Izan eta Esan
zoriona
Uda berriro ere
Asteleheneko Goienkaria
"Gaur abiatzen den “irteera operazioa”n, lau milioi joan-etorri baino gehiago egingo dira. - Oporrak gaur hasten dira espainiar askorentzat, eta urtero legez, euren autoak hartuko dituzte Espainia osoko kostaldetara edo herrietara joateko. Uztaileko lehen astebururako aurreikusita dauden 4,3 milioi joan-etorrietarako, Trafikoaren Zuzendaritza Nagusiak (DGT) udako oporretako operazio bereziari hasiera emango dio". El Diario Vasco, 08-7-4.
Uda iragartzen duten egutegiaren orriak jausten doaz: San Juan suaren txingarrak itzaldu dira, San Martzial parranderoak biharamona du Bergaran, Elgetako astoei hurrengo urterarteko bakea eman diete, eta gaur, San Fermin. Eguzkia eta tiranteak apenas ikusi ditugun arren, urtero errepikatzen diren ekintzek udan gaudela adierazten digute. Topikoetan topikoena, artaldearen exodoa, irteera operazioa. Oraingoan, bardulia menderakaitz honetan gehien irakurtzen den berripaperak operazioaren nondik norakoa ederto zedarritzen digu: Espainiarren oporrak Espainiar lurraldean barne. Ez da marea gorriaren ondorengo txapapotea, Kontxako badiako berezko kresala baizik. Ahal dute.
Diotenez, topikoak beharrezkoak dira, horrexegaitik ote ez gaituela harritu gazteleraren aldeko manifestuak kaleratzea (indar arau guztiak bere alde dauzka-eta), eta ostera, euskararen erabilera bermatzeko dekretu apal bat argitaratu behar izatea. Zeren esan ohi da urterokoek segurtasuna ematen digutela, gauzak bere tokian izatearen bermea ematen digutela. Eta topikoak topiko, udan gaude berriro, zorion uneren bat topatzeko urtaro aproposenean. Hortaz, horixe opa dizut, San Fermin eguneko zutabe honetara arrimatu zaren irakurle horri: izan dezazula uda honetan zorion une bat, gutxienez. Ze buelta gogorra izango da, topikoz beteta, baina latza: lanari eusteko zortea dutenek 65 ordura gerturatuko dira astean, “what crisis”ak gogor jipoituko gaitu, interneteko dohako deskargak bukatzear egongo dira, eta antzoki politikoak (hori bai topiko!) orain arte bezala aspertu arte astinduko gaitu. Hori “orain erbesteratu egingo naute, orain botua ematen utziko didate”- “interesen arabera erabiltzen naute” etorkinak ez garenontzat. Lehen munduan oporrak izateko zortea dugunontzat.
Zorion unearen lagungarritxo bat: “Antzararen bidea” irakurri. Topikoak alde batera lagatzen eta disfrutatzen lagunduko dizu.
Zoriona
Asteleheneko Goienkaria
“Nik ez dut zoriontasunean sinisten, egia esaten badizut. Ezinegonean baino ez dut sinisten; hau da, sekula ez naiz erabat zoriontsu, beti behar dut beste gauza bat egin. Baina onartzen dut bizitzan badaudela hamar segundu edota ordu erdi irauten duten zoriontasunak, adibidez, nire lehen semea jaio zenean bezala; une horretantxe zoriontsu izan nintzen. Baina une labur-laburrak dira. Bizitza osoan zoriontsu dena ergel bat da. Horretxegaitik, nahiago dut zoriontsu izan baino, geldiezina izan”. Umberto Eco, EPS 08-3-30.
Gizakiaren oinarrizko helburua bizitza honetan zoriontasuna bilatzea ei da. Horretan ados, besteak beste, filosofari grekoak, budistak, Amerikako Estatu Batuetako sortzaileak. Kristautasunaren arabera, zoriona gizakiak Jainkoarekin bat egiterakoan emango da, bizitza honetan ala bestean, baina zoriona azkenik. Kontzeptua zer den argi jakin gabe ere, denok nahi dugu zoriontsu izan.
Zorion maila ezberdinak daude. Ez baita berdin laneguna ondo bete ondoren etxeratzean familia maitagarriarekin topo egiten duenaren zoriona, edota espetxean luze egon ondoren askatasuna eskuratzen duenarena; azken hilabeteetan gorputza erasotu dion gaixotasuna menderatuta daukala esaten diotenarena; urteetan administrazioarekin borrokan ibili ondoren, paperak lortu dituen etorkinarena.
Sarritan zoriona gauza materialek ematen dute, eta kontrakoa dioenak, gezurti galanta: erostea, ametsetako kotxea, etxe bat, liburu bat, txupa bat, korrika egiteko zapatilla zoragarri horretxek… Baita ere bidai bat edo afari eder bat egitea. Gauzen bitartez zoriona nola ikutzen den ikusita, bitxia deritzo herrialde pobreetara bidaiatzen duenak bertako jendea zoriontsu izatea, bueltan topiko bihurtu baita azpimarratzea ze gauza gutxi dituzten, eta hala ere, zelako zoriontsu diren. Gure zorionaz galdetzera behartzen ote gaitu horrek.
Gertakizunek ere eman diezaigukete zoriona, eta ez txikia: su-etenaren aldarria, euriborraren jaitsiera, eguraldi onaren iragarpena, futbol-taldearen garaipena. Bakoitzak bere interesen arabera, jakina.
Zorion mota guztien artean, ni Ecoren zoriontasun horrekin geratzen naiz. Fitxatuta dauzkat hamar bat segundutik hamar bat minutura iraun dezaketen zorion uneak. Suntsikorrak, eta aldi berean, bortitzak. Gauza oso txikietan gehienak, oso goi mailako helburuetan gutxi batzuk. Eta zorion-uneak bukatzen direnean, Ecok bezala, ezinegona, mugikortasuna. Dabilen harriak goroldiorik ez.