Hemen zaude: Hasiera Blogak Izan eta Esan jubilatu

Izan eta Esan

jubilatu

Igande goizean

Domeka, goizeko hamaikak inguruan. 74 urteko senar-emazteak Eibartik Bergarara doaz ilobaren jaunartze nagusira. Okasiorako jantzita, kotxe apal dizdiratsua, abiadura eta gidatzeko modu zuhurra. Maleteroan bi kazuela bakailao pil-pil erara.

 

Soraluze eta Bergara arteko punturen batean (gerora zehaztu ezingo dutena, urduritasunaren urduritasunaz) Ertzaintzak alkoholemia kontrola kokatu du. Autoa gerarazten dute eta paperak eskatzen dizkiote gidariari.

Gidariak audifono bat darama eta berriki katarata operazio bat izan du. Hala ere pozik dago karneta berritu ahal izan duelako duela oso gutxi. Hain denbora gutxi, ezen karnet berria ez daukan oraindik, eta berriaren frogagiriarekin dabil. Hala ere, urduri ipini da, gizon urduria delako eta poliziak, botereak, beti sortu diolako ezinegona. Karnetaren erresguardoa nahikoa izango ote den zalantza sortu zaio.

Hasi zaizkio paperak eskatzen: NANa, aseguru-agiria, gidatzeko karneta, zirkulazio-baimena. Gidariak badaki dena guanterako karpetatxoan daukala, sekula ez litzaioke bururatuko beharrezko diren agiririk barik errepideratzea. Hala ere, banan-banan eskatu dizkiotenean, nahastu egin da, eta, esan dugu urduri dagoela, ez du ezer ikusten. Ertzainari esaten dio berak ez duela zirkulazio-baimena topatzen, eta ertzainak berak bila dezala. Karpeta osoa luzatu dio ertzainari.

Poliziakoa baina, itxura denez, irainduta sentitu da gidariaren jarrerarekin, karpeta emateko moduak mindu egin du antza, eta autotik ateratzeko agintzen dio gidariari, alkohol froga egiteko. Andreak esaten dio gizonak ez duela alkoholik probatzen, eta ilobaren jaunartzera doazela Bergarara. Ertzainak andrearei isiltzeko agintzen dio, “cállese señora”, eta esaten hasten zaio, andreari modu txarra iruditzen zaion era batean, ertzainak grisak moduan tratatzetik hasten direla arazo guztiak, eta horregaitik doazela gauzak hain gaizki. Andrea urduri dago, kotxean bakarrik, ertzain bana lehiatilatik burua sartuta, pentsatzen gizona urduri egongo dela alkohol froga egiten. Ertzainak modu zakarrean segitzen du, gehituz nola ibili daitezken zirkulazio-baimenik gabe, eta horrelako jarrerarekin, gazteagoak izan balira, honez gero komisaldegira eraman zituztela. Andreak ezin du gehiago, erasotua sentitzen da, eta negarrari ekin dio. Ertzainak hori ikusita, isiltzeko agintzen dio, ez diola penarik emango.

Bueltatu da gidaria alkoholimetroan goizeko kafesnearen hondarra baino ez lagatzetik, eta ikusi du andrea negarrez, eta ertzainek bere paper guztiak topatu dituztela. Izan ere, berak badaki karpetan araututako agiri guztiak dauzkala beti.

Utzi diete joaten. Biak urduri, kilometro gutxi barru iritxi dira Bergarara. Alabaren etxean, eseri eta lehenengo gauza baso bat ur hartu behar izan du amak.

Zorionez ertzaintzaren  tratuak ez die iloba nagusiaren ospakizuna zapuztu. Gertaerak baina, eurengan beste hazi bat landatu du: gu horrela tratatu bagaituzte, zer ez ote dute egingo beste batzurekin.

Domeka goizetan nire gurasoak moduko jubilatuak kikiltzen diharduen ertzaina, harro etxeratuko ote zen lana bukatzean, beharra ondo burutu izanak ematen duen lasaitasun horrekin.

 

Derrigortutako aurrejubilatuak

Oraingoa baino lehen ezagutu genuen beste krisi bat, joan zen mendeko 80. hamarkadaren bukaera eta 90. hamarkadaren hasierakoa, birmoldaketa industriala ekarri zuena.

