Hemen zaude: Hasiera Blogak Periferiatik, erral Artxiboa 2005 Ekaina 23 Xakearen Legeak (III)
Dokumentu Akzioak

Periferiatik, erral

Xakearen Legeak (III)

Legeen 4. artikuluak, jokaldiak nola egin behar diren esaten digu. Jokaldi guztiak esku bakarrarekin egin behar da. Inoiz xake jokalariak partida azkarrak jokatzen ikusi badituzue (eta horrela ez bada uztailaren 2an aukera Eibarren), askok bi eskuak erabiltzen dituztela ikusiko zenuten. Batez ere endrokea egiterakoan, eta baita piezak jaterakoan ere, esku batekin pieza bat eta bestearekin bestea mugitzen dituzte.

Bestalde, askotan erabiltzen da Pieza tocada, pieza movida esaldia. Ba bai. Ikututakoa mugitu egin behar da. Hainbat pieza ikutuz gero, ikututako lehenengoa mugitu behar da. Ikututako pieza gure aurkariarena bada, aldiz, pieza hori jan edo harrapatu egin behar dugu derrigorrez. Hori bai, pieza bat ikutzean, pieza hori mugitzea (edo harrapatzea aurkariarena ikutu badugu) ezinezkoa bada, beste edozein mugimendu egin dezakegu. Legeek ezin gaituzte inola ere egin ezin den jokaldi bat egitera behartu.

Aurreko arauaren gehigarri gisa, Pieza en mesa, pesa dioen esaldia ere badago. Pieza bat lauki baten askatu badugu, akabo, ezin dugu besterik egin, beti ere jokaldi hori legala bada. Hala ez bada, atzera jo dezakegu. Kontuan izan arau hau ez dela horrela txapelketetan. Txapelketetan erloju bat egoten da, eta erloju hori sakatzean, atzera joteko aukera galtzen dugu. Erlojuaren nola jokatzen den aurrerago azalduko dut, Legeetan horrela baitator.

Bostgarren artikuluak partida noiz bukatzen den diosku. Partida bi eratara buka daiteke: jokalari bietako batek irabazita, edo berdinketan. Jokalari batek partida irabazteko, edo aurkariaren erregeari xake mate eman behar dio, hau da, pieza batekin aurkariaren erregea erasopean jarri eta erregeak mugimendurik ez izatea da. Beste aukera, aurkariak partida uzten duela esatea da.

Partida berdinketan bost arrazoirengatik buka daiteke:

1- Mugitzea tokatzen zaion jokalariak jokaldi legalik egin ahal ez izatea eta xakean ez egotea (bere erregea erasopean ez egotea). Posizio honetan erregea itota dagoela esaten da.

2- Materik eman ezin daitekeen posizio batera heltzea. Kasu honi posizio hila deritzo.

3- Partidan zehar bi jokalariek horrela adostu dutelako.

4- Partidan zehar posizio bera 3 aldiz errepikatu delako (erreklamazioa ondo egiten bada, aurrerago azalduko dut).

5- Partidan zehar jokalari bakoitzak 50 jokaldi egiten baditu bietako iñork pieza bat jan gabe edo peoi bat mugitu gabe (erreklamazioa ondo egiten bada, aurrerago azalduko dut).

Aurreko kasu guztietan (partida batek irabazi edo berdinketarekin amaitzean), partida posizio hori lortzeaz bat bukatzen da. Honek berebiziko garrantzia du txapelketetan, erlojuarekin jokatzean, denbora agortzean ere partida bukatzen delako. Kasu hauetan oso garrantzitsua izaten da lehenago zer gertatu den jakitea, partidaren emaitza ezberdina izan baitaiteke. Baina hau, erlojuari dagokion atalean azalduko dut. Hurrengo artikuluan, hain zuzen ere.

Mikel Larreategi 2005/06/23
Erantzuna gehitu

Beheko formularioa betez erantzun bat utzi dezakezu

(Beharrezkoa)
Esaiguzu zure izena
(Beharrezkoa)
(Beharrezkoa)
(Beharrezkoa)
(Beharrezkoa)
Erantzun galderari aurrera jarraitzeko:

Zenbat dira hiru gehi bi? (idatzi zenbakiekin)

Mikel Larreategi

Mikel Larreategi Arana

(Eibar, 1981). Informatikaria ikasketa eta ofizioz, CodeSyntaxen egiten dut lan Eibar.ORG bezalako webguneak egiten. Ikastolan nengoela xakean jokatzen hasi nintzen eta horretan jarraitzen dut, eta 2006tik Eibarko Klub Deportiboaren presidentea naiz. Xakeak eta Klub Deportiboak, horretxek jaten dit nire denbora.

Goiburuko irudia Barcelona da. Orain dela urte batzuk bisitatu nuen hiria eta asko gustatu zitzaidan. Irudia nondik hartu nuen ez dut gogoan (lehen jarrita nuen baina aldatu egin nuen eta berriz itzuli eta galdu egin dut kreditua. Baina haren CC-BY-NC lizentziak dioena jarraituz kreditua ematen diot. 

Azken erantzunak
halaxe da bai... Oier A., 2012/01/20
Arrazoia! e-gor, 2011/11/17
Autogestioa Txopi, 2011/10/17
Bizikletak Herbeheretan Trebi., 2011/09/03