Irudia: Igor Fernandez

Otsailean eman genizuen Basauriko Kultur Etxeak antolatutako Ganorabako 2008 komiki-lehiaketaren berri. Lanak martxoa bitartean aurkez zitezkeen eta jada baditu irabazleak lehiaketak. Baina herrietako komiki-lehiaketetan ohikoa den liburuaren ordez (garestia dena eta, banaketa arazoak medio, herritik kanpo zabalkunderik apenas duena), bertara aurkeztutako lanak ezagutarazteko, iaz bezala, oso bide interesgarria erabili dute: interneten jarri dituzte guzti-guztiak.

Hauek dira sari edo aipamenen bat jaso duten 7 lanak:

• 1.go saria, 900 eurorekin hornitua: Daniel Parraren Cuento del muchacho de paja
• 2. saria, 450 eurorekin hornitua: Javi Kintanaren Cuento al sol
• 3. saria, 300 eurorekin hornitua: Domingo Pozanconen Piratas
• Epaimahaiaren aipamen berezia: Toni Carrillo eta Javier Navarroren La prisión eta Carlos Bribianen Sombrero de copa
• Euskarazko akzesita, 300 eurorekin hornitua: Amaia Ballesterosen Txigorgailu bihotza
• Basauriko egile onenaren saria, 300 eurorekin hornitua: Santi Alonsoren Memoria de madera

Horiez gain, iazko lan irabazleak ere ikus daitezke web gunean, eta gainera web gune guztia elebitan dago. Txalogarria. Eman ezazue bueltatxo bat bertatik, komikiok irakurtzea merezi du-eta.

Hala ere, beti egin behar kritikatxo edo hobetzeko proposamenen bat... Iaz bezala, nik komikiak web gunetik bertatik irakurtzeko aukera eman beharrean (edo aukera emateaz gain), CBZ edo CBR formatuan jaisteko aukera ere emango nuke, gero norberak bere ordenagailuan offline irakurtzeko aukera ere izateko. Formatu hau ZIP edo RAR bidez konprimitutako JPEG irudiak dira, eta ordenagailuan irakurtzeko, CDisplay programa erabil dezakezu Windows-en eta CBView , Comix edo CBRPager Linux-en.

Irudia: Marjane Satrapi

Marjane Satrapiren marrazki infantil eta hitzek brodatzen dituzte (Persepolis ezagunaren ondotik) Ekialde Hurbilean islamismo totalitarioak bertako biztanleengan utzitako arrastoak. Gustatu zaigu ezaguna zaigun komedia ikutu arin hori galdu gabe, baina sakonera askozaz beltzagoa erakusten duten hainbat emakumek euren bizipenak nola kanporatzen dituzten, lotsaren-lotsaz beti besteei pasatutako abenturetan oinarrituta: gurasoek adostutako matrimonioak, argazki bidez ezagututako gizonezkoekin ezkondu beharra, poligamia, birjintasuna ohorearekin lotzea... Marjaneren amonaren esanetara, “besteen trapu zarrak astintzea bezalakorik ez dago, bihotzari astindutxo bat eman eta erabat hustutzeko”. Eta berriketaldi hauek tea hartuz, bazkalondoro egiten dituzte; gizonezkoak siestan dauden bitartean. Hara hor, terapia honen arrakastaren gakoa.

Txikia nintzeneko serieetatik, Arturo Erregea izango da gehien gogoratzen dudanetako bat. Aspalditik nenbilen sarean eta eMulen bere bila (haurrentzat, noski ;-), eta duela gutxi aurkitu nituen seriearen 30 ataletatik 18 Euskal Encodings-en! Eta laster falta diren 12 atalak jarriko omen dituzte!

Duela urte eta erdi aurkeztu zutenean, ideia oso ona iruditu zitzaidan euskarazko bideoak ripeatu eta elkartrukatzeko web gune hau, baina orduan oraindik apenas zeukan edukirik... Lehengo egunean, Google-ek Arturo Erregea bilatuta bertara eraman ninduenean, harrituta gelditu nintzen bertan zegoen eduki guztiarekin! Gutxi batzuk aipatzearren: Arturo Erregearen 18 atal, Dragoi Bolaren 300dik gora atal, Pernando amezketarraren 26 atalak, Shin Chan-en 72 atal, Txirritaren 37 atal, Super heroien legioaren 12 atal, Tintinen 8 film, Jaun ta jaberen 5 atal... Eta hau lagin txiki bat besterik ez da, animaziozko nahiz irudi errealeko serie eta film mordoa dago. Gauza txar bakarra da gehienak eMule-ko estekak direla eta, jende gehiegi ez dabilenez, oso mantso jaisten dela dena... Tira, hemen horren berri eman eta gero agian jende gehiago hasiko da jaisten eta azkarrago joango da...

