argazki-makinaren bateriak aguantatu zuen bitartean argazki batzuk atera nituen.

Bilboko Guggenheim zuri-gorria alde batera.

Eta Bilbo berdea beste aldera. Erretratu gutxi batzuk igo ditut flickr kontura.

Bilbon geundela beste lagun batek deitu zidan esateko castellers-ak zeudela Antigua auzoan, Donostian. Entzuna neukan etortzekoak zirela, baina uste nuen Hondarribian zirela aritzekoak soilik. Luistxo famosuaren flickr kontuan ikusi ditut castellers hauen argazki batzuk. Bertara segi giza-dorreak nola eraikitzen dituzten ikusi nahi baduzue.