 

aurrejubilatuen manifestazioa

 Euskal Herrian ehundaka industria itxi ziren, langile mordoa geratu zen lanik gabe. Nagusienak, lan merkatuan epe labur edo ertainean txertatzeko bat ere aukerarik gabe, aurrejubilatzera derrigortu zituzten.

56-60 urte bitarteko langileak ziren, ia denak gizonak. Lanetik botata, bi urteko langabezi-saria jaso, eta lanik ezin topatatu, jubilatu beste erremediorik ez zutenak. Zorte piska bat izan zutenak, euren enpresan ERE bat egin zuten (orduan erregulazioa esaten zitzaion) eta konpentsazioren bat jaso zuten kalera egoera horretan joateagaitik. Beste batzuk hori ere ez, enpresak itxi zizkieten eta espedientearen zortea ere ez zuten gozatu.

Kontua da Espainian 65 urte dela jubilatzeko adin ofiziala, nahiz eta aukera badagoen 60 urtetik aurrera jubilatzeko. Kontua da jubilazioa aurreratzen den urte bakoitzeko pentsioaren %8a galtzen zela. 2007an lege-erreforma baten ondorioz, urte bakoitzeko galera hori kotizatutako urteen araberakoa jarri zuten, %6 eta % 7,5aren bitartean.

Derrigorrezko aurrejubilatuek hirurogei urterekin jubilatuta, pentsioaren %40 galdu zuten, betiko, erretiro osorako. Nahiz eta horietako askok 40 urte kotizatu zuten Gizarte Segurantzan.

Lan mundutik adinagaitik modu horretan kanporatuak izateak lotsa eragin zien askori, frustrazioa, euren lan bizitzak ezertarako balio izan ez zuela sentiarazi. Hala ere izan zuten gaitasuna sentimendu indibidualaren gainetik taldearen babesa topatzeko, konturatu ziren asko zirela egoera injustu hartan zeudenak 35 urte, 40 urte kotizatu arren, pentsio murritza kobratzen zutenak.

Antolatu ziren, egin zuten elkartea, eta urteetan pentsio duin bat erreibindikatzen dihardute. Gobernu eta sindikatuen aldetik ez dute erantzun handirik jaso, ez Gizarte Segurantzak afiliazio errekorrak gainditzen zituen urteetan, are gutxiago bonbonkeriak bukatu diren hauetan. Lortu zuten legearen erreforma txiki bat, 2007koa, 30 eta 40 urte kotizatuta zutenentzako, baina bestela euren arazoak konpontzeke jarraitzen du.

Atzo manifestazioa egin zuten Bilbon. Gaurko langileen zaratarekin, lausotuta geratuko da euren protesta.

 

Elena Laka. Elena. Elenalaka. Elen. Helen. Ama. Letrada. Señora Laka. Horretxei erantzuten diet. Horretxetatik abiatzen naiz.