Telebista eta beste medioak entzunda, hainbat jendek pentsatuko du horrelako gauzetan ibiltzea ("pirateoa") legez kanpokoa dela. Ba ez da horrela, irabazi asmorik gabe bada filmak nahiz musika elkartrukatzea guztiz legala da. Edo agian batek baino gehiagok pentsatuko duzue, nire lagun batek uste duen bezala, euskal filmak pirateatzeak euskal ekoiztetxeak edo ETB kaltetzen dituela eta, beraiekin batera, baita euskara ere. Baina nire ustez, Euskal Encodings-ekoak kristoren lana egiten ari dira euskararen alde.

Batetik, Euskal Encodings-en dauden ia gauzarik gehienak ez daude euskaraz salgai. Noizbait telebistan edo zineetan bota zituzten, eta kito. Inongo ekoiztetxek edo banatzailek ez du DVDan merkaturatu. Edo merkaturatu baziren, aspaldi izan zen, edo tirada txikian, eta jada deskatalogatuta daude. Beraz, ez dut uste inori kalte egiten dionik... Alderantziz, uste dut ekoiztetxe horien jarrerak kaltetzen duela euskara. Euskarazko oso bideo gutxi aurkitzen dira dendetan edo liburutegietan. Haur txikientzat bai, badaude, baina koskortxoagoentzat edo gaztetxoentzat apenas dagoen ezer. Abenturazko edo super heroien serieak ikusi nahi dituzten haurrek beste hizkuntza batzuetan erostea beste erremediorik ez dute... Ziurrenik, ekoiztetxeek edo ETBk hori egiten dute horrelakoak haurrenak baino gutxiago saltzen direlako eta ekoizte eta banatze kostuak errentabilizatzea zailagoa delako, baina zergatik ez dituzte Internetetik jaisteko salgai jartzen, kostuak askoz txikiagoak baitira horrela?

Bestetik, serie eta film horien euskararako itzulpen eta bikoizketa gehienak ETBk ordaindu ditu, edo hobe esanda, guztion diru publikoaz ordaindu dira, euskararen onerako direlako. Beraz, ez al da zilegi eta euskararen onerako horiek behin soilik bota ordez nahi dugunean ikusteko aukera izatea?

Euskal Encodings-ekoek egiten duten lana ez da nolanahikoa. DVD deskatalogatuak nonbaiten erosi edo lortu eta ripeatu, edo DVDak beste hizkuntza batzuetan lortu eta telebistatik edo VHStik grabatutako audioa erantsi... Eta lan hori guztia, guk filmak eta serieak denon diruz ordaindu diren euskarazko bertsioan ikusi eta entzun ahal izan ditzagun... Benetan, Euskal Encodings-ekoek guztion esker ona eta aitortza merezi dute. Ziur egunen baten Euskararen bidegileak bilduman agertuko direla!

Irudia: Scott McLoud

Azken astean Chrome alde batetik, Chrome bestetik, aldeko iritziak, kritikoak... ez da ia besterik izan sarean. Kontua da Google ahalguztidunak bere nabigatzailea (nabigatzailea bakarrik?) aurkeztu duela, baina horretarako benetan atentzioa deitu didan modua erabiliz: komikia.

Lehen momentutik egin zitzaidan ezaguna marrazteko estiloa, eta berehala ikusi nuen aurkezpeneko marrazkien egilea, Scott McCloud dela, hemen inguruan nahiko ezezaguna seguruenik, baina AEBtan komikiari buruzko teoriko ezaguna da. Tipo originala benetan, arte sekuentzialari buruzko azalpenak komikia erabiliz oso modu didaktiko eta atseginean aurkezten baititu. Nik Astiberri etxeak kaleratutako Entender el Comic daukat irakurria, benetan interesgarria, asko ikasi nuen komikiari buruz liburu honi esker.

Gaur egun ez da oso ohikoa produktu berrien aurkezpenak komikiaren bidez egitea, gutxiago gainera mundu mailako aurkezpenetan, baina produktu konplexuak erakusteko izugarrizko potentziala duela argi dago. Hala ere agian kasu honetan luzeegia suertatzen da? Ez dakit, baina poz handia eman dit horrelako enpresa garrantzitsuak komikia erabiltzeak datozen urteetan bere ibilbidea markatuko duen produktua aurkezteko. Ea beste batzuk bide horretatik egiten duten, eta komikiak merezi duen prestigioa lortzera bidean pauso gehiago ematen dituen.