Ortozik

Klase politikoari egurra ematen jardun dut pare bat mezutan, zerrendan eta baita blogean ere, baina egia esan, salbuespen zoriontsuak ere badaude. Gutxi. Eta gehienetan, baztertuak, dimitituak, gaixo edo erre-erre eginda bukatzen dutenak.

Bertsolariak zioen moduan, politikan ez da gauza politikan, eta horretara, politiko jarduna ogibiderik gogorrena begitantzen zait. Zintzotasun minimoa edota kontzientzia minimorik izan ezkero, sofrimentu latza baitakar atzetik.

Askatasun indibiduala galtzen da, partidua, goi-buruzagitza, erakundea, multinazionalaren "kazoa", promotorarena edo bestela mehatxuak handik edo hemendik...Beti presioak era jakin baten jokatzeko, gizur jakin bat esateko edo fabore konkretu bat egiteko.

Beraz, intentzio onenekin patata ustel horretan sartzen direnei, zorionik onenak. Egiteko asko dago eta.

Hau idatzita, bapatean, Arnaldo Otegi, Adolfo Suarez, Carlos Garaikoetxea, Patxi Zabaleta eta Gerry Adams agertu zaizkit gogoan, zelako kuadrilla! Ez galdetu zergatik...

Eibartarrak zerrendan sarritan jarri dut demokrata ez naizena, eta atzoko demokrazia showaren ostean berretsi baino ezin dut egin. Hasi aurreko countdown, lehenengo hamar minutuak eta ezken hamar minutuak ikusi eta entzutea tokatu zitzaidan. Nahikoa eta sobera. Pasapalabra edo Mihiluze moduko bat hobeto, bai horixe.

Demokrazia hitzaren esangura aldatzeko eskaera egingo nioke españoltzaindiariari, R.A.E. delakoari, hau dio eta:

democracia.

(Del lat. tardío democratĭa, y este del gr. δημοκρατία).

1. f. Doctrina política según la cual la soberanía reside en el pueblo, que ejerce el poder por medio de representantes elegidos por sufragio universal.

2. f. Sistema de gobierno fundado en esta doctrina.

~ cristiana.

1. f. Movimiento político que aúna los principios democráticos con algunos postulados de la doctrina y el pensamiento social cristianos.

~ orgánica.

1. f. Sistema de gobierno que, en España, sustituía el pluralismo sindical y político por la propuesta de una cohesión nacional fundada en la familia, el municipio y los sindicatos verticales.

~ popular.

1.      f. Sistema de gobierno de los regímenes políticos de inspiración marxista.

Edo gutxienez, aldaeratan gaur egungo zirkoa definituko duen adjektiboren bat gehi dezaten, hitzaren ez hainbeste prostituitzeko, subirautzarik herrian ez dago eta. Gehiengoa lor dezaken alderdi politiko bakoitzaren atzetik makineria erraldoia dago, prentsa taldeak, bankuak, arlo ezberdinetako enpresa eta multinazionalak eta abar. Subirautza beraiena da, herria, lau urtean behingo tresna.

R.A.E.rako proposamenak:

~ telefascista.

~ engañosa.

~ mediática.

Espainiar demokrazia (~ nahiduzuena.) honek Euskal Herriarekiko duen politikan, PP, PSOE berdin da. Biak gauza askotarako gai izan dira, zein baino zein. Izan ere, euskaldunon aurkako estrategiak diseinatzen, itzalean, Frankoren garaitik hona, kupula berdina dagoela uste dut, gobernu bakoitzaren ahaleginak jar ditzakeen ñabardura  batzuk salbu. Batallonvascoespañol, GAL, torturak, dispertsioa, Egin ixtea, Egunkaria...neurona talde berdinak sortua da.

Txarren txarrena, sarriegitan, euskal eragile politiko nagusiak talde honek diseinatutako estrategien protagonista xuxenak direla. ETAtik hasi, Batasuna, Aralar, EA eta PNVraino (beltzez estrategian paper nagusiak hartu dituztenak). Bakoitzaren kontribuzioa ezberdina izan daiteke, baina gehiago edo gutxiago, denek partehartu dute estrategian, nahita ala ezjakinean, bakoitzak jakingo du.

Euskararen etsaien beldur bakarra, euskaldunon biltzea da. Hortik kanporako guztia, errentagarria.

Duela lau bat urte ezagutu nuen Carlos Requejo. Pertsona bizia, laguna, zazpiki xamarra, eta gaian aditu eta aritua.

Bizilekuaren kalitatea edo bizigarritasuna aztertzen duen disziplina definitzeko, berak, domobiotika eta domoterapia hitzak osatu zituen. Geobiologia, inguruko erradiazioen azterketa, habitataren medikuntza, baubiologie, bio-bizigarritasuna edo etxe osasuntsuaren kontzeptuak erlazio zuzenean daude.

Besterik barik, honatx elkarrizketa:

DNA apurketak, arratoi zeluletan denbora luzez RF uhin digitalen eremu elektromagnetikopean jartzean. Vienako Unibertsitateko Lanbide Medikuntza Saila – 2005eko ekaina.

Genotoxikoa, mitokondria genoman (amaren herentzia), eta nukleo genoman eragina. Hunter Medikuntza Institutua, Newcastle, Australia – 2005eko ekaina.

Ehunen oxidazioagatik giltzurrunetan kaltea, 900 MHztako uhin digitalekin. Markatzaileen gehitzea plasma eta gernuan, zelulen entzima mekanismo oxidatzaileen gutxitzea (dismutasa superoxidoa, katalasa eta glutation peroxidasa). Archives of Medical Research – 2005eko ekaina.

Epidermisaren atrofia, zelula basalen gehitzea, hipergranulosia. Toxicology and Industrial Health.

35 proteinaren eraldatzea giza endotelio zeluletan GSM900 uhineki. Finlandiar ikertzaileak, Radiation and Nuclear Safety Authority, 2004 Proteomics.

Giza fibroblastotako DNA apurketak, 1.800 Mhz era intermitentean, 24 orduz. Vienako Unibertsitatea.

915 MHz tan giza linfozitoek bere kromatina kondentsatzen dute, biskosoago bihurtuz, zelulen aktibotasuna murrizten delarik. Beroaz, efektu berdina lortzeko 41ºCtan jarri beharko lirateke (linfozito beroak). Stockholmoko Unibertsitateko Genetika Departamentua (Bioelectromagneticsen argitaratua)

Aneuploidia, genotoxikoa giza linfozitoak 830 MHztan. Tel-Aviveko Unibertsitateko Medikuntza Molekular eta Giza Genetika Saila

Giza plaketak minutu gutxi batzutan 900 MHztako eremupean estres oxidatzailea jasaten dute. Gorputzaren alterazio sistemiko ezberdinen iturburu izan daitekena.

Datuok, 2005ean Manuel Portolés ikerlariak kaleratutako bi artikulutatik ekarriak dira. Levante digitalen argitataratu zituzten baina ez dut albisteko orrira loturarik aurkitu. Urteak ere pasatu dira eta egun, ikerketa gehiago eta hobeak daude.

Ikerketen artean kaltegarritasunik ez dagoena diotenak ere badaude, baina kasualitatez multinazionalek diruz lagundutakoak dira, eta ikerketen ondorioak diru-iturriaren arabera desberdinak izatea ez da oso zientifikoa.

Bestalde, interes ekonomikoak izugarri handiak izatean zentsura ere bertan daukagu. Zentsura eta zentsuratzaileak. Hauetako batzuk OMS barruan bertan, Karolinska Institutoko Olle Johanson mediku ikerlariari  gaiari buruzko bilkura internazionalean hitza ukatuz. Ziur hauek medikuntza nobelik jasoko ez dutena.

Beharbada galiziar edo portguêsen batek muturra okertuko dit, baina galegoa eta portguêsa hizkuntza bera dira. Bien artean, galegozar(1) batek egin dezakenari erreparatuta, euskara dialektoen artean baino ezberdintasun xuabeagoak daude, fonetika, hiztegia, morfologia edo sintaxiari erreparatuta.

Bien jatorri berdinari buruzko artikulo bat: português galego

Galegoaren egoera ez da oso txukuna, Xunta, Fraga eta Espainiako Govermentaren galego oficialak jatorrizko hizkuntza decretoz oso urte gutxitan eraldatu du, españolizatuz. Eibarren adiñean aurrera doazen askori entzuten zaien galego polittak ez dauka galeuzcaTBen entzun ahal izan dugunaren antzik, edo Minhotik beherakoarena baino antz gehiagorik. Galiziar hizkuntza elkarte erredikalenek, hizkuntzaren ikuspegitik zentzudunenak direnak, grafia portuguêsari hurbiltzea aldarrikatzen dute, grafia galaiko zaharra errekuperatuz. Ez dakit zein mailara arte zilegi den hizkuntza bera direna esatea, baina hizkuntza bakarra zena bitan banatzea XV mendearen bueltan jazo zen, Minhotik gorakoek inguruko monarkien eragin sakonagoa izatera pasatzean.

Euskarak zenbat tratu ezberdin jasan ote ditu? Gogoetarako.

Orain portguêsarekin jarraituz, hiztegian castellanozko antzekoak edo berdinak diren hitz batzuren esangura aldatu batzuk aipatuko ditut:

namorar: ez da hitz hain maiteminkorra, ligatzearekin zerikusi gehiago du. Gau batez pertsona batekin namoratzea lor dezakezu. Asko namoratzen duen neska edo mutilik ere egongo da eta namorada/o, neskalagun edo mutilagun esateko darabilte. Noivo edo noiva oso serioak dira.

apaixonada/o: hau bai, maiteminduta dagoena.

fofinho/a: potxolo edo ume txiki bati esan ahal zaiona. Horretara, neska bat fofinha, ez da zatarra edo lodiagatik izango, eta erabiltzen ez de arren, fofinha espantosa sekulako piropoa genuke, espantoa, zentzu oneko harridura da eta. Era berdinean, pelikula izugarri ona, espantosoa litzateke.

gente: a gente (a xente antzekoen), jendea da, baina gutasuna adierazten duena. Lagun bati, a gente lá vai esan ezkero, joango garela, bagoazela adieraziko diogu. Politta (Sarrik bere libururen baten aipatu zuen, ez dut zeinetan gogoan).

escova: eskuila edo zepilloa da. Horrela, Portugalen egonda, egunero escovar os dentes egin daiteke.

ultrapassar: aurreratzea. Esaterako, kotxe batek bestea.

Eta ezkerra, esquerda, jator jatorretik, euskaratik.

Ondo izan,

o Bárbaro (2)

(1): euskaldunzar moduan edo.

(2):Portugalen denbora batez izan nuen gatxizena zen, hizkuntza barbaroa nuelako, barbaroaren bizarrak nituelako eta barbaroek bezela jaten nuelako (oso finak dira jaten, han ikasi nuen ogi gutxiagorekin jaten eta mahai-tresnak xuxen erabiltzen)