Urteak dira nik eskola-girorik ezagutzen ez dudana baina Valentziako eskola-andereñoari jaramonik egingo badiot, iazko ikasturterarte sekulako eragozpenak omen zituzten adin txikiko neska-mutikoak mendean hartzeko. Batetik, ikasleen ardurarik eza eta harrokeria punttua (zer egingo didazu ba?); bestetik inor zigortu ezina (nere gurasoei esango diet); eta, guztia gutxi bailitzan, gurasoekin inondik ere eztabaidatu ezina, zer gerta ere beti euren seme-alaben defentsan ateratzen ziren-eta.

Esan bezala, azkenean erabaki zuten ikasleak etxera bidaltzea. Azalpen handirik emateke, inor zigortu beharrik gabe, gurasoekin batere eztabaidatu aurretik. Bizpahiru egunetarako etxera bidali, gurasoei ohartarazi eta kitto. Zertan datza formula magikoa?

Arrazoi magikoa da guraso gazterik gehienen logistika ez dagoela gaur egun prestatua adin txikiko seme-alabak etxean geratzeko eta ustekabean, programaz kanpo, lan-ordutan, etxean geldituz gero senitarteko barne-oreka hausten dela. Horretara, gurasoak hasten omen dira kezkatzen seme-alabak etxean geratzen zaizkienean, gaztetxoez beraiek arduratu behar dutenean eta familiaz kanpo inori errurik leporatu ezinik geratzen direnean. Logika  familiarra (gurasoak, aitona-amonak, izeko…) prest omen dago haurra gaixotuz gero norbait etxean geratzeko baina, eskolatik bidali dutelako baldin bada, berdin ote? Ez da nonbait berdin.

Ondorioz, gurasoek ez omen dute ezer ulertzen, beraiek joaten ei dira eskolara otzan samar konponbide bila eta, gezurra dirudien arren, ikasleak gurasoen errieta jasotzen du “gehiago eskolatik botatzeko aitzakiarik ez emateko” aginduaz.

Ez dakit hau guztia zenbateraino ote den berria. Ezta antzerako zerbait indarrean ote dagoen ala ez euskal eskolan ere. Baina artean,  hona musu-truk, irakasle valentziarrak kontatutakoa, prezio berean.