Azken erantzunak
datuen babesa Koldo Los Arcos, 2011/03/10
Benetan! Jaione, 2011/03/09
Oso ona! leire, 2011/03/08
Berme TRUST MAILEGUA PLC Tony Belly, 2011/02/06
Bai horixe! Gari Araolaza, 2010/12/01
Azken sarrerak
Normal moduan 2011/05/08
Etxeko lanak 2011/04/04
Etiketa lainoa
"Los abrazos rotos" 1/2004 Lege Organikoa Almodovar Anjel Lertxundi Antzararen bidea Athletic Azpeitia Bergara Berria Bilbo Bizkaia irratia Calatrava Callao Deba Debagoiena Donostia Durangoko azoka EA EB Egunkaria Elgeta Eskarmentuaren paperak Espainia Euskadi Euskal Herria Gizarte-Segurantza Goiena Goiena.org Goienkaria Ibarretxe Jabetza Erregistro Jaimito Katalunia Kate Winslet Kode Penal Kode Penala Kode Zibil Kode Zibila Leonardo Di Caprio López Madariaga Memorias de Africa Merkatal Epaitegia Meryl Streep Mezularia Ministeritza Fiskala Mundumira Nagel Oier Patata Patxi Lopez Patxi López Penelope Redford Revolutionary road Robert Redford Ronaldo Samarago San Martzial Streep Sustatu Veleia Victoria Zubi Zuri abokatu abuela adarra jo adina adiskidetsu agintari agiri ahotsak aht aisia aita aitatasun-baja aktualitate alarguntasun-saria albiste aldatu alderdi alderdi kontratugilearen lehen alderdia aldiri aldizkaria algodoi alkatea alkohol altzoa ama amama ametsa amona anaia andere andereño apatrida aranzadi argazki argitaletxe argitalpen kontratu argitarapen kontratu eredua argitaratzaile argudioak arriskua aseguru-etxe astelehena aukera aurkezpen auto autobusa autopista auzia auzitegi azalea aztarna bahitura bakarra balio banaketa bandera bateratu begi belaunaldi beltz berba berdintasun bergara bergara-eibar bero besarkada bi bialeku bidegabekeria bigunak biharamona bihotzez bikotea bilaketa biotekide bizi bizikidetza bizitza bost botu bueltatu burka burua cd dantza datuen babesa debagoiena demanda demandatu demokratiko demokrazia denda derrigortutako aurrejubilatu dibortzio diputatua dirua dogma domeka eco edertasuna edukinak egile eskubidea egunerokotasuna egunkari egutegia eibar eibartar elastina elegantzia elkarbizitza elkarrizketa elkarte emakume emakumearen aurkako indarkeria emakumeen aurkako indarkeria entzunaldia epai epaia epaiketa epaile epaitegi epaitegia epel erabiltzaile erakunde eraman erantzukizun zibila eraso eraso biktima erderaz erditu eredu ergatibo erlijioa ermua erreferendum erreklamazio erretiratu erretiro-sistema errlomantizismo errua ertzain esku eskubide eskubidea españa estali etxeko lan etxeko lanak etzan euskaldunak euskaltegi euskara ezinegona ezkondu ezkontide ezkontza ezkontzaren erregimen ekonomikoa ezpain ezpainak fado faltsu familia feminista filma funtzionario futbol futbol kamiseta futbola galdeketa galdera galdu garesti garestitu garraio gastu gazte gizarte gizartea gizon gogorrak goibel goienkaria gora gorri gorria gotzain guardia guraso gurasoak halako batean hankaz gora harakina hatxis haurdunaldia haurrak hauteskunde hauteskundeak hauteslego heldu heriotza herri herrigintza herritar hezkuntza higuina hilketa hiria hitz hizkuntza hotz hutsune idazkun idazle idazle elkarte ihesbide ikasketak ikaskide ikastaro ikastola ikur ilunga ilusioa indarkeria inguratuta inkesta interes interes publikoa internet ipuin irain irakasle iraksle irakurri iraultza irazpideen sozietatea irratia irteera-operazioa itzulpen izatezko izena jai jaia jaiak jasan jerga jokalari jolas jubilatu kalbinista kale kalteordain kanpaina kanpoko kargu kargua kartela kastellano kaudimengabe kaxero kiebra kilometroak kitxua kobratu kolpe komunikabide konkurtso konstituzio konstituzioa kontratu kontrola kontsulta kontsumitu kosta kostu kotizazio kpi krisi kudeatzaile kultura lan lana lanbide landare lasai lau aste legea legedi legedia lehendakari lehor lepoko mina lertxundi liburu liburua liburutegia limoiondo loditasuna lojika lotara loteria nazionala lurraldea magia mailegua manifestazio manifestazioa martxoak 8 mary poppins masturbatu matxismo meme memorias de Africa merkatal merkatalgune merkatua mesede migraña ministroa moda monzó muga murrizketa musika musu musulman nagusi nahasketa nazionalitatea negar negu nerabe nerbio neska neskatila obra oinetako okularista olentzero ondasun banaketa opor oporrak organu osasun sistema ospelak ospitalea pazientzia pentsio pentsioa pintatzekoa pipa-poltsa pirata pirritx plazerra polisemia politika politiko porrotx portero portu pottolo preso pribatu printze printzesa produktu protesi publiko publikoa publizitate salatu saltzaile sanblasak saskia segurantza sehaska selección selekzioa seme seme-alaba semea sexu-aldaketa sharon sinco sindikatu stone stormy monday tabakoa telebista terrorismoaren gorazarrea tertulia tertuliakide testu topikoa tostoiak tradizio tratu trena txartel txikia txinatar txiste uda udaberri udaberria udala ume umeak untxia urdina uztartu volvone webgune xalotasun zabaldu zahar zaintza partekatu zaintza partekatua zakila zapatu zapatu ingelesa zapi ze zerbitzu publiko zigor zikina zine zinea zoragarri zorion zoriona zoru pelbiko zuzenbide zuzenbide politiko zuzenbidea