Dokumentu Akzioak
Lagun batek esan dit...
Idazleak hitzen sorreran
Urtzi Urrutikoetxeak elkarrizketa egin zion Ibon Sarasolari duela aste pare bat, Gararen Mugalari gehigarrian. Bide batez, eta ez naiz nekatuko hau eskatzen: noizko gehigarri horren edizio digitala, orain arte argitaratutako guztiekin? Elkarrizketak, Esti Ezkerraren artikuluak, Patxi Zubizarretaren hausnarketak, kritikak, Jimu Iturralderen azken orrikoak... gauza on larregi, ahanzturan galduta uzteko.
Hona hemen elkarrizketa hartan Ibon Sarasolak esandako gauza interesgarri batzuk, hitz berriak sortzean idazleek izan behar luketen garrantziaz:
"Nik argi eta garbi daukat, hitzak sortzeko okerrenak filologoak dira, hitzak idazleek sortu behar dituzte. Ez mahai batean bilduta, "ea hitz hau...", baizik eta idazten ari direnean, hitzak testuetan jaiotzen eta bizitzen dira, ez hiztegietan".
"Hitzen sorreran Akademiak ez du ezer pintatzen, hori idazleen lana da, idazten dutenean. Baina aukeratzerakoan ere idazleek egon behar dute. Ez idazleek bakarrik beharbada, filologoek esango dute hitzaren zuzentasunaz eta ez dakit zer, baina hitza ezin da zuzentasunaren arabera bakarrik hartu".
Eta gai hori lotzen du idazleek Euskaltzaindian duten presentzia faltarekin:
"Momentu honetan Euskaltzaindiak zerbait badin badauka faltan, idazleak ditu. Historian lehen aldiz, azken hogei urteetan ez ditu puntako idazleak (...). Gaur egun denok dakigu zein diren idazle onak, azken 10-20 urtean idazle horietako bakar bat ez dago Euskaltzaindian. Eta hori oso larria iruditzen zait. Azkenean akademia batek ezin ditu hitzak onartu alde literarioa kontuan hartu gabe, filologikoa bakarrik hartuta".
Re: Idazleak hitzen sorreran
Alde batetik konforme nago Sarasolarekin. Euskaltzaindia idazle faltan dago. Beste alde batetik dio idazleak asmatu behar dituztela berbak. Horrekin ez nago hain ados. Idazleak zein hiztunak, baina batez ere hiztunak, ahozkoa baita oinarria.
Gero, asmatutakoan, Eskaltzaindiakoaek esango digute berba hori ez dela zuzena, eta ez dutela sartuko, hiztun eta idazle guztiok erabiltzen dugunean. Enfin!
Re: Idazleak hitzen sorreran
ados nago askotan hitz egiterakoan erabitzen ditugun berba asko onartu beharko liratekeela, baina horrek ez du esan nahi beti onargarriak izan beharko dutenik idatzizkoan. Hori bai, uste dut Euskaltzaindiak gaur egungo idazleak batzarretara gonbidatu beharko lituzkeela, literatura eta irakurleon mesederako.
Re: Idazleak hitzen sorreran
Gero, asmatutakoan, Eskaltzaindiakoaek esango digute berba hori ez dela zuzena, eta ez dutela sartuko dio Leirek. Baina guk erabiltzen jarraituko dugu hala irudituz gero. Euskaltzaingoa gu ere bagara. Jerga beharrezkoa da, arautua ez badago ere. A! Astoaren bioliñak musika egiten al du?
Re: Idazleak hitzen sorreran
Euskaltzaindian idazleak? Noski. Hautagaiak? Neure botoa, Anjel Lertxundiri.
Re: Idazleak hitzen sorreran
Dudarik gabe hiztunak gara hitz berriak sortu erabili eta nahaspilatzen ditugunak.
Eta dudarik gabe idazleak dira nahasmas hori zuzendu eta hitz horiei beharra, kontextua aurkitzen dutenak.
Filologoak esanahi zehatza ematen dietenak dira, erabilera zuzena eta okerra finkatzen saiatzen direnak.
Re: Idazleak hitzen sorreran
Ni ere Anjel Lertxundiren alde, noski.
Dena dela, gogoratu beharra dago, agian, Lertxundi hautagai izan zela duela zenbait urte. Eta bere hautagaitzak botazioa galdu zuela, oker ez banago... Urrutia notario ezin grixagoenaren aurka. Hots, egungo buruaren aurka.
Atera hortik kontuak.
Re: Idazleak hitzen sorreran
Badirudi Ibon Sarasolaren hitzek eraginik izan dezaketela, gaur zabaldu denez. Hona hemen Berria egunkariaren edizio digitalean agertutako albistea:
Bernardo Atxaga euskaltzain izateko proposatu dute
Juan Mari Lekuona zenak Euskaltzaindian hutsik utzitako aulkia betetzeko hautagai Bernardo Atxaga idazlea proposatu dute Xabier Kintana, Ana Toledo eta Jose Luis Lizundia euskaltzainek. Hautagaitza datorren ostiralean, hilaren 27an, aurkeztuko dute ofizialki, eta sustatzaileek agertu dutenez, Atxagaren literatur zein hizkuntza arloko merezimenduak eta nazioartean dute sona hartu dute aintzat proposamena egiteko.
Joseba Irazu Bernardo Atxaga (Asteasu, 1951) idazlea euskaltzain oso izateko proposatu dute Xabier Kintana, Ana Toledo eta Jose Luis Lizundia Euskararen Akademiako kideek, hain justu, Juan Mari Lekuona zenak hutsik utzitako aulkia betetzeko.
Bultzatzaileek iragarpena egin duten arren, datorren ostirala arte ez dute hautagaitza ofizialki aurkeztuko. Azaldu dutenez, Atxagaren literatur eta hizkuntza arloko merezimenduak hartu dituzte aintzat haren alde egiteko, eta nazioartean duen sona ere bai.
Martxoaren 31n egingo da Lekuonaren ordezkoa aukeratzeko bozketa, eta orain arte beste inongo hautagaitzaren berririk ez badago ere, posible da beste euskaltzain batzuek beste norbait proposatzea.
Atxagak obra luze eta oparoa idatzi du, eta genero gehienak landu ditu: narrazioa, nobela, poesia, haur eta gazte literatura, antzerkia eta saiakera. Zehazki, iazko urte amaieran Pamiela argitaletxearekin plazaratutako Lekuak saiakaera da bere azken lana. Sari ugari jaso ditu ibilbide luze horretan, eta hizkuntza askotara itzuli dute haren obra.
Re: Idazleak hitzen sorreran
Ba ni filologia ikasten nago eta hau irakurrita galdera bat datorkit burura. Zertan dabil Sarasola euskal hiztgiak egiten? ulertezina